Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Коронавирусийн вакциныг хурдан хөгжүүлж байгаагийн цаад нууц юу вэ?
Image
Г.Нэргүй: Туул голд осолдсон 10 настай хүүхдийг 200 км газарт шумбалт хийн, хайж байна
Image
Хөдөө аж ахуйн яамны урд замын нэгдүгээр эгнээг хааж шугам засварын ажил хийж байна
Image
Энэ зууны сүүлээр дэлхийн ихэнх улс орны хүн амын тоо буурна
Image
Архангай аймгаас Завхан орох хөдөлгөөнийг нээжээ
Image
Оросууд НҮБ-ын тэргүүний өмнөөс Польшийн ерөнхийлөгчтэй утсаар ярьжээ
Image
Америкийн олон сая дагагчтай твиттер хуудсуудыг хакерууд эзэлж, биткоины луйврын мэдээ цацаж эхэлжээ
Image
Монгол Улс нэг хүнд оногдох хог хаягдлын хэмжээгээр АНУ-тай цуг дэлхийд тэргүүлж байна
Image
Увсад гурван гүүр усанд автан, төв зам сэтэрч 500 гаруй аялагч усанд боогджээ
Image
"Ээж ээ, өдөр бүр л онгоц ирээд байна. Та яагаад ирэхгүй байгаа юм бэ?"
Image
Нислэг зогссон тул 48 хоног дугуйгаар явсаар гэртээ харьжээ
Image
"Тарвага агнасан, хорхог боодог хийсэн зураг нийгмийн сүлжээнд оруулбал хариуцлага тооцох шаардлагатай"
Image
"Токио хотын эрсдлийн зэргийг дөрөвдүгээр шат руу ахиулжээ"
Image
Н.Цогбадрах: 2017, 2018, 2019 онд гарсан тарваган тахлын тохиолдлууд бүгд нас баралтаар дууссан
Image
Д.Нямхүү: Өнөөдөр хоёр хүн эдгэрч ХӨСҮТ-өөс гарч байгаа бөгөөд нийт 209 хүн эдгэрлээ
Image
Зэрлэг амьтны төл олбол бүү ав!
Image
2022 оны хөл бөмбөгийн ДАШТ-ээр нэг өдөрт дөрвөн тоглолт болно
Image
Дүүгээ нохойноос хамгаалсан зургаан настай хүүг “бяцхан баатар” хэмээх болжээ
Image
Байрныхаа шалаа доош цөмөлж ашиглаж байсан хийн баллон дэлбэрч хоёр хүн түлэгджээ
Image
Хэнтий аймгийн хэсгийн цагдаа нар дөрвөн хүүхдийн амийг аварчээ
Image
Баян-Өлгий аймагт гүүр нурсан учир зорчих хөдөлгөөнийг түр зогсоожээ
Image
Коронавирусийн халдвар аваад эдгэрсэн хүний тоо 8 саяд хүрлээ
Image
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Баяр наадмын өдрүүдэд зам тээврийн ослоор 25 ХҮН АМИА АЛДЖЭЭ
Image
Хакерууд Билл Гейтс, Жефф Безос, Илон Маск, Обама зэрэг алдартнуудын "Твиттер"-ийг хакерджээ
Image
"Монголд коронавирусийн эсрэг авч байгаа дэглэмийг хэт чанга гэх бодол төрж байсан"
Image
ЗӨВЛӨГӨӨ: Хүүхэд товчин зай залгихад үзүүлэх яаралтай тусламж
Image
Б.Гейтсийн “Twitter” хаягт, Над руу 1000 ам.доллар шилжүүлбэл би 2000 ам.доллар эргүүлэн өгнө” гэж нийтэлжээ
Image
Беларусийн ерөнхийлөгчийн сонгуулийн кампанит ажил эхэллээ
Image
Шадар сайд Я.Содбаатар эрүүл мэндийн салбарын бэлэн байдлыг шалгав
Image
Гадаад оюутнуудыг АНУ-аас гаргах төлөвлөгөөг цуцалжээ
Image
Баяр, наадмын өдрүүдээр үер, усны аюулаас 146 иргэнийг аврав
Image
Цагаандавааны замыг нээлээ
Image
Цагаандаваад шатахуун ачсан машин осолджээ
Image
Улаанбаатарт 19-21 хэм дулаан, бороотой
Image
Цагаандавааны замыг нээлээ
Image
Цагаандаваад шатахуун ачсан машин осолджээ
Image
Улаанбаатарт 19-21 хэм дулаан, бороотой
Image
Сэвлэг үргээх буюу үс засуулбал жаргал үргэлжид ирнэ
Image
Я.Содбаатар: Бид ард, түмний амь нас, аюулгүй байдлыг нэгдүгээрт тавьж байна
Image
Хийлдэг гудсан дээр хөвж явсан дөрвөн хүүхдийн амийг аварчээ
Image
Азербайжаны Зэвсэгт хүчний хошууч генерал, хурандаа нар амиа алджээ
Image
Шадар сайд, Эрүүл мэндийн сайд нар эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний бэлэн байдалтай танилцаж байна
Image
Д.Нарангэрэл: COVID-19-ийн хувьсан өөрчлөгдөж, халдварлах чадвар нь 30% нэмэгдсэнийг тогтоожээ
Image
Трампын засаг захиргаа гадаад оюутнуудыг АНУ-аас хөөх төлөвлөгөөгөө цуцаллаа
Image
Армени-Aзербайжаны хилийн мөргөлдөөний үеэр 16 хүн алагдаад байна
Image
Korean Air компанийн ерөнхийлөгчийн ээжид Өмнөд Солонгосын шүүх ял оноожээ
Image
Их Британийн компаниуд Хуавэй компанийн 5G төхөөрөмжийг ашиглах эрхгүй боллоо
Image
Өнөөдөр ирэх тусгай үүргийн хоёр нислэгээр нийт 428 иргэнийг авчирна
Image
Д.Нямхүү: Афганистан улсаас ирсэн цэргийн алба хаагчдын 18-аас нь коронавирус илэрлээ
Image
Д.Нарангэргэл: Цэргийн төв эмнэлэгт эмчлүүлж байгаа таван хүний биеийн байдал хүндэвтэр байна
Image
Мобикомоос татгалзъя
Image
ТАНЫ ГАР УТСЫГ ТАГНАЖ БАЙГАА ЭСЭХИЙГ ХЭРХЭН МЭДЭХ ВЭ?
Image
Өргүй Монгол хөдөлгөөн "өр"-өө тэглэхийг шаардлаа
Image
Г.Эрхэмбаяр хамтлагийнхаа бүсгүйтэй хайр сэтгэлийн холбоотой болжээ
Image
Ц.Энхбаяр: С.Баярыг эргүүлэн тат, надад одоо айх зүйл байхгүй
Image
Б.Шижирбат "Авьяаслаг Америкчууд" шоунаас хасагдлаа
Image
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Батсүмбэрт ажиллана
Image
Хорхог бол Хор+Хог биш, Харин…
Image
Үсийг эрүүл болгох үс уналтын эсрэг жорууд хадгалаад аваарай
Image
Хүн дайраад осолын газраас зугтажээ
Image
Б.Бат-Энэрэл хүү 7 сарын 7-ны өдөр 7 цагт төрсөн
Image
ТӨВӨД ХҮМҮҮСИЙН УРТ НАСЛАДАГ НУУЦЫГ ЭРДЭМТЭД ИЛРҮҮЛЖЭЭ!
Image
Жүжигчин И.Одончимэг өдгөө 50 нас хүрч байгаа хэдий ч гэрлэх санал хүлээн авч олныг ангайлгав.
Image
Х.Баттулга: Эв нэгдлийг эрхэмлэсэн Ерөнхийлөгч байна
Image
Энэ зуны ээлжит одоор Б.Баярмаа тодров уу?
Image
Элчин сайд нарыг эгүүлэн татах тухай албан бичигт хариу өглөө
Image
Голомт банкны зэс картын эзэмшигчид Эх орноороо хөнгөлөлттэй аялах боломжтой
Image
Х.Баттулгын дараагийн зөвлөхөөр Д.Пүрэвдаваа томилогдох уу?
Image
Өнөөдөр ихэнх нутгаар бороотой
Image
Зөвхөн нийтийн галт тэргэнд харах боломжтой зүйлс /27 фото/
Image
С.Батцэцэг Хөдөлмөрийн баатар боллоо
Image
МУ-ын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга: Зөвлөхүүдээ томилоно
Image
Энэ гайхалтай тенүүдийг хэрхэн тавмдаг гээч Тень тавих 20 санаа
Image
Маск "Энэ миний наадам" хошин шог
Image
Түрийвчинд тань мөнгө тогтохгүй байгаа бол та эдгээрийг хэрэгжүүлээд үзээрэй
Image
УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалан Ц.Содномдоржид хаш цагаан хөөргөө бэлэглэлээ
Image
Дуучин бүсгүй тайзан дээр тогонд цохиулан нас баржээ
Image
Түймэрт явсан залуусаараа аархая
Image
ТА ЯМАР РАШААН СУВИЛАЛД, ЯМАР ҮНЭЭР, ЯАЖ ЯВАХ ТУХАЙ ТАНИЛЦААРАЙ
Image
Чингэлэгт даруулсан хүүхдийн биеийн байдал хүнд байна
Image
Цэргийн бүртгэл энэ сарын 20 хүртэл үргэлжилнэ
Image
Сайд нар хаана, юу хийж явна вэ?
Image
ЗАВХАНД 2200 ГАРУЙ ШУВУУ ҮХЖЭЭ
Image
БАНКИН ДАХЬ МӨНГӨН ХАДГАЛАМЖИЙН ДААТГАЛЫН ТУХАЙ ХУУЛИЙН ЭЦСИЙН ХЭЛЭЛЦҮҮЛГИЙГ ХИЙВ
Image
ЧУУЛГАН: АШИГТ МАЛТМАЛЫН ТУХАЙ ХУУЛИЙГ ХЭЛЭЛЦЭЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
САНХҮҮЖИЛТЭЭ ТАЙЛАГНААГҮЙ НАМ СОНГУУЛЬД ӨРСӨЛДӨХГҮЙ
Image
Селена Гомес 10 саяын гэрээ хийв
Image
Хятад улс Хойд Солонгост хатуурхаж эхлэв
Image
Ченжгүй монгол ногоо
Image
Сингапурт жолоочгүй такси үйлчилгээнд явж эхэллээ
Image
Улаанбаатарт өдөртөө 12-14 градус хүйтэн байна
Image
Шийдэм одтой, хар бич өдөр
Image
БАГАНУУР ДҮҮРЭГ ДУГУЙН ЗАМТАЙ БОЛОВ
Image
ЦАХИЛГААНЫ ҮНЭ НЭМЭГДСЭН НЬ МЯНГАН ЗОВЛОН ӨДӨӨЖЭЭ
Image
Х.Баттулга: Нэг ч Монгол хүн аюулт тахалд амиа алдах ёсгүй
Image
"Тарагтай Боов" нэвтрүүлгийн "Төмс"
Image
С.Нарангэрэл Ерөнхийлөгчид нэр дэвших хүсэлтээ намынхандаа хүргүүллээ
Image
BOX OFFICE-ийн 2016 оны шилдэг 25 кино
Image
Хотын ногоон байгууламжуудыг тоолж байна
Image
Ерөнхийлөгч асан Н.Энхбаяр С.Ганбаатарыг МАХН-д элсэхийг хүсчээ
Image
МҮОНРТ-ийг Ц.Оюундарь, Ч.Батцэнгэлээс өөр удирдчих хүн алга гэж үү
Image
Өнөөдөр батлагдсан долоон шинэ тохиолдол нь ОХУ-ын оюутнууд
Image
ЗГХЭГ-ЫН ДЭД ДАРГААР М.БАЯРМАГНАЙГ ТОМИЛНО
Image
НӨАТ-ЫН УРАМШУУЛЛЫН СУГАЛААГ ЭНЭ САРЫН 21-НД ЗОХИОН БАЙГУУЛНА
Image
ЖҮРЖ ЯМАР АЮУЛТАЙ ВЭ
Image
0-3 хүртлэх насны хүүхэд асарсны тэтгэмжийн хэмжээг сар бүр 50 мянга байхаар тогтоов
Image
Долоо хоногийн өрнийн зурхай /2018.III.4-2018.III.11/
Image
Баруун,төв, зүүн аймгуудад хур тунадастай бол бусад нутагт дулаан
Image
Жин хассан ажилчдаа мөнгөөр шагнадаг компани
Image
Их жанжин Д. Сүхбаатарын нэрэмжит хороотой боллоо
Image
Image

БҮРЭН ЭРХ НЬ УИХ-ЫН ГИШҮҮНИЙ ЭРХ ҮҮ, ҮҮРЭГ ҮҮ?

Үндсэн хуулийн цэцэд мэдээлэл хүргүүлэх нь:

УИХ-ын гишүүн нь Үндсэн хуулийн 23 дугаар зүйлийн 1дэх заалтад зааснаар ард түмний элч бөгөөд нийт иргэн, улсын ашиг сонирхлыг эрхэмлэн баримтлах ёстой. Иймээс үйл ажиллагаандаа хувийн ашиг сонирхол биш нийт иргэн, улсын ашиг сонирхлыг эрхэмлэн баримталж байгаа эсэхээ ардчилсан ёс, шударга ёсны зарчмын дагуу нээлттэй мэдэгдэж байх явдал юм.

Нөгөө талаас Улсын Их Хурал болон Улсын Их Хурлын гишүүний хувьд түүний бүхий л үйл ажиллагаа Үндсэн хуулийн 19 дүгээр зүйлийн 1 дэх заалт заасан төрийн үндсэн үүргийг хэрэгжүүлэхэд чиглэх ёстой бөгөөд уг үүргийг хэрэгжүүлэхэд мөн “үүрэг” хүлээх ёстой юм.

Гэтэл Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.26-д зааснаар “УИХ-ын гишүүн нь хөрөнгө, орлогын мэдүүлгийг тогтоосон журмын дагуу үнэн зөв гаргах” бүрэн эрхтэй байхаар заажээ.

Бүрэн эрх гэдэг нь тухайн албан тушаалыг хэрэгжүүлэхэд зайлшгүй шаардлагатай, тодорхой албан тушаалтанд хамаарах, зөвхөн тухайн албан тушаалд байгаа этгээд л эдлэх  боломжтой хуулиар оногдуулж байгаа онцгой эрх юм. Өөрөөр хэлбэл эрх гэдэг бол заавал биелүүлэх шинжгүй, биелүүлээгүй тохиолдолд хариуцлага хүлээлгэх боломжгүй үүргийн шинж агуулдаггүй, сонгох боломж юм. Харин үүрэг бол заавал биелүүлэх, хэрэгжүүлэх шинжтэйн дээр хэрвээ биелүүлээгүй бол зайлшгүй хариуцлага хүлээх агуулгатай.

Монгол улсын их хурлын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.26-д заасан “Хөрөнгө орлогын мэдүүлгээ тогтоосон журмын дагуу үнэн зөв гаргах бүрэн эрх” гэдгийг УИХ-ын гишүүний  заавал хэрэгжүүлэх үүрэг гэж ойлгох, тайлбарлан  хэрэглэх боломжгүй байна.

Мөн Монгол улсын их хурлын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.24-д “гишүүн нь чуулганы хуралдаанд үг хэлэхдээ бусдын нэр төр, алдар хүндэд халдахгүй байх бүрэн эрхтэй” гэж заажээ. Гишүүн чуулганы хуралдаан дээр үг хэлэхдээ бусдын нэр төр, алдар хүндэд халдахгүй байх бүрэн эрх учраас хэрэгжүүлээгүйнх нь төлөө Гишүүнд хариуцлага хүлээлгэх боломжгүй юм.

Иймд Монгол улсын их хурлын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.24-д “гишүүн нь чуулганы хуралдаанд үг хэлэхдээ бусдын нэр төр, алдар хүндэд халдахгүй байх бүрэн эрхтэй” гэсэн заалт нь Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 16 дугаар зүйл 13 дахь заалт  “Монгол Улсын иргэн халдашгүй, чөлөөтэй байх эрхтэй. …Хэнд боловч …. нэр төрийг нь доромжилж болохгүй… үндсэн эрх, эрх чөлөөг баталгаатай эдэлнэ”,  Үндсэн хуулийн 19 дүгээр зүйлийн 1 дэх заалт “Төрөөс хүний эрх, эрх чөлөөг хангахуйц эдийн засаг, нийгэм, хууль зүйн болон бусад баталгааг бүрдүүлэх, хүний эрх, эрх чөлөөг зөрчихтэй тэмцэх, хөндөгдсөн эрхийг сэргээн эдлүүлэх үүргийг иргэнийхээ өмнө хариуцна.” гэснийг тус тус зөрчиж байна.

Төрийн албаны тухай хуулийн 37 дугаар зүйлийн 37.1.11-д “төрийн жинхэнэ албан хаагч (төрийн захиргааны болон төрийн тусгай ) нь холбогдох хуульд заасан журмын дагуу ашиг сонирхлын болон хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг зохих байгууллагад мэдүүлэх үүрэгтэй” байхад Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.26-д зааснаар “ Улсын их хурлын гишүүн нь Хөрөнгө орлогын мэдүүлгээ тогтоосон журмын дагуу үнэн зөв гаргах бүрэн эрх”–тэй байхаар ялгаатай хуульчилжээ.

Хөрөнгө орлогын мэдүүлгээ гаргах нь УИХ-ын гишүүний хувьд “эрх”, харин төрийн жинхэнэ албан хаагч нарын хувьд “үүрэг” байгаа нь Монгол улсын Үндсэн хуулийн 1 дүгээр зүйлийн 1.2д заасан “.. тэгш байдал, … нь төрийн үйл ажиллагааны үндсэн зарчим мөн. ” гэсэн тэгш байдлын зарчмыг мөн зөрчиж байна. Чухамдаа Хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг тогтоосон журмын дагуу гаргах нь  аль ч төрийн албан хаагчийн хувьд нийтлэг үүрэг байж Үндсэн хуульд нийцнэ.

Иймээс :

  1. Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.26. “ гишүүн нь хөрөнгө, орлогын мэдүүлгийг тогтоосон журмын дагуу үнэн зөв гаргах. бүрэн эрхтэй ” гэсэн заалт нь Үндсэн хуулийн  19 дүгээр зүйлийн 1 дэх заалт “Төрөөс хүний эрх, эрх чөлөөг хангахуйц эдийн засаг, нийгэм, хууль зүйн болон бусад баталгааг бүрдүүлэх, хүний эрх, эрх чөлөөг зөрчихтэй тэмцэх, хөндөгдсөн эрхийг сэргээн эдлүүлэх үүргийг иргэнийхээ өмнө хариуцна.”, Үндсэн хуулийн 23 дугаар зүйлийн 1. дэх заалт Улсын Их Хурлын гишүүн бол ард түмний элч мөн бөгөөд нийт иргэн, улсын ашиг сонирхлыг эрхэмлэн баримтална.”,  Үндсэн хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 1 дэх заалт “Монгол Улсад хууль ёсоор оршин суугаа хүн бүр хууль, шүүхийн өмнө эрх тэгш байна.” , Монгол улсын Үндсэн хуулийн 1 дүгээр зүйлийн 1.2д заасан “.. тэгш байдал, … нь төрийн үйл ажиллагааны үндсэн зарчим мөн. ” гэсэн заалтуудын агуулгыг;
  2. Монгол улсын их хурлын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.24-д “гишүүн нь чуулганы хуралдаанд үг хэлэхдээ бусдын нэр төр, алдар хүндэд халдахгүй байх бүрэн эрхтэй” гэсэн заалт нь Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 16 дугаар зүйл 13 дахь заалт  “Монгол Улсын иргэн халдашгүй, чөлөөтэй байх эрхтэй. …Хэнд боловч …. нэр төрийг нь доромжилж болохгүй… үндсэн эрх, эрх чөлөөг баталгаатай эдэлнэ”, Үндсэн хуулийн 19 дүгээр зүйлийн 1 дэх заалт “Төрөөс хүний эрх, эрх чөлөөг хангахуйц эдийн засаг, нийгэм, хууль зүйн болон бусад баталгааг бүрдүүлэх, хүний эрх, эрх чөлөөг зөрчихтэй тэмцэх, хөндөгдсөн эрхийг сэргээн эдлүүлэх үүргийг иргэнийхээ өмнө хариуцна.” гэсэн заалтуудын агуулгыг тус тус зөрчиж байна гэж  үзэн Монгол улсын Үндсэн хуулийн цэцэд мэдээлэл гаргаж байна.

Санаачлага гаргасан: Иргэн Б.Баярмаа

Иргэн Б. Цэцэнбилэг

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6