Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Осолд холбогдсон жолооч өмнө нь 15 удаа замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөн байжээ
Image
Билли Айлиш болон Такаши Мураками нар хамтарсан цуглуулга гаргана
Image
Загварын ертөнцөд дэлгэрсэн "Чөтгөрийн нүд" хэмээх бэлгэ тэмдэг ямар утга учиртай вэ?
Image
Eminem утасны дугаараа Twitter хуудсаараа зарлалаа
Image
Apple компани зургаан давхар зочид буудал барина
Image
Баялгийн сан, тэтгэврийн реформ хоёрыг уядлдуулна
Image
Н.Учрал: Намайг дэмжиж, санал бодлоо чөлөөтэй солилцсон залуучууддаа баярлалаа
Image
ШУУД: Сонгинохайрханчуудаа ХҮЧЭЭ НЭГТГЭЕ уулзалт эхэллээ
Image
Гоо сайхны бүтээгдэхүүн авахдаа таны заавал анхаарах ёстой зүйлс
Image
Хамгийн эрүүл өглөөний хоол бэлтгэх 3 жор
Image
Хүсэл, мөрөөдлөө бодит болгох төсөөллийн хүчний тухай. Өөрийнхөө зорилгыг биелүүлэхэд үүнийг хэрхэн ашиглах вэ?
Image
Бид гараа зөв угааж сурсан. Одоо нүүрэндээ хүрдэг зуршлаа хэрхэн дарах вэ?
Image
24/7 гэртээ байх нь бидний арьсанд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?
Image
Маскне буюу шинэ төрлийн батга: Маскнаас болж үүссэн арьсны асуудалтай хэрхэн тэмцэх вэv
Image
Та энэ алдартнуудыг найзууд гэвэл итгэх үү?
Image
"Шинэ хобби" - Тэтгэвэртээ гарсан эр нарны гайхалтай зургуудыг буулгажээ
Image
Өртөөний улаач лугаа өртөөлөн давхих илчит тэрэгний машинч
Image
Бразил коронавирусний халдвараар нас барсан тохиолдлын тоогоор гуравдугаарт жагсаж эхэллээ
Image
Хятадын компаниудад АНУ руу долоо хоногт хоёр удаа нислэг үйлдэхийг зөвшөөрнө
Image
ОХУ-д коронавирусээр халдварласан хүний тоо 458 мянга давжээ
Image
Их аварга Харумафүжи Д.Бямбадорж “Хантайшир” дэвжээг тэргүүлнэ
Image
Дөрвөн 7 хоногт хэрхэн гоолиг бэлхүүстэй болох вэ?
Image
Таныг 30 жилийн дараа тэрбумтан болгох хувьцаанууд
Image
Жүржийг яагаад улаан торонд хийдэг вэ?
Image
Филиппиний Ерөнхийлөгч хар тамхины наймаачдыг өршөөлгүй хядна гэв
Image
Цeмeнт ачиж явсан ачааны машин олон автомашин, пост мөргөсөн ноцтой осол гарлаа
Image
Хоолны жор: Хятад маягийн будаатай хуурга
Image
Жорж Флойдтой салах ёс гүйцэтгэх ёслолд Трамп оролцохгүй
Image
Хамгийн бага зардалтай косплэйчин
Image
Алдартай уран зургуудад дүрслэгдсэн газрууд хаана байдаг вэ?
Image
"Сайхан цаг ирэхэд гэр бүлийг минь эмчилсэн хүмүүсийг гэртээ урин талархлаа илэрхийлнэ"
Image
Нэр дэвшигч эмэгтэйчүүдийн тоо өмнөх сонгуультай харьцуулахад 1 хувиар буурчээ
Image
Монголын шигшээ баг Японы багийг аравдугаар сард нутагтаа хүлээн авна
Image
Спортын ертөнцөд: "Justice for George Floyd"
Image
Хэрэглэхгүй хувцсаа зорилтот бүлгийн иргэдэд өгөөрэй
Image
Бразилд нэг өдөрт 30 мянган шинэ тохиолдол бүртгэгдэж, 1008 хүн нас барлаа
Image
Венесуэл коронавирустэй тэмцэх гэрээ байгууллаа
Image
“Энэхүү нислэг нь Австрали, Монголын харилцаанд түүхэн үйл явдал боллоо”
Image
22 настай нэг оюутан эдгэрч дараагийн хяналт руу шилжлээ
Image
Д.Нямхүү: Хоёр оюутны давтан шинжилгээгээр шинэ коронавирусийн халдвар нэмж илэрлээ
Image
Д.Амарбаясгалан:Тулгамдсан олон асуудлыг шийдвэрлэхэд ард түмэнтэйгээ хүчээ нэгтгэнэ
Image
Номын баяр маргааш үргэлжилнэ
Image
Эрүүл мэндийн яам ээлжит мэдээллээ хийж байна
Image
Нийслэл хотоо ойжуулах ажил эрчимтэй хэрэгжиж байна
Image
Тусгай үүргийн онгоцоор эх орондоо ирэх иргэдийн
Image
Сибирийн газрын тосны цооногт гарсан галыг их буугаар буудаж унтраана
Image
Бурхан багшийн их дүйчин өдөр 100 мод тарилаа
Image
Ховор ан амьтан агнасан 5 гэмт хэргийн эзэн холбогдогчийг прокурорын байгууллагад шилжүүлжээ
Image
Улаанбаатарт өдөртөө 29-31 хэм дулаан
Image
Сэвлэг үргээх болон үс засуулбал тохиромжгүй
Image
Эрчим хүчний хөрөнгө оруулалт 4 дахин нэмэгдсэн
Image
Монголоо сонгоё
Image
“ХАТАН ЯТГЫН ЭГШИГЛЭН ТАСРАШГҮЙ” ХАНДИВЫН ТОГЛОЛТ БОЛНО
Image
Нийтийн тээврийн үйлчилгээнд шинэ чиглэл нэмэгдлээ
Image
МУБИС-ийн захирал Д.Мөнхжаргал оюутнуудынхаа амьдралаар тоглолоо
Image
Булган, Төв, Хэнтий аймгууд түймэртэй байна
Image
Үндсэн хуулийн цэцийн бүрэлдэхүүн хэнд таалагдах ёстой вэ
Image
Ц.Мөнх-Оргил Токиод "Азийн ирээдүй" форумд оролцож байна
Image
Цөлжилттэй тэмцэх ба тогтвортой байдлыг эрэлхийлэхээр чуулж байна
Image
Автозамын тэмдэглэгээг шинэчлэх ажил үргэлжилж байна
Image
Гэмтлийн эмнэлгийн гаднах нисдэг тэрэгний зогсоол бэлэн болжээ
Image
Жүжигчин О.Дөлгөөн хагас нүцгэн зургаа дэлгэлээ
Image
С.Содонгоо: Би эмээдээ 150 наслуулдаг тариа зохион бүтээж өгнө
Image
С.Гантогоо Солонгос улс руу буцлаа
Image
Э.Энхмөнх: Бокс, жудо шиг медаль авахад нь төрөөс дэмжээд өгдөг бол зүгээр
Image
Солонгос улсын засгийн газраас ард иргэдээ секс ихээр хийхийг уриалжээ
Image
“Real estate 2017” форум өнөөдөр болно
Image
Т.Бархүүгийн хоёр охин аавыгаа ингэж дэмжижээ
Image
Өнөөдөр болох үйл явдал
Image
НӨАТ-ын баримт бүртгүүлэхэд өөрчлөлт орлоо
Image
ХАЛУУН ТОГООНД ЧАНАГДАЖ БАЙСАН ХАВЧ АМЬД ҮЛДЭХИЙН ТУЛД МӨЧӨӨ ӨӨРӨӨ ТАСДЖЭЭ
Image
Ц.Батням: “Ээж намайг тэнгэрээс харж байгаа
Image
Мобиком датагаараа хэрэглэгчээ хохироосоор...
Image
Монголд хамгийн өндөр цалинтай хүмүүс ПРОГРАММ хангамжийн мэргэжилтэн
Image
Эмч Б.Энхзаяа: Харшил нь удамшдаг өвчин
Image
Янжаа бүсгүй Солонгос кинонд тогложээ
Image
Эмэгтэйчүүдийн эмч: Сарын тэмдэг ирсэн үед дараах 5 зүйлсийг хэзээ ч хийж болохгүй учир нь маш биед муу үр дагавартай
Image
О.Ширмээ: Би гарыг нь цайлгасаан, харин тэр хүн миний сэтгэлийн харыг цайлгасан.
Image
“Улаанбаатар их дэлгүүр” иргэдийн эрхийг зөрчиж байна
Image
АН2 онгоц осолдлоо
Image
GTIME Болон бусад сүлжээний бизнесд элсэхгүй байхыг анхааруулж байна
Image
ЭНЭТХЭГ ЗАЛУУГИЙН ТАРХИНААС 1.8 КГ ЖИНТЭЙ ХАВДРЫГ АВЧ ХАЯЖЭЭ
Image
Өнөөдөр болох үйл явдлууд
Image
“Хөх сувд-2018” мөсний баяр өнөөдөр өдөрлөнө
Image
''ТӨРД УЧРУУЛСАН ХОХИРЛЫГ НӨХӨН ТӨЛҮҮЛЭХ АРГА ЗАМ'' ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ ЗОХИОН БАЙГУУЛЖ БАЙНА
Image
НӨАТ-ын 225 сая төгрөгийн азтан маргааш тодорно
Image
Ч.Сарантуяа: Зудын эрсдлийн мэдээгээр нутгийн 30 орчим хувьд өвөлжилт хүндрэх төлөвтэй
Image
НЭЭЛТТЭЙ ЗАСГИЙН ТҮНШЛЭЛИЙН ГИШҮҮН БОЛСНООР АВЛИГАТАЙ ТЭМЦЭХ ТОМООХОН АЖЛУУД ХЭРЭГЖИНЭ ГЭВ
Image
ЗТХ-ийн дэд сайд асан Б.Цогтгэрэлийг "Сүхбаатарын одон"-д тодорхойлжээ
Image
ГЭРТ ЗОЧЛОХ МОНГОЛ УЛАМЖЛАЛТ ЁС ЗАНШИЛ
Image
АЖ ҮЙЛДВЭРИЙН РОБОТЫН ЗАХ ЗЭЭЛ ТЭЛСЭЭР БАЙНА
Image
АНТРАКТИД ТИВИЙН БИДНЭЭС НУУДАГ ЕР БУСЫН НУУЦУУД
Image
ГЭМТ ХЭРГЭЭС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ АЖИЛД ИННОВАЦИ НЭВТРҮҮЛЭХЭЭР ХЭЛЭЛЦЭВ
Image
ВИРУС, ХОРТ ХАВДАР, ХӨГШРӨЛТ, ЦАЦРАГ ТУЯА, ХӨЛДӨЛТӨД ӨРТӨХГҮЙ ЭД ЭС БҮТЭЭЖ МАГАДГҮЙ
Image
Н.ЭНХБАЯР, О.БААСАНХҮҮ НАРЫН ХЭН НЬ МАХН-ЫН ДАРГА ВЭ?
Image
“Нисдэг” чарганы аюул
Image
УИХ-ЫН ЧУУЛГАНЫ ҮДЭЭС ӨМНӨХ ХУРАЛДААН ТҮР ЗАВСАРЛАВ
Image
ДОЛООН ЖИЛ ЦАРЦСАН ЦАГААНХАЙРХАН СУМЫН ХҮҮХДИЙН ЦЭЦЭРЛЭГ АШИГЛАЛТАД ОРЛОО
Image
Алдартай зөнч нар: Айлийн гэрт зовлон дууддаг муу ёрын энергитэй 10 зүйлийг гаргаж хаяхыг зөвлөж байна!!!
Image
ЭМЯ-наас ээлжит мэдээллийг өглөө
Image
МОНГОЛ КАЗАХСТАНЫ ГАДААД ХУДАЛДААНЫ БАРАА ЭРГЭЛТ 74.8 САЯ АМ.ДОЛЛАРТ ХҮРЧЭЭ
Image
“Зика”-гийн эсрэг вакцины туршилтыг Пуэрто-Рикод хийж эхэлжээ
Image
Фото: 2018 оны хавар, зуны трэнд хувцаслалтууд
Image
АРДЧИЛСАН НАМ: Ерөнхийлөгчийн санаачлагыг дэмжиж байна. Гэхдээ иргэдээ ялгаварлаж болохгүй
Image
ШИВЭР, ХӨЛНИЙ ХӨЛРӨЛТӨӨС АНГИЖРАХ АМАРХАН АРГУУД
Image
ЗАСГИЙН ГАЗРЫН НЭЭЛТТЭЙ ӨДӨРЛӨГ БОЛНО
Image
Дээрэм хийсэн залуусыг эрэн сурвалжилж байна
Image
Mонгол аав ээж нар хүүхдээ “Хүний дор орохооргүй хүн болгоно” гэж хүмүүжүүлдэг
Image
ПАРЛАМЕНТ ИРЭХ ДОЛОО ХОНОГТ ЯМАР АСУУДАЛ ХЭЛЭЛЦЭХ ВЭ
Image
Эрдэс баялгийн салбарын мэргэжлийн холбоодын анхдугаар зөвлөгөөн боллоо
Image
Image

АМНАТ-ыг хэн устгав буюу цэцийн даргын сүүлчийн шийдвэр

Бид ҮХЦ-ийн дарга Д.Одбаярын өгзөг базсан асуудлыг сошиалд маазруулахаас илүүтэй түүний Солонгос явахаасаа өмнөх өдөр Үндсэн Хуулийн Цэц дээр алх цохиж, Монголчуудыг байгалийн баялгийнх нь эзэн биш болгосон ноцтой асуудлыг илүү анхаарах ёстой юм. Солонгос хууль чангатай улс, Одбаярт буруу зүйл хийснийх нь өвдөлтийг өөрийнх нь өгзөгөнд хангалттай мэдрүүлнэ.

Манайд бол улс төрчид нь өгзөг базах нь битгий хэл хулгай, луйвар, хүчин, авилга, мөнгө угаасан ч ял эдлэхгүй, хөөн хэлэлцэх хугацаагаар хаачихна. Ямар сайндаа л саарал жагсаалтанд орж булай болоховдээ.

Хамгийн гол нь Цэцийн даргын ёс бус үйлдэл, Цэц дээрх гаргасан буруу шийдвэрийнх нь горыг Монголчууд нийтээрээ амсах болсон нь харамсалтай. Ингээд Цэцийн шийдвэрээр 2020 онд улсын төсөв 1.3 их наяд төгрөгөөр тасарч, багш, эмч, цагдаа гээд бүх төрийн албан хаагчид цалингүй, ахмадууд тэтгэвэрээ авч чадахгүй байдалд орох эрсдэлтэй боллоо. Алдааг нь засах эрх УИХ-д одоо есхөн хоног байна. Олон нийт “өгзөг” Одбаярыг огцруулж, хариуцлага тооцохыг шаардаж эхэлмэгц нэгэн муур гарч ирсэн юм.

УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Одбаярыг өгзөг базаагүй гэж мэлзсэн ч Солонгосын ТВ-үүд өдөр бүр телевизээрээ мэдээлж байна. Гэхдээ Одбаярыг үнэндээ өмгөөлөх муур нь Занданшатар биш юм. Жинхэнэ “хумсаа нуусан муур” тэр өдөр өөрөө гарч ирж мэдэгдэл хийх нь тэр. Энэ бол Цэцийн шийдвэрийг зөвтгөсөн Ерөнхийлөгчийн тамгын газрын дарга З.Энхболд байлаа.

ХУДАЛЧ МУУР

Одбаяр “Өгзөг” Баярмаагаас цолыг нь булааж авсан тэр өдөр З.Энхболд засгийн газрын ордонд сэтгүүлчдийг цуглуулж, нэгэн мэдэгдэл хийв. Тэрбээр “Ч.Хүрэлбаатар гэж нэг нөхөр дандаа худал хэлдэг. Цэц зөв шийдсэн, ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр буюу АМНАТ-аас улс хэзээ ч 1,3 их наяд төгрөг олж байгаагүй, өнгөрсөн жил 700 орчим тэрбум төгрөг олж байсан байналээ гээд Хятадын импортлогчдыг дэмжсэн АМНАТ байхгүй болох нь зөв” гэх утгатай зүйл ярив. Юу гэсэн үг вэ? З.Энхболд тэгээд 700 тэрбум төгрөгийг АМНАТ-аас чөлөөлөх нь окэй, асуудал биш гэж хэлээд байгаа юм уу? Хариултыг нь Сангийн сайд татварын ерөнхий газраас лавлагаа авч твиттерээр нийтэд мэдээлжээ.

Тайланг үзвэл АМНАТ-аар 2018 онд 1 их наяд 46 тэрбум 900 сая төгрөг, 2019 оны эхний 9 сард 1 их наяд, 94 тэрбум 500 сая төгрөг улсад орж байжээ. 2019 оны хүлээгдэж буй гүйцэтгэлээр 1.3 их наядад хүрэх боломжтой гэсэн үг. Ийм учраас Сангийн яам АМНАТ-аас 2020 онд 1,3 их наяд төгрөгийг улсын төсөвт оруулна гэж тооцжээ. З.Энхболд ингээд худалч муур болов.

Сангийн сайд шуурхай арга хэмжээ авч, яаралтай горимоор хуулийн төсөл санаачлан Цэцийн алдааг засахаар засгийн газрын хуралдаанд оруулж, одоо их хурал дээр хэлэлцэх гэж байгаа нь сайн хэрэг. Гэхдээ Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамныхан Сангийн сайдтай санал зөрүүтэй байгаа тул маргаан дараагийн өдрүүдэд хөврөх бололтой. Ямартай ч 11-р сарын 15-аас өмнө төсөвөө батлуулж чадахгүй бол зөвхөн Хүрэлбаатар ч биш засгийн газар бүхэлдээ огцорч төсвийн ажилчид цалингүй, бүтээн байгуулалтын төслүүд гацах эрсдэл бий болно.

МУУР ИЛ ГАРЧ ИРЭХ ШАЛТГААН ЮУ БАЙВ?

З.Энхболдод ажил үүргийнх нь хувьд өөрт нь хамааралгүй асуудал буюу АМНАТ дээр ингэж чичирж гарч ирэх шалтгаан баймааргүй. Баримт сөхвөл бас ингэж чичрэх шалтгаан байсан аж. Нэгт өөрийн төрсөн дүү З.Хишигтогтохтой Браунрок, Инфра-Инженеринг гэх компаниудыг хамтран эзэмшдэг Ачитсайханы Баттүшигийн Страто (Хятадын хөрөнгө оруулалттай) компанийг АМНАТ-аас чөлөөлөх, хоёрт уул уурхайн компаниуд Цэцийг лоббидож АМНАТ-ыг байхгүй болгосон гэж гөрдөх, олон түмний анхаарлыг ингэж сатааруулж байгаад араар нь Зүүн баянгийн төмөр замыг Оросуудад бэлэглэх, улмаар Страто уруу Эрдэнэс Тавантолгойн нүүрсийг хямдаар, их хэмжээгээр урсгах, гуравт төрийн бүх институтийг чадамжгүй харагдуулж, нийгэмд уур бухимдал үүсгэж, үймээн самуун дэгдээх, улмаар Ерөнхийлөгчийн засаглал уруу чирж Ардчиллыг устгах. З.Энхболд энэ адын хүслээ биелүүлэх хангалттай хумстай.

Муурын хумс Үндсэн хуулийн цэц, УИХ, Засгийн газар, Шүүх, Прокурор, АТГ тэр ч бүү хэл Эрдэнэс Тавантолгойд гүн шигджээ. Энэ нь сүүлийн өдрүүдэд болж буй үйл явцыг баримтад тулгуурлан логиг дүгнэлтээр харахад ойлгогдож байна. Муур хумсаа нууж чадсангүй, өөрөө ч нуугдаж чадсангүй чичрээд гараад ирлээ. Муурын хумснууд ч захаасаа ил болж байна. Өнөөдөртөө Стратогийн баримтуудыг дэлгэе. Дараагийн бичвэрүүдээр муурын бусад хумсыг ил гаргана.

БАРИМТ-1: СТРАТО БА З.ЭНХБОЛД

Burtgel.mn сайтаас хайлт хийхэд Зандаахүүгийн Энхболдын төрсөн дүү Зандаахүүгийн Хишигтогтох, Стратогийн гүйцэтгэх захирал Ачитсайханы Баттүшиг нар нь Браунрок ХХК, Инфра-Инженеринг зэрэг компаниудыг хамтран эзэмшдэг байна. А.Баттүшиг нь Браунрок ХХК-ийн нь гүйцэтгэх захирлаар бүртгэгджээ. Тэгэхээр З.Энхболдын төрсөн дүү З.Хишигтогтохын компани болон Страто нь А.Баттүшиг гэх нэг гүйцэтгэх захиралтай болж байна. Страто нь жилд 1.5 сая тонн нүүрс угаан баяжуулах үйлдвэр барьж байгуулан, Шивээ овоогийн уурхайн ойролцоо үйл ажиллагаа явуулдаг.

Эрдэнэс Тавантолгойгоос нүүрсээ шороон замаар өдөр шөнөгүй зөөж овоолсон байгаа нь доорх зургаас харагдана. Тэд үйлдвэрээ томруулж жилд 4.5 сая тонн нүүрс угаахаар зэхэж байгаа. Энэ үйлдвэр уруу Эрдэнэс Тавантолгойн 1072 хувьцааны ногдол ашгаар ирэх байсан мөнгөөр Зүүн баянгийн төмөр замыг барьж байна. Өчигдөр шөнө Зам Тээврийн хөгжлийн яамны mrtd.gov.mn цахим хуудсанд ОХУ-ын “Оросын төмөр замууд” НХН гэх компани Зүүн баянгийн төмөр замд ажил гүйцэтгэж, менежментийг нь авч явах тухай санал тавьсан мэдээлэл гарчээ. Монголын төмөр замыг гацааж, Тувагийн нүүрсийг Хятадын зах зээлд транзитаар гаргах төсөл яригдаж байхад энэ ч жижиг асуудал биздээ муурын нүдээр.

БАРИМТ-2: СТРАТОГИЙН ОФФИС БА ЗАНДААХҮҮГИЙН ХИШИГТОГТОХ

Стратогийн төв оффис нь Зандаахүүгийн Хишигтогтохын Болдсофт компанийн хуучин оффист үйл ажиллагаа явуулдаг. Хаяг нь “New Century Plaza” буюу NCP –ийн 2-р давхар. Одоо З.Хишигтогтох, А.Баттүшиг 2 нэг өрөөнд ажиллаж байна. Энэ тухайгаа А.Баттүшиг нь хэвлэлд ярьсан байдаг. Болдсофтын тухайд хэдэн жилийн өмнө Эрдэнэтэд өндөр үнээр программ хангамж шахсан гэх дуулиан хэвлэлээр гарч байгаад нам дарагдсан. Burtgel.mn лавлагаагаар харахад Болдсофт нь одоогоор татан буугдсан байна. Харин Болдсофтын өрөөнд Стратогийн бизнес үргэлжилж байна.

БАРИМТ-3: СТРАТО ХЯТАДЫН ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТТАЙ КОМПАНИ БОЛОХ НЬ

Страто компанийн 37%-ийг Ачитсайханы Баттүшиг, 50%-ийг Хятадын “Шаньдун Шенхан Жиеэ Эдийн Засгийн Худалдааны ХХК” эзэмшдэг, Монгол улсын өөр хоёр иргэн бусад хувийг нь эзэмшиж байна. Стратогийн Гүйцэтгэх захирлаар А.Баттүшигийг томилжээ. Энэ мэдээллийг би З.Энхболдоос танай дүү чинь Стратотой нэг оффист сууж ажилладаг нь ямар учиртай юм бэ гэж твиттер хаягаараа асуугаад зөрчлийн хэргээр цагдаад байцаалт өгч, хэд хоног шалгуулсны дараа хавтаст хэргийн материалтай танилцаж мэдсэн юм. Зөрчлийн цагдаа намайг буруутган яллах үндэслэл олж чадаагүй. Хэрэг прокурорт хянагдаж буй тул одоохондоо илүү мэдээлэл өгөх боломжгүй байна.

БАРИМТ-4: СТРАТО БА ТАТВАРЫН МАРГААН

Страто нь 2018 оны эцэст ТЭЗҮ буюу Техник-Эдийн засгийн үндэслэлийн тайлангаа батлуулжээ. ТЭЗҮ батлагдахаас өмнө үйлдвэрийн барилгын ажлаа эхлүүлж, хууль зөрчсөн асуудлыг энэ удаад орхие. Страто нь нүүрсний ямар нэгэн орд, уурхай эзэмшдэггүй. ТЭЗҮ-гээ батлуулахдаа Эрдэнэс Тавантолгойн нүүрсийг угааж өгсөн үйлчилгээний орлогоор бизнесийн үйл ажиллагаа явуулна гэж зөвшөөрөл авсан байна. Иймд Стратог орд эзэмшдэггүй, нүүрсээ баяжуулаад цааш зарж ашиг олохгүй гэж итгэсэн Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөл ТЭЗҮ-г нь хүлээн авч баталжээ.

Страто нь үйлдвэрийнхээ нээлтийг 2019 оны 5 сард хийж, баяжуулсан нүүрсээ экспортолж эхэлсэн тул МАК, Өсөх зоос зэрэг баяжуулах үйлдвэртэй компаниудын адилаар нөөцийн төлбөр төлөхийг татварын байгууллагаас шаарджээ. Гэвч Страто татварын маргаан үүсгэв. Үүнтэй зэрэгцэн С.Баярмаа гэх үл таних бүсгүй гарч ирж, Цэцэд гомдол мэдүүлснээр АМНАТ тэглэгдэх нь тэр. Хятадын хөрөнгө оруулалттай Стратог татвараас чөлөөлүүлэх ажиллагаа хойноосоо 1.3 их наяд төгрөгийн татварын орлого үгүй хийнэ гэж хэн санахав.

Ямар өчүүхэн ашиг сонирхлоор улсаа ингэж хорлож чаддаг байнаа. Үндэсний хөгжлийн газраас Стратотой нууцаар татварын тогтворжуулалтын гэрээ байгуулсан гэх мэдээлэл сошиалд бас гарч байна. Үнэн бол ганцхан АМНАТ ч биш НӨАТ, Гааль, аж ахуйн нэгжийн ашгийн гэх зэрэг татварын асуудал ч гарч ирж ирнэ гэсэн үг. Гэрээг нь ил болгохыг бүгдээрээ шаардъя.

АМНАТ БУЮУ НӨӨЦИЙН ТӨЛБӨР ГЭЖ ЮУ ВЭ?

АМНАТ-ыг дэлхийн бүх улсад ашигт малтмалыг олборлож, баяжуулан худалдсан л бол төлдөг зарчимтай. Харин эцсийн хэрэглэгч бол төлөхгүй. Жишээ нь Багануурын нүүрсийг авч, цахилгаан үйлдвэрлэсэн станцууд төлөхгүй, кокс нүүрс худалдан авч ган хайлуулсан бол төлөхгүй. Байгалийн баялгийг түмэнд АМНАТ-өөр дамжуулж хүртээх энэ хэлбэр зөвхөн нүүрсэн дээр ч бус алт, зэс, төмрийн хүдэр гээд бүхий л ашигт малтмалын хувьд олон улсад жишиг болон тогтсон зүйл.

Жишээ нь Автралид түүхий нүүрс зарвал 7%-ийн АМНАТ авна. Баяжуулж зарвал 5% -иар тооцно, 2%-ийг нь хасаж баяжуулах үйлдвэрүүдээ дэмждэг. Энэ талаар Жэймс Отто нарын 8 эрдэмтэний хийсэн “Mining Royalties A Global Study of Their Impact on Investors, Government, and Civil Society” гэх судалгааны тайлангаас харж болно. Энэ судалгаа дэлхийн банкны веб сайт дээр нээлттэй байгаа. Цэцийн байхгүй болгосон АМТХ-ын 47.1-р заалт яг Асвтралийн хуулийн утга агуулгатай байсан нь legalinfo.mn цахим хуудаснаас харагдаж байна.

АМТХ-ын 74.1-т энэ хэсэгт “Ашигт малтмал худалдсан, худалдахаар ачуулсан, ашигласан хуулийн этгээд ... нь ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөгч байх ба ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг худалдсан, худалдахаар ачуулсан, ашигласан бүх төрлийн ашигт малтмалын борлуулалтын үнэлгээнээс тооцож улсын төсөвт төлнө.” гэснийг Үндсэн хуулийн цэцийн 2019 оны 10 дугаар сарын 30-ны өдрийн 04 дүгээр тогтоолоор хүчингүй болгосон” гэжээ.

СТРАТО БА УУЛ УУРХАЙН БУСАД КОМПАНИЙН ЭРХ АШИГ

Цэц Стратог даврааж, АМТХ-ын 74.1-р заалтыг бүхэлд нь цуцалсанаар уул уурхайн салбарт үйл ажиллагаа явуулж буй бүх үйлдвэрүүд татваргүй болов. Өдийд ууг нь муур багшийн хүссэнээр уул уурхайн компаниуд алга ташин Цэцийн шийдвэрийг дэмжиж, татвараас хөнгөлүүлсэндээ байртай гэгч нь суух байлаа. Ард түмэн ч уурсан босож баялгийг нь дээрэмдсэн уул уурхайн компаниудын эздийг хараан зүхэж, жагсах ёстой байв. Гэвч муурын хүссэнээр тийм зүйл болсонгүй. Харин ч иргэд мэдээлэлтэй болж, муурын хумсыг харж чаддаг болжээ.

Сайн зүйл нь үндсэн хуулинд заасан байгалийн баялаг бол ард түмний өмч гэснийг ноцтой зөрчсөн Цэцийг зөвтгөж, Хятадын хөрөнгө оруулалттай Стратог өмөөрөн суугаа Муур багшаа таньж авцгаалаа. Тэд муур багшдаа уурлаж байна. Уул уурхайн компаниуд ч гайхаж, мэдэгдэл гаргажээ. Уул уурхайн Үндэсний Ассоциаци, Монгол Нүүрс Ассоциаци зэрэг уул уурхайн татвар төлөгчдөөс бүрддэг томоохон холбоодоос Цэцийн шийдвэрийг буруутгаж, АМНАТ-аа төлмөөр байна, хуулийн зохицуулалтаа гаргаж өгнө үү гэж хүссэнийг энд хавсаргалаа. Уул уурхайнхан татвараа төлье гэж байхад З.Энхболд авахгүй гээд улсаа хорлож суух нь нэн хачирхалтай бөгөөд харамсалтай. Муур ил гарлаа. Дараагийн баримтуудаар уулзъя.

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6