Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Хэлмэгдсэн иргэдийн ар гэр, үр хүүхдүүдийн төлөөлөлд хүндэтгэл үзүүлэв
Image
Э.Ариунтунгалаг: Хотын өнгө төрхийг хорооноос нь харж шинждэг
Image
Хэлмэгдсэн иргэдийн ар гэр, үр хүүхдүүдийн төлөөлөлд хүндэтгэл үзүүлэв
Image
Г.Түвдэндорж: Ирэх онд Чингэлтэй дүүрэгт 136.2 тэрбум төгрөгийн 25 төсөл, арга хэмжээг хэрэгжүүлнэ
Image
Монголын Халал Хөгжлийн Холбоо (МХХА), Монголын Үндэсний Худалдаа Аж Үйлдвэрийн Танхим (МҮХАҮТ) хамтран “HALAL MONGOLIA 2023” БИЗНЕСИЙН АНХДУГААР ФОРУМ-ыг зохион байгууллаа.
Image
Хөвчийн олон улсын 9 дэх удаагийн цөлийн форум эхлэх дашрамд
Image
НЭЭЛТТЭЙ СОНГОН ШАЛГАРУУЛАЛТ ГЭХ БУЛХАЙ
Image
ҮХ-ИЙН ӨӨРЧЛӨЛТ & Г.ЗАНДАНШАТАР
Image
БОАЖЯ: 3050 гэр хорооллын 00-ыг шинэчлэн барьж байна
Image
Улсын хэмжээнд 10 мянга гаруй ээж Алдарт эхийн одонгоо гардаж авлаа
Image
ХӨРӨНГИЙН АРИЛЖАА — 2023-25 ОНЫ ХЭТИЙН ТӨЛӨВ ЯМАР БАЙНА ВЭ?
Image
ХӨРӨНГИЙН АРИЛЖАА — 2023-25 ОНЫ ХЭТИЙН ТӨЛӨВ ЯМАР БАЙНА ВЭ
Image
Тогтолцоог дэмжих хэдий ч тоо хэд байх вэ?
Image
ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ӨӨРЧЛӨЛТИЙН ЭРГЭН ТОЙРОНД...
Image
Хүний тухай хуульчлал буюу Үндсэн хуулийн жендэр
Image
Т.ДОРЖХАНД: УИХ-ЫН ГИШҮҮДИЙН ТООГ НЭМЭХГҮЙ БОЛ АВИЛГА,“ХУЛГАЙ” АРИЛАХГҮЙ
Image
ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ӨӨРЧЛӨЛТ: ТООНООСОО ӨМНӨ ТОГТОЛЦОО, ЗАРЧМАА ЯРЬЯ
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧ АСАН Х.БАТТУЛГЫН САНААРХАЛ ХИЙГЭЭД БАЯНХОНГОРЫН ТООЧИГЛОЛ
Image
Газрын дарга нарт чинь "Ш" ажиллагаанууд үйлчлэхгүй байна Ерөнхий сайд аа!
Image
ТОГТВОРТОЙ ХӨГЖЛИЙН ЗОРИЛГЫН ХЭРЭГЖИЛТИЙН ҮНДЭСНИЙ САЙН ДУРЫН ХОЁРДУГААР ИЛТГЭЛТИЙН ТӨСЛИЙГ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭВ
Image
Парламент ирэх долоо хоногт ямар асуудал хэлэлцэх вэ?
Image
C.Чинзориг: 2024 оноос “Шүд” төсөл хэрэгжүүлнэ
Image
ЗАВХАН: О.Төгөлдөр: Ганц хормын уур бухимдлаа "уучлаарай" гэдэг үгээр сольё
Image
ӨМНӨГОВЬ: Энэ онд эцэг, эхчүүдэд чиглэсэн нөлөөллийн ажлуудыг түлхүү хийнэ
Image
ӨМНӨГОВЬ: Аймгийн хэмжээнд мал төллөлт 3.09 хувьтай байна
Image
Их Британийн хаан III Чарльзын Францад хийх айлчлал хойшилжээ
Image
У.Хүрэлсүх: Уул уурхайн зориулалтаар газрын доорх ус ашиглахыг хязгаарлах шаардлагатай
Image
ХҮҮХДҮҮДЭЭС харамласан 4 ТЭРБУМААР Ч.ХҮРЭЛБААТАР сайдын яаманд ЗАСВАР ХИЙЖ БАЙНА
Image
АНУ, Канад орогнол хүсэгч иргэдийн асуудлаарх гэрээ байгуулав
Image
БНХАУ гадаадын компаниудад шахалт үзүүлэхээ зогсоохыг АНУ-д уриалжээ
Image
НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх 17 дугаар бага хурлыг зохион байгуулах бэлтгэлийг хангаж байгааг онцолжээ
Image
УИХ-ын гишүүн асан Д.Ганхуяг: Улс төрийн намууд нь Монгол Улсын засаглалын хямралын гол шалтгаан болжээ
Image
УИХ-ын даргад 3 гишүүний бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх хүсэлтийг хүргүүлжээ
Image
Дэлхий даяар 4 хүн тутмын 1 нь баталгаатай ундны усаар хангагдаж чадахгүй байна
Image
"Уул уурхай хөрс, усыг хамгийн их бохирдуулж байна"
Image
Ж.ЧИНБҮРЭН: ЭРТ ИЛРҮҮЛЭГ ХЭЧНЭЭН ХҮНИЙГ ҮХЛЭЭС АВАРЧ ЧАДАВ ГЭДЭГ ЧУХАЛ
Image
ДАРХАН-УУЛ: Соёлын биет бус өвийг өвлүүлэх, түгээн дэлгэрүүлэх сургалт эхэллээ
Image
13-ын А” маягтыг цахим болгохоор ярилцаж байна гэв
Image
ДОРНОД: Дашбалбар, Баян-Уул сумдад нойтон цас их орсноос гамшгийн түвшинд хүрчээ
Image
ОХУ “Сибирийн хүч-2” хоолойгоор Хятад руу хий нийлүүлэх гэрээг энэ онд багтаан байгуулна гэж найдаж байна
Image
“Мөсөн өргөө”-нөөс мөрөөдөл биелэв
Image
Орхон аймагт спортын сургалтын төлбөр сард дунджаар 50 мянган төгрөг байдаг
Image
Алтны үнэ өсжээ
Image
Д.Ганбат: Төрд НУУЦ АМРАГУУД том албан тушаал хашиж байгаа. Эдгээр хүмүүсийг яах юм
Image
Голын сав газрын татмыг нарийвчлан судалжээ
Image
Английн банк бодлогын хүүгээ 25 суурь нэгжээр өсгөжээ
Image
“3D” принтерээр “хэвлэсэн” анхны пуужин тойрог замд орж чадаагүй байна
Image
БНСУ-ын Ерөнхийлөгч Япон, АНУ-тай аюулгүй байдлын хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлэхээ амлалаа
Image
"Хүнсний хувьсгал"-ын хүрээнд хүнс, хөдөө аж ахуйн тоног төхөөрөмжийг гаалийн татвараас чөлөөлөв
Image
Эзэнгүй муур, нохойг тоолно
Image
Эрчим хүчний хөрөнгө оруулалт 4 дахин нэмэгдсэн
Image
Монголоо сонгоё
Image
Нийтийн тээврийн үйлчилгээнд шинэ чиглэл нэмэгдлээ
Image
Ц.Мөнх-Оргил Токиод "Азийн ирээдүй" форумд оролцож байна
Image
Жүжигчин О.Дөлгөөн хагас нүцгэн зургаа дэлгэлээ
Image
МУБИС-ийн захирал Д.Мөнхжаргал оюутнуудынхаа амьдралаар тоглолоо
Image
“ХАТАН ЯТГЫН ЭГШИГЛЭН ТАСРАШГҮЙ” ХАНДИВЫН ТОГЛОЛТ БОЛНО
Image
Үндсэн хуулийн цэцийн бүрэлдэхүүн хэнд таалагдах ёстой вэ
Image
Цөлжилттэй тэмцэх ба тогтвортой байдлыг эрэлхийлэхээр чуулж байна
Image
Булган, Төв, Хэнтий аймгууд түймэртэй байна
Image
Автозамын тэмдэглэгээг шинэчлэх ажил үргэлжилж байна
Image
Гэмтлийн эмнэлгийн гаднах нисдэг тэрэгний зогсоол бэлэн болжээ
Image
С.Содонгоо: Би эмээдээ 150 наслуулдаг тариа зохион бүтээж өгнө
Image
С.Гантогоо Солонгос улс руу буцлаа
Image
Т.Бархүүгийн хоёр охин аавыгаа ингэж дэмжижээ
Image
АРХАНГАЙ АЙМГИЙНХАН АСАШЁОРЮҮ Д.ДАГВАДОРЖООР НУТГАА УХУУЛАХГҮЙ
Image
Э.Энхмөнх: Бокс, жудо шиг медаль авахад нь төрөөс дэмжээд өгдөг бол зүгээр
Image
Өнөөдөр зургаан хөвгүүн одтой, шарагчин туулай өдөр.
Image
Солонгос улсын засгийн газраас ард иргэдээ секс ихээр хийхийг уриалжээ
Image
“Real estate 2017” форум өнөөдөр болно
Image
Эмч Б.Энхзаяа: Харшил нь удамшдаг өвчин
Image
Бид хэрхэн ажилладаг вэ? - Банкны салбарын хамт олон
Image
НӨАТ-ын баримт бүртгүүлэхэд өөрчлөлт орлоо
Image
Ю.Болдбаатар: Монголчууд Юан улсын үед шаазан урлагийн хөгжилд шинэ технологийг бий болгосон
Image
Ц.Батням: “Ээж намайг тэнгэрээс харж байгаа
Image
Монголд хамгийн өндөр цалинтай хүмүүс ПРОГРАММ хангамжийн мэргэжилтэн
Image
ХАЛУУН ТОГООНД ЧАНАГДАЖ БАЙСАН ХАВЧ АМЬД ҮЛДЭХИЙН ТУЛД МӨЧӨӨ ӨӨРӨӨ ТАСДЖЭЭ
Image
Өнөөдөр болох үйл явдал
Image
Бурхан багшийн их дүйчин өдөр “Сэтгэл ариусахуй”-н зам мөр юм
Image
Эрэгтэй, эмэгтэй хүүхдийг магтахад ялгаа байдаг
Image
Д.БАЯН-ӨНДӨР: Монголд анх удаа олон улсын болоод 21 аймгийн бөөрний мэс заслын эмч, мэргэжилтнийг хамарсан ОЛОН УЛСЫН ХУРАЛ болно
Image
Д.СУМЬЯАБАЗАР САЙДЫГ ГЕРМАНЫ ХИЛ ДЭЭР СААТУУЛАН, ШАЛГАЖЭЭ
Image
Жишиг эмнэлэгийн барилга угсралтын ажлын нээлт боллоо
Image
Шалгалтад орсон иргэдийн 31,3 хувь нь тэнцжээ
Image
Ч.САЙХАНБИЛЭГ ШҮҮХ ХУРАЛД ЦАХИМААР ОРОЛЦОЖ БАЙНА
Image
ШЕЗ болон ШСХ-ны шүүгч бус гишүүнд нэр дэвшүүлэх асуудлыг хэлэлцлээ
Image
ОРОСЫН ШИГШЭЭ БАГТ ВИЗ ОЛГОХООС ТАТГАЛЗЖЭЭ
Image
Улсын хэмжээнд 11899 тонн үр тариа хураан авчээ
Image
Батлан хамгаалахын багш нар өргөсөн тангараг, үйлс зорилго нэгтэй
Image
Э.МӨНХДӨЛ, Ч.НЯМЗУЛ НАРЫН ТУЙВАНЧИД ӨРСӨЛДӨНӨ
Image
С.БААТАРЖАВ ТЭРГҮҮТЭЙ ТӨЛӨӨЛӨГЧИД ИНТЕРПОЛЫН БАГА ХУРАЛД ОРОЛЦОЖ БАЙНА
Image
ЗГ: "Тариалан эрхлэлтийг дэмжих сан"-гийн нэрийг өөрчилжээ
Image
ТҮГЭЭМЭЛ ТАРХАЦТАЙ АШИГТ МАЛТМАЛ ХАЙХ, АШИГЛАХ ЭРХ ОЛГОВ
Image
Монголбанкны хяналтын зөвлөл хуралдлаа
Image
Бар, нохой жилтнээ эерэг сайн хэмээжээ
Image
Р.Чингис: Ирэх даваа гарагаас тэгш, сондгой дугаараар хязгаарлахгүй, хэвийн зорчихоор боллоо
Image
Хонины таван цул хүний биед ямар тустай байдаг вэ
Image
МИАТ: Өвлийн жуулчлалыг дэмжин 30 хувийн хөнгөлөлттэй үйлчилж эхэллээ
Image
Минжийг өгөөш болгодог Бангладешийн загасчдын харгис уламжлал
Image
Таны зөвшөөрөлгүйгээр гэрт тань хэн нэгэн орсныг олж мэдэх 8 арга
Image
Индонез гадаадын жуулчдын тусгаарлагдах хугацааг богиносгоно
Image
Д.ТРАМП: "ТАЛИБАН"-ТАЙ ХЭЛЭЛЦЭЭ ХИЙХ ЦАГ БИШ
Image
БОДИБИЛДИНГ ФИТНЕССИЙН АЗИ ТИВИЙН 2018 ОНЫ АВАРГУУД УЛААНБААТАРТ ТОДОРНО
Image
Жинхэнэ ЖДҮ-чид дахиад л шилний цаанаас чихэр долоогоод хоцрох нь
Image
Шороон нохой жилийн отгон алдартнууд тодорлоо
Image
Ханиад томууны талаархи зөвлөгөө, мэдээллийг “Утасны эмч”-ээс авах боломжтой
Image
АНХААР: УС ЦАГ УУРААС МЭДЭЭЛЖ БАЙНА
Image
Гурван талт хамтын хэлэлцээрт талууд гарын үсэг зурлаа
Image
Гарын булчин чангалах хамгийн хялбар 4 дасгал
Image
"ХАЛТУУРЧДЫН" АТГАНД ОРСОН ТАКСИ ҮЙЛЧИЛГЭЭГ ЦЭГЦЭЛЬЕ
Image
Image

Г.Батжаргал: Түүхий эдийн үнээ дагаад хөдөөгийн амьдрал зогсонги байдалд орсон

Баянхонгор аймгийн Засаг дарга Г.Батжаргалтай ярилцлаа.
 
-Аймагтаа хийж буй бүтээн байгуулалтын талаар ярилцлагаа эхэлье юу?
 
-2016 оны УИХ болон орон нутгийн сонгуулийн дүнгээр байгуулагдсан ИТХ, Засаг дарга мөрийн хөтөлбөрөө хэрэгжүүлээд гурван сар гаруй болж байна. Энэ жилийн хувьд 2016 оны аймгийн ИТХ-аар баталсан аймгийн нийгэм, эдийн засгийг хөгжүүлэх үндсэн чиглэлийн хөтөлбөрт тусгасан үйл ажиллагаа хэрэгжиж байгаа.
 
Мөн өнгөрсөн оны жилийн эцсээр баталсан төсөвт төлөвлөгөө бүхэлдээ энэ үндсэн чиглэлийг хэрэгжүүлэх, бодлого, зорилтод чиглэсэн байсан учраас шинээр ямар нэгэн үйл ажиллагаа явуулах санхүүгийн боломжгүй.
 
Өнгөрсөн дөрвөн жилийн хугацаанд орон нутгийнхаа төсвөөр, сум, орон нутгийг хөгжүүлэх сангийн хөрөнгөөр, бусад хандивлагчдаас авсан зээл тусламжаар нэлээдгүй бүтээн байгуулалтыг хийсэн. Тухайлбал, амьдрах орчноо тодорхой хэмжээгээр сайжруулаад сайхан болгожээ. Гэхдээ үүнтэй давхар явах ёстой иргэдээ ажилтай, орлоготой байлгах, тэдний амьжиргааны хамгийн наад захын эх үүсвэрийг хангах бодлого, үйл ажиллагаа хаягдсан. Бидний гол зорилго бол жижиг, дунд үйлдвэрлэлийг идэвхтэй хөгжүүлэх замаар иргэдээ ажилтай, орлоготой болгож хүний болон эдийн засгийн хөгжлөөрөө Монгол Улсыг тэргүүлэх таван аймгийн нэг болно гэсэн байдлаар мөрийн хөтөлбөрийнхөө үндсэн зорилгыг тодорхойлсон. Энэ үйл ажиллагааны хүрээнд бэлтгэл ажил хийж байна.
 
-Цаашид хий­хээр төлөвлөж бай­гаа ажлуудаасаа сонирхуулаач?
 
-Ирэх онд манай аймагт хамгийн их хийх ажил бол бүтээн байгуулалтын шинж чанартай гэхээс илүүтэйгээр жижиг, дунд үйлдвэрлэлийг олноор барина. Тэнд ажил­лах хүмүүсээ сон­гон шалгаруулж, дад­ла­гажуулж туршлагажуулна. Улмаар Баянхонгор аймгийн төвд “Ажилсаг төв”-өөр дамжуулж зорил­тот зах зээлд чиглэсэн бараа бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд шаардлагатай боловсон хүчнийг бэлтгэнэ.
 
Түүнийг тоног төхөөрөмжөөр хангах, бизнесийг нь зах зээлд гарахад нь төрийн зүгээс нэгдсэн бодлого зохион байгуулалтаар дэмжлэг туслалцаа үзүүлнэ гэсэн том бодлогын хүрээнд ажиллаж байна. Ирэх жилээс 2000-аас доошгүй байнгын ажлын байрыг бий болгоно гэж тооцож байгаа. Жижиг, дунд үйлдвэрлэлийг 10 гаруй жил ярилаа. Гэсэн ч болж өгөхгүй буруу яваад байна.
 
-Жижиг, дунд үйлдвэр­лэлийг хөгжүүлэхэд саад болж байгаа зүйл юу байна?
 
-Төрөөс тодорхой хэм­жээний дэмжлэг туслалцаа авч төсөл, хөтөлбөрт хамрагдаад хэрэгжүүлж байгаа ч зах зээлд удаан хугацаагаар оршин тогтнож чадахгүй, бизнес нь өргөжин тэлэхгүй аясаараа явж байгаад уналтын байдалд орж дампуурдаг. Юун жижиг, дунд үйлдвэрлэл хөгжүүлэх нь байтугай авсан зээлээ төлж чадахгүйд хүрэх асуудал нэлээд гарч байгаа учраас үүний цаад шалтгааныг нь олох хэрэгтэй. Ингэснээр арай өөр төвшинд өөр бодлого, зорилгоор үүнийг хэрэгжүүлэхийг зорьж байна. Бид ямар ч судалгаагүйгээр хэн нэгний бичиж ирсэн төслийг харанхуйгаар дэмждэг байлаа.
 
-Тэгвэл одоо яаж ажиллана гэж?
 
-Нэгдүгээрт, аймгийнхаа хүний болон бараа түүхий эдийнхээ нөөцийн судалгааг хийж байна. Энэ хоёр судалгаан дээр үндэслээд бид яг ямар бүтээгдэхүүн хийж чадаж байна вэ. Тэр нь хэчнээн хэмжээтэй үйлдвэрлэгдэх ёстой юм гэдэг зах зээлийнхээ иж бүрэн судалгааг хийнэ. Энэ судалгаанд үндэслээд жижиг, дунд үйлдвэрлэлийнхээ зураглалыг гаргаж авахаар зорьж байна. Өөрөөр хэлбэл, аль суманд ямар жижиг, дунд үйлдвэр байгуулаад хөгжүүлээд, дэмжээд явбал нэгийгээ татаж унагаачихгүй байх вэ. Хэтэрхий олон бол ашигтай гээд бүх хүн тэр бизнес рүү орчихвол дампуурна. Тэгэхээр төрийн бодлого, зохицуулалттайгаар жижиг, дунд үйлдвэр­лэлийн­хээ салбарыг ту­хайн шаардлагатай байгаа газруудад нь бий болгоё.
 
Хоёрдугаарт, орон нутаг өөрийнхөө зах зээ­­лийг хамгаалах тухай асуудал. Өнөөдөр манай аймагт ганцхан талхан дээр жишээ хэлэхэд Улаанбаатараас авахгүйгээр амттай, чанартай талхыг Баянхонгорт үйлдвэрлэж байна.Гэсэн хэдий ч манай бизнес эрхлэгчид нийслэлээс бусад үйлдвэрийн олон төрлийн талх, нарийн боовыг авчраад илүү хямд өртгөөр зарж байна. Тэгэхээр орон нутагт байгаа үйлдвэрүүд тэр өрсөлдөөн дунд тэсч үлдэхэд бэрх байгаа учраас бид өөрсдийнхөө үйлдвэрлэсэн бүтээг­дэхүүнийг хэрэглэгчдэд яаж хүргэх вэ гэдэг чухал. Үүнд олон арга хэрэглэж болно.
 
-Аймаг, орон нутгийнхаа онцлогт тохирсон бараа бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэнэ гэсэн үг үү?
 
-Гадны бараа бүтээг­дэхүүнийг татаж аймгийн зах зээлд борлуулж байгаа иргэдэд орон нутгийн зах зээл ашигласан лангууны төлбөр эсвэл өөр аймгаас үйлдвэрлэж буй бүтээгдэхүүнд дэмжлэг үзүүлэх замаар гаргаж болно. Бид үүнээсээ сонгож давхар өөрийнхөө зах зээлийг хамгаалсан, үйлдвэрлэлээ хөгжүүлсэн бодлого явуул­на. Ингэснээр өөрийн зах зээлд чө­лөө­тэй худалдагдаж, борлогдоод явбал тэр бизнес улам өргөжиж байр сууриа олно. Энэ суларсан орон зайд шинэ бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг хэрэгжүүлэхээр зорьж байна.
 
-Өнөөдөр Баянхонгор аймагт жижиг, дунд үйлдвэр эрхэлж байгаа хэчнээн аж ахуйн нэгж, байгууллага байна вэ?
 
-Манай аймагт жижиг, дунд бизнес, үйлдвэр эрхэлж байгаа 80-аад аж ахуйн нэгж бий. Үүнд барилгын материал, талх, нарийн боов, арьс шир, түүхий эдлэлд ч байна. Гэхдээ эд нар маань тэр бүр хөдөлмөрийн багтаамжтай буюу ажиллах хүч ихээр шаардагддаг тийм орон зай эзэлж чадахгүй хязгаарлагдмал хүрээнд үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа учраас өсч, хөгжихгүй нэг байрандаа л байгаад байна.
 
Тиймээс тэднийг томруулах шаардлагатай байна. Үйл ажиллагааг нь бусад зах зээлээс оруулж ирж байгаа бүтээгдэхүүнүүдтэй ижил төвшинд аваачих, бүтээгдэхүүний чанарыг сайжруулахад олон давхар ажил хүлээгдэж байгаа. Ингэвэл өнөөдөр бид аймгийнхаа иргэдийн хэрэгцээг өөрийнхөө үйлдвэрлэж байгаа бүтээгдэхүүнээр хангаж чадвал энэ нь хангалттай боломж, ирээдүй харагдаж байгаа юм. Үүнд түлхүү анхаарч ажиллана.
 
-Баянхонгор аймгийн хэдэн хувийг залуучууд эзэлж байна вэ. Тэдний хэд нь ажилтай байна?
 
-Манай аймгийн нийт хүн амын 60 гаруй хувийг 35-аас доош насны залуучууд эзэлдэг. Тэдний ихэнх нь хөдөлмөр эрхэлдэггүй, боломж ч алга байна. Ажил хийе гэвч төрийн зүгээс тавьж байгаа шаардлага нь залуучуудыг ажил хийхэд саад болж байна.
 
Тухайлбал, төрийн байгууллагад сонгон шалгаруулалтаар ажилд ороход төрийн байгууллагад гурваас доошгүй жил ажилласан байна гэдэг хязгаарлалт байгаа нь өнөөдөр сургууль төгсч ирсэн хүн хаана ажиллаж энэ болзлыг хангасан байх вэ. Ийм зүйл залуучуудыг ажилтай болоход нь саад болж байна. Ийм хаалтуудыг бид авч хаях ёстой. Нөгөө талаасаа шаардлага хангаагүй их, дээд сургуулиудад арав төгссөн, сэтгэлийн хөөрлөөр заавал сургуультай болно. Эцэг эх нь ч гэсэн хүүхдээ сургуультай болгочихьё гээд их, дээд сургууль төгсч ирсэн залуучууд төрийн албаны ч юм уу тухайн ажил санал болгосон ажил олгогч нарын шаардлагыг хангахгүй байна.
 
Тиймээс ажилд ороод 1-2 сарын дараа ажлаас халагдах байдал түгээмэл гардаг. Хотод сургууль төгсч ирсэн залуучууд ихэвчлэн лангуун дээр сууж байна. Нөгөө хэсэг нь хувиараа ашигт малтмал олборлодог. Манай аймагт ажилгүйчүүдийн тоог статистик дүнгээр авч үзвэл бага гардаг. Гэтэл ачир дээрээ ажилгүй залуучууд их байгаа. Яагаад гэвэл хөдөлмөрийн бирж дээр очиж ажилгүй гэж бүртгүүлдэггүй.
 
Тэгсэн хэрнээ амьдралаа болгоод байдаг. Өөрөөр хэлбэл, албан бус секторт хөдөлмөр эрхэлж байгаа. Тиймээс үүнийг зохион байгуулалтад оруулах, ялангуяа, бичил уурхайн салбарт үйл ажиллагаа эрхлэгчдийг албан ёсны секторт хамруулах оролцоог бид эрж хайх ёстой. Үүнийг бий болгох ёстой гэж харж байгаа. Хүний нөөцийн судалгааныхаа хүрээнд залуучууд маань юуг хүсч байна вэ гэдгийг тодорхойлох юм. Хэрэв ямар нэг жижиг бизнес эрхлэх сонирхолтой бол түүгээр нь дамжуулаад хөдөлмөр эрхлэлтийн өөр чиглэлээр дадлага, мэргэжил эзэмшүүлэхээр ажиллаж байна.
 
-Танай аймагт тулгамдаж байгаа өөр ямар асуудал байна вэ?
 
-Сая УИХ-ын гишүүн Л.Элдэв-Очир, М.Билэгт, Г.Занданшатартай бүх сумаар орж ажиллаад ирлээ. Нэгдүгээрт, малын гаралтай түүхий эд, бүтээгдэхүүний үнийн уналтын тухай. Түүхий эдийн үнэ уначихаар дагаад сумын төвийн болон хөдөөгийн амьдрал зогсонги байдалд орчихсон. Тэнд бараа бүтээгдэхүүний эргэлт алга. Орлого олох боломжгүй болчихсон. Үүнээс болж ядуурал, ажилгүйдэл ихэсч байгаа дүр зураг харагдаж байна.
 
Тэгэхээр бид малын гаралтай түүхий эд, бүтээгдэхүүний үнийг нэмэх, яаж мөнгөн орлогыг нь нэмэгдүүлэх вэ гэдэг асуудал чухлаар тавигдаж байна. Сая Засгийн газраас шийдвэр гарч малын гаралтай түүхий эд, бүтээгдэхүүний экспортын татварыг байхгүй болгочихлоо. Ингэснээр хил, гаалиар малын гаралтай түүхий эд, бүтээгдэхүүн чөлөөтэй гарах болсноор бага зэрэг үнийн өсөлт харагдаж байна. Гэхдээ энэ нь малчдын хүсэн хүлээсэн үнэд хүрэхгүй байна.
 
Бидний зорьж байгаа бодлогод уламжлалт арга, технологио ашиглаад элдэх хэсгийг механикжуулах замаар жижиг цехийг олноор байгуулж арьс, шир, нэхийг элддэг болъё гэж зорьж байна. Элдээд зогсохгүй үүгээрээ бүтээгдэхүүн хийж үйлдвэрлэдэг болбол үнэд хүрэх боломж байна.
 
Тухайлбал, хонины нэхийгээр яагаад аяны хөнжил хийгээд ОХУ-ын Сибирь, Скандинавын орнууд руу гаргаж болохгүй гэж. Нөгөө талаасаа малч­­дын нөхөрлөл, хор­шоог савлагааны тоног төхөөрөмжөөр хангахаар зорьж байгаа. Өөрөөр хэлбэл, нэг бүлэг хоршоонд савлагааны тоног төхөөрөмж байдаг. Хоршооны гишүүд ааруул, өрөм, бяслаг, ээзгийгээ авчирч савлаад малчныхаа тамгыг дарж, үйлдвэрлэсэн он, сар, өдрөө тавиад зах зээлд гаргавал тэр бүтээг­дэхүүн илүү үнэд хүрнэ.
 
-Танай аймаг Хятадтай хиллэдэг. Гадаад хамтын ажиллагааныхаа талаар  танилцуулахгүй юу?
 
-Манай Шинэжинст, Баян-Өндөр, Баянлиг сум Хятадтай хиллэдэг. Өмнө нь ОХУ, Буриадын Кабанскийн районы эмнэл­гийн салбартай хам­тарч ажилладаг. ӨМӨЗО-ы Альшаа аймагтай хэд хэдэн чиглэлээр гэрээ байгуулан ажиллаж байгаа. Альшаа аймагтай хамтарснаар нэгдүгээрт, Сэхээ боомт, Баянхонгор, Баянлиг, Гашуунсухайт хүртэл хар зам тавиулахаар хөөцөлдөж санал тавьсан. Хоёрдугаарт, эднийхтэй хамтарч аялал жуулчлалын салбарт хамтрах тухай асуудлыг хөндсөн. Тэндээс хар зам тавиад нөхцлийг бүрдүүлээд өгчихвөл олон хятад иргэн Монголын говийг үзэх сонирхолтой байгаа.
 
Саяхан Д.Оюунхорол сайд НҮБ-ын Аялал жуулчлалын “Торгоны зам дагуух аялал жуулчлалаа хөгжүүлье” сэдэвт олон улсын бага хурал дээр чухал санал гаргасан нь “Бүлэг жуулчдыг хөнгөлөлттэй нөхцлөөр хилээр нэвтрүүлэх” тухай байсан. Хятад болон бусад орноос бүлгээрээ явж байгаа иргэд Монголын хилээр нэвтрээд богино хугацаанд Монгол орны ахуй амьдралтай танилцаад гарна. Энэ нь нөгөө талаасаа аймаг, орон нутгийн төсөвт их хэмжээний боломж олгоно. Мөн иргэд ч гэсэн ажилтай, орлоготой болох бодит боломжийг нээж байгаа юм.
 
-Баянхонгор аймагт аялал жуулчлал хэр хөгжсөн бэ. Гадаад, дотоодын жуулчдыг татах ямар газрууд байна?
 
-Баянхонгор аймгаас элсэн цөл, говь, тал хээр, хангай гэсэн бүслүүрийг үзэж болно. Хоёрдугаарт, хүн анх үүсч, амьдарч байсан Баянлигийн Цагаан агуй, бичигт хад байна. Бүгээн цав, Гурилын хоолой, говь тал руугаа маш үзэсгэлэнтэй газрууд бий. Тэнд говийн баянбүрдүүд болсон Эхийн гол, Шар хустай гээд Монголд төдийгүй дэлхийд цөөхөн үлдсэн 27 толгой мазаалай амьдарч байна.
 
Эрдэнэцогт суманд жил бүр 50 мянган сарлагийн баяр хийдэг. Баянлиг сум гэхэд тэмээнийхээ тоогоор улсад тэргүүлж байна. Жил бүрийн найм, есдүгээр сард тэмээчид Гурилдах гэж арга хэмжээг зохион байгуулдаг. Бөх, ташаан дээр нь гурилаар тоо, төрөл бүрийн дүрс хийдэг. Үүнийг хэв дарах арга хэмжээ болгоод янз бүрийн уламжлалт ёс заншил, хөгжим дуу хууртай хослуулаад зохион байгуулбал олон жуулчныг татах боломжтой.
 
-Аймаг, орон нутагтаа ойрын үед хийхээр төлөвлөсөн томоохон ажлууд юу байгаа вэ?
 
-Манай аймаг урлаг, соёлын алдартнуудтай, авьяаслаг ард түмэн. Үүний нэг нь Монголын хөгжмийн ноён оргилын нэг Г.Бирваа агсны мэндэлсний 100 жилийн ой энэ жил тохиож бай­гаа. Аймгийн Засаг дар­гаас ажлын хэсэг томи­логдоод бэлтгэл, зохион байгуулалтыг хангаж байна. Энэ хүрээнд Баянхонгор аймагт Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, Төрийн соёрхолт, хөгжмийн зохиолч Г.Бирваа агсны 1989 онд “Морин хуур” наадмын тэргүүн шагнал авч байсан “Нарны дуулал” дуугаар нь нэр­лэ­сэн мэргэжлийн дуу дуулаачдын улсын уралдаан энэ сарын 23-25-нд болно.
 
Уралдаан мэргэжлийн дуу дуулаачдын, сонир­хогчдын, хүүхдийн гэсэн төрлөөр явна. 32 сая төгрөгийн шагналын сантай том арга хэмжээ болох гэж байна. Зөвхөн хөгжмийн зохиолчдоос дурдахад С.Гончигсумлаа, Ч.Сангидорж гуай байна. Г.Бирваа гуайн ойг өргөн тэмдэглэнэ. Энэ өдрүүдээр түүний киноны хөгжмүүдээр кино наадам хийхээр төлөвлөж байна. Амьдрал, уран бүтээлээр нь үзэсгэлэн гаргаж ажиллуулна. Гала концертыг холбогдох байгууллагуудтай хамтарч хийнэ. Г.Бирваа гуай соёлын биет бус өвийг тээгч аугаа нэгэн байсан гэдгийг олон нийтэд таниулахыг зорьж байгаа.  
 
 
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6