Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Ерөнхийлөгч өө, сонгуульд нэр дэвших оффшорчдод хориг тавьж өгөөч
Image
Тавантолгойн ЦАХИЛГААН СТАНЦЫН ТЭЗҮ-г Засгийн газарт өргөн барина
Image
Сибирийн хүч-2: “ГАЗПРОМ” Монголд охин компаниа байгуулна
Image
Б.Ганхуяг: 1072 хувьцааг “амь оруулах” нь чухал байлаа
Image
Сургууль, цэцэрлэгийн хөл хориог ГУРАВДУГААР САРЫН 30 хүртэл сунгалаа
Image
ЗАСГИЙН ГАЗАР: Улсын хэмжээнд өндөржүүлсэн бэлэн байдлын хөл хориог сунгалаа
Image
Халдварын сэжигтэй 15 зорчигчийг /БНХАУ болон ОХУ-ын иргэд/ буцаажээ
Image
Б.Сэргэлэн: Соёлын биет бус өвийг хамгаалах тухай Конвенцод нэгдэн орсноос хойш нийт 15 өв бүртгүүлээд байна
Image
Говь-Алтай аймгийн ГБХЗХХ-ийн дарга зуурдаар нас барсан байдалтай олджээ
Image
Говь-Алтай аймгийн ГБХЗХГ-ын дарга С.Болормаа Засаг даргынхаа өрөөнд учир битүүлгээр амиа алджээ
Image
Д.Халиун: Г.Загдаа ахынд өдөр бүр зодоон, хүчирхийлэл болдог
Image
“Diamond Princess” хөлөг онгоцны зорчигчдыг буулгаж эхэлжээ
Image
Монгол хэл, бичгийн шалгалтад бүдэрвэл их, дээд сургуульд элсэх боломжгүй
Image
Машин шатаж 3 хүүхэд амиа алджээ
Image
БОЛТОН ТРАМПЫН ГАДААД БОДЛОГЫГ ШҮҮМЖИЛЛЭЭ
Image
“Түлш олдохгүй цаасан хайрцаг түлж байна”
Image
Боловсролын байгууллагын үйл ажиллагааг 3 дугаар сарын 30 хүртэл хязгаарлахаар сунгав
Image
Г.Занданшатар: Өндөржүүлсэн бэлэн байдлын үед зээлийн хүүг хөнгөлж, чөлөөлөхгүй
Image
ЗГ: Сургууль, цэцэрлэгийн хориог дөрөвдүгээр сарын 1-н хүртэл сунгана
Image
Э.Эрдэнэ: Төрийн тэргүүний хүүхэд энхийг сахиулсан анхны тохиолдол нь би
Image
“Азура”-гынхан гэж чухам хэн, хэн бэ?
Image
Францын цэрэг тусгай ажиллагааны үеэр амиа алджээ
Image
Г.Занданшатар: Тэтгэврийн зээл тэглэх ажил амжилттай хэрэгжлээ
Image
Р.Дагва: Нийслэлийг хөгжүүлэх хэтийн зорилтын эзэд нь өнөөдрийн 16-18 настнууд гэдгийг бодолцох ёстой
Image
Амны хаалтгүй иргэдэд үйлчлэхгүй байхыг үүрэг болгов
Image
Ямар учраас Bitcoin Cash бий болсон мөн юунд чиглэгдсэн бэ
Image
Говьсүмбэрт коронавирусийн хоёр сэжигтэй хүн тусгаарлагджээ
Image
Р.Сэддорж: Эх орноо хохироож, эх оронч дүрд тоглож болохгүй
Image
Сар шинийн баяраар иргэдийг дроноор хянахгүй
Image
Халдварын сэжиг бүхий нэг иргэнийг илрүүлэн тусгаарлав
Image
Түрээслэгч нар эрх ашгийнхаа төлөө дуу хоолойгоо нэгтгэж эхэллээ
Image
АТГ Эрүүгийн хэргүүдэд ээлжийн амралт өгчихөв үү
Image
Opendata: Гишүүн Ж.Батзандангийн зөвлөхийн хамаарал бүхий 33 компани
Image
“ТАВАНТОЛГОЙ” ХК КОРОНА ВИРУСЫН ХАЛДВАРААС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ АЖИЛД 82 САЯ ТӨГРӨГИЙН ДЭМЖЛЭГ ҮЗҮҮЛЭХЭЭР ШИЙДВЭРЛЭЛЭЭ
Image
Гадаадын хөрөнгө оруулалт татах асуудлаар Улаанбаатарт бизнес эрхлэгчдийн форум хийхээр 10 гаруй улсын сайдтай тохиролцжээ
Image
Баянхонгор аймгаас тодорсон Аварга малчидтай онлайн уулзалт хийж, хүндэтгэл илэрхийллээ
Image
Шалган нэвтрүүлэх товчоодуудад тухайн иргэний орж гарсан болон машины дугаараар мэдээлэл бүртгэгдэнэ
Image
ЦЕГ коронавирусээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор хамгаалалтын иж бүрэн хэрэгсэл авахаар болжээ
Image
Монгол жүдочид Европын нээлттэй тэмцээнээс 1 мөнгө, 2 хүрэл медаль хүртэв
Image
ӨНӨӨДӨР: БОАЖЯ, ГХЯ, Сангийн яамнаас цаг үеийн асуудлаар мэдээлнэ
Image
Улаанбаатарт 5-7 хэм хүйтэн байна
Image
ЗУРХАЙ: Сэвлэг үргээх болон үс засуулахад тохиромжгүй
Image
БАРИМТ: БГД-ийн нэгдсэн эмнэлгийн дарга З.Балдандугар өөрийгөө шагнаж, мөнгөн урамшуулал олгожээ
Image
БХБЯ сайд Х.Баделханыг АНЭУ-ын Эдийн засгийн асуудал хариуцсан Султан Бин Саид Аль-Мансури хүлээн авч уулзав.
Image
Дундговь аймгийн малчид Нутгийн зөвлөлийн дарга Р.Эрдэнэбүрэнг дэмжиж, 100 сая төгрөгийн хандив цуглуулжээ
Image
“Алтай констракшн”-ы Х.Бат-Эрдэнийг эрэн сурвалжилж эхэлжээ
Image
The Voice of Mongolia шоуны шүүгч Ука дүрсгүйтжээ
Image
Хэдэн хүн шоронд хийгээд сонгогдоно гэвэл үгүй шүү, Ерөнхий сайд аа!
Image
Монгол иргэдийг татан авах үеэр халдварын сэжиг бүхий нэг иргэнийг илрүүлэн тусгаарлав
Image
У. Хүрэлсүх: Иргэн хүн өөрийнхөө, бусдын, гэр бүлийнхээ эрүүл мэндийг хамгаалах ёстой. Энэ бол Монгол хүний үүрэг гэж ойлгох хэрэгтэй
Image
Үе үеийн “дэлхийн Мисс” титмийн эзэд
Image
Сингапур улс нүүрсхүчлийн хийнээс татвар авдаг зүүн өмнөд Азийн анхны улс болно
Image
ОРЛОГИЙН ҮҮД НЭЭХ НУУЦ ДОМЫН АРГУУД ХАДГАЛААД АВААРАЙ
Image
Н.Цэлмүүн: Эцгийнхээ үхлээр нэр хүнд олох гэсэн арчаагүй залуучууд!
Image
ХҮРЭН МАНЖИНГИЙН ДЭГЛЭМЭЭР ӨДӨРТ 1 КГ ХҮРТЭЛ ЖИН ХАЯХ БОЛОМЖТОЙ
Image
Улс төрч Х.Баттулгын хүүгийн гэрийн цонхоор жүжигчин Б.Баатархүүгийн хүү унаж амиа алджээ
Image
Өвлийн олимпийн шилдэг зургууд
Image
МОНГОЛ ОХИН БАНАНА ХИЙЖ БАЙГАА БИЧЛЭГ ШУУГИАН ТАРЬЖ БАЙНА
Image
Е.МЕДВЕДЕВА: БИ ЧАДАХ БҮХНЭЭ ХИЙСЭН
Image
Хүний журамт эхнэрийг өөрийн азарга дор хийж авсан юм даа...+18
Image
Ж.Батзандангийн хуйвалдаан илэрч “би үхсэн нь дээр” гэж өөрийгөө зүхжээ
Image
Ердөө 5-хан секундын хугацаанд дэлхийг хүчилтөрөгчгүй байлгавал …
Image
Амгаланбаатар дүүд маань "шорон хэсээд явж байх сайхан байна уу П... минь" гэж хэлээд гарсан гэсэн
Image
"ОЮУТОЛГОЙ" ТАВАНТОЛГОЙН ЦАХИЛГААН СТАНЦЫН ТӨСЛИЙН ГЭРЭЭГ ИЛ БОЛГОВ
Image
ЗАСГИЙН ГАЗАР ЭЭЛЖИТ БУС ХУРАЛДААН ЗАРЛАВ
Image
Олны танил бүсгүйчүүдийн ээдрээт амьдрал буюу дуулианы эзэд
Image
УНГАР УЛС "ПЁНЧАН-2018"-ААС АНХНЫ АЛТАН МЕДАЛИА ХҮРТЛЭЭ
Image
Тусгай зөвшөөрөл олгох үйлчилгээг цахимжуулах ажлыг эхэллээ
Image
МЕДАЛИЙН ТООГООР НОРВЕГИ УЛС ТЭРГҮҮЛСЭЭР БАЙНА
Image
Банкны ерөнхийлөгчийн ажлаа орхин луу болохыг хүссэн нь
Image
Японы комик сэтгүүл “Чингис” хааныг доромжлов
Image
Автомашины татвар, төлбөрөө Улаанбаатар хотын банкаар шууд төлөх боломжтой
Image
Пёнчоны олимпийн гоо сайханы бурхад
Image
Нүүрсэн эмний гайхалтай ач тус
Image
Ж.Цолмон та муухай харагдаж байна
Image
iPhone-оо хамгийн хурднаар цэнэглэх амархан 4 арга
Image
Лаврын навчин дээр хүслээ бичээд шатаагаад үз та лав итгэхгүй дээ…
Image
М артагдашгүй, бас ухаан балартуулсан хэдхэн минут...+18
Image
Цагаан сарын барилдаанд дархан аварга Б.Бат-Эрдэнэ хамгийн олон түрүүлжээ
Image
Толины өмнө хэлвэл танд аз авчрах 10 үг
Image
Иргэд: УИХ-ын бүрэн эрхийн хугацааг таван жил болгох саналтай байна
Image
“50 сая төгрөг хүртэлх орлоготой ААН, иргэн жилдээ нэг л удаа татварын тайлан өгнө”
Image
Хэрэглээнээс халах шаардлагатай хамгийн муу хортой хүнснүүд
Image
Жаклин Кеннедиг санагдуулсан Меланья Трамп
Image
Селена Гомес экстэйгээ эргэн нэгдэх үү?
Image
"УУЖИМ ХАНГАЙ" ХК-ИЙН ҮНЭТ ЦААСНЫ АРИЛЖААГ НЭЭХЭЭР БОЛЖЭЭ
Image
П.ОЧИРПҮРЭВ: ХУВАНЦАР ХАЯГДЛЫГ ТӨЛБӨРТЭЙ ХҮЛЭЭН АВАГЧ МАШИНЫГ МОНГОЛД ЭНЭ САРЫН 15-НД ОРУУЛЖ ИРНЭ
Image
МОНГОЛ НУГАРААЧДЫН ТОГЛОСОН “ДАМБО” ЭНЭ САРЫН 29-НД НЭЭЛТЭЭ ХИЙНЭ
Image
ОРОС-ИСПАНИЙН ТОГЛОЛТЫН ДАРАА В.ПУТИН ИСПАНИЙН ХААНТАЙ УТСААР ЯРЬЖЭЭ
Image
МОНГОЛОО СУРТАЛЧЛАХ ӨДӨРЛӨГИЙГ МАКЕДОНИ УЛСАД ЗОХИОН БАЙГУУЛАВ
Image
Намууд энэ өдөр хуралдаантай
Image
Америкчууд хамгийн гол дайснаа нэрлэжээ
Image
iPhone 8 гар утас хэзээ ч үл зурагдах дэлгэцтэй хийгджээ
Image
Дэлхийн Банкнаас хөнгөлөлттэй зээл авна
Image
УЛААНБААТАР ХОТЫН АГААРЫН БОХИРДЛЫГ БУУРУУЛАХ ТӨСЛИЙН ГУРАВДУГААР ҮЕ ШАТ ХЭРЭГЖИЖ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
“ТӨРИЙН МЭДЭЭЛЭЛ” ЭМХЭТГЭЛИЙН ШИНЭ ДУГААР ХЭВЛЭГДЭН ГАРЛАА
Image
Ц.Оюунгэрэл: Ямар ч улс төрийн шалтгаан хүний аминаас үнэтэй байж болохгүй
Image
БИЗНЕСИЙН ХАМТРАГЧААРАА ХЭНИЙГ СОНГОХ ВЭ?
Image
"Ерөнхийлөгчтэйгээ бүгдээрээ огцоръё"
Image
У.ХҮРЭЛСҮХ: ЗАМБАРААГҮЙ ГАЗАР ОЛГОЛТЫГ ЗОГСООХ ЦАГ БОЛСОН
Image
Улаанбаатарт 30 хэм дулаан байна
Image
БЯМБА ГАРИГТ ТОМООХОН ЗАХ, ХУДАЛДААНЫ ТӨВҮҮД АМАРНА
Image
Сербийн алдарт теннисчин Жокович гэртээ харилаа
Image
Хүүхдийн зам тээврийн ослыг тэглэнэ
Image
Францын гоо бүсгүй ”Ертөнцийн гоо бүсгүй”-гээр тодорлоо
Image
Хүнсний аюулгүй байдлын Үндэсний чуулганаас Монгол Улсын цаашдын хөгжил, үндэсний аюулгүй байдал, хүн амын эрүүл мэндийг хамгаалах зорилго бүхий зөвлөмж гаргалаа
Image
75 дахь удаагийн "Алтан бөмбөрцөг" кино наадмын ялагчид тодорлоо
Image
Гурван аймгийн 10 сумын тог цахилгаан тасарчээ
Image
МАХНЫ ЭКСПОРТЫН ХЭМЖЭЭ 2.8 ДАХИН НЭМЭГДЖЭЭ
Image
АВЛИГЫН МӨНГӨӨР АВСАН ЯМАР ХӨРӨНГӨ ХААНА БАЙГААГ ИЛРҮҮЛЭХЭД АНУ-ЫН ТАЛ ТУСЛАЛЦАА ҮЗҮҮЛНЭ ГЭВ
Image
Image

ТООСЖИЛТЫГ БАРЬЦАЛДУУЛАН ДАРАХ БОЛОМЖ БАЙНА

Өнөөдрийн байдлаар манай улсад тоосжилтыг усаар шүрших, давсны уусмал цацах зэрэг уламжлалт арга хэрэглэж байгаа боловч усны зарцуулалт өндөр, хуурай цаг уурт тохироогүй, үр бүтээл багатай эдийн засгийн хувьд өндөр өртөгтэй байгаа билээ. Харин сүүлийн үед хөгжингүй орнууд тоосжилтын эсрэг барьцалдуулагч бодис ашиглах нь илүү үр дүнтэй болохыг  тогтоосон байна. Тухайлбал ОХУ-ын “ Завод Спецпродукт” компани “Bitanox” хэмээх тоос дарах барьцалдуулагч бодис гарган авч гурван жил гаруй хугацаанд өөрийн орны уул уурхайн компаниудад болон орон нутгийн шороон, сайжруулсан замд хэрэглэж үр дүнгээ өгсөөр ирснийг тус компанийн Монгол дахь компанийн захирал Д.Баярсайхан хэлэв. Энэ бодис нь Вitanox RZ-1, Вitanox PZ-D гэсэн хоёр төрөл байдаг юм байна. Вitanox RZ-1 нь тусгайлан нүүрсний тоосжилтыг харин Вitanox PZ-D нь хучилтгүй шороон автозамын  тоосжилтыг дарах зориулалттайгаар үйлдвэрлэжээ. Одоогоор ОХУ-ын 13 мужийн уул уурхайн компани болон орон нутгийн замд туршиж үр дүнгээ өгчээ. Тус компани манай улсад өөрийн салбар компаниар дамжуулан оруулж ирэхээр бэлтгэл ажлаа хангаж байгаа юм байна. Вitanox нь экологийн нөлөөллийн хувьд аюулгүй, кополимер бүтэцтэй шингэн төлөвт хольц бөгөөд жи­жиг тоосонцруудыг молекулын түв­шинд хооронд барьцалдуулагчийн үүрэг гүйцэтгэдэг байна.

Манай улс тоосжилтыг дарах уламжлалт арга хэрэглэдэг ч үр дүн гардаггүй

2018 онд уул уурхайн салбар дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 17 хувь, аж үйлдвэрийн 55, экспортын орлогын 87 хувийг бүрдүүлж байна. Уул уурхайн салбар хөгжих хэмжээгээр тоосжилт ихээр нэмэгдэж хүн амын эрүүл мэнд, байгаль орчинд бодит аюул учруулж байгаа билээ. Ялангуяа манай улсын цаг уурын хуурай нөхцөл байдал тоосжилтын асуудлыг улам хурц болгож байна. Уул уурхайг хариуцлагажуулах асуудал хөндөгддөг ч тоосжилтын эсрэг төгс шийдэл манай орны хувьд олоогүй байна. Мөн тоосжилтод хяналт тавих, бууруулах хууль, стандарт байдаггүй тул энэ асуудлыг шийдвэрлэх арга зам сул.

2010-2017 оны статистикаар тоостой холбоотой өвчлөл нь нийт мэргэжлээс шалтгаалах өвчлөлийн 40.2 хувийг эзэлж байна. Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сумын төвийн иргэдээс авсан судалгаагаар уул уурхайн үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй тулгамдаж буй асуудлууд юу вэ гэсэн асуултад нийт иргэдийн 98 хувь нь тоосжилт, агаарын бохирдол гэж хариулсан байна. Тус суманд оршин суугаа иргэдийн амьсгалын замын өвчлөл нэг жилийн хугацаанд 2.5 дахин өсчээ. Тоосжилтын нөлөөлөл зөвхөн уурхай, замын ойр орчимд биш 10-20 км-т нутаглаж байгаа байгаа хүн ам, малын эрүүл мэнд, ургамлын гарц, чанарт нөлөөлдөг. “Эрдэнэт” үйлдвэрийн хаягдал шавар нь нар, салхинд хатахаараа нарийн ширхэгтэй цагаан тоос болон хувирч, салхинд дэгдэн их хэмжээгээр тоосжилт үүсгэж иргэдийн эрүүл, ая тухтай амьдрах нөхцлийг олон жил алдагдуулсаар ирсэн. Цагаан тоостой тэмцэх төрөл бүрийн арга технологи хэрэглэсэн ч үр дүнд хүрээгүй. Иргэд нь төрөөс нөхөн олговор олгох тухай шаардсаар ирсэн. Олон улсад хийсэн судалгаагаар тоосжилт нь оршин суугчдын өвчлөлийг нэ­мэг­дүүлэх, хүүхдийн бие, мах­бодын өсөлт, хөгжилд сөргөөр нө­лөөлж, дархлалын түвшинг бууруулдаг болохыг тогтоожээ. Зүрхний эсвэл уушгины өвчтэй хүмүүс өндөр настай, хүүхэд, жи­рэм­сэн эмэгтэйчүүд тоосонцорт илүү мэдрэмтгий байдаг гэж нарийн мэргэжлийн эмч нар хэлж байна. Жирэмсэн эмэгтэйчүүдэд жи­рэмсний үеийн хүндрэл, нярайн эндэг­дэл, бага жинтэй нярайн төрөлт ихэсдэг. Амьсгалын эрхтэний эмгэг, харшлын гаралтай нүд, чих, хамрын хоолойн хөндийн үрэвсэл, багтраа, арьсны тууралт зэргийг үүсгэдэг. Мөн нүд үрэвсэх,хамар битүүрэх, хоолой сэрвэгнэх, ханиалгах, амьс­гал давчдах зэрэг нь тоосны нөлөөнд өртсөний нэг шинж тэмдэг аж.

Тоосжилт эдийн засагт хохирол учруулсаар

Говийн бүсэд уул уурхай, зам тээврийн үйл ажиллагааны улмаас тоосонцор нь 10-100 км зайд салхинд туугдан тархах боломжтой. Түүнчлэн уурхайн ойр орчимд тоосонцорын тархалт хэвийн хэмжээнээс 2-4 дахин их байгаа зэрэг нь байгаль орчинд сөргөгөөр нөлөөлж буйг илэрхийлсээр ирсэн. Мал аж ахуй, эх газрын эко систем, хөдөө аж ахуйд сөрөг нөлөө үзүүлсээр байгаа баримтууд олон. Тоосжилт ихтэй газрын мал амьтдын уушги, дотор эрхтэн, нүдний өвчлөл гарсаар байдаг. Тоосны нүүдлийн улмаас ус урсах шуваг шуудуу, жалга, бөглөрч усны урсгалд саад болсноор гол, горихны урсац, усны чанарт нөлөөлнө. Энэ мэтчилэн тоосжилтын үр дагаварыг тоочоод барамгүй. Нөгөөтэйгүүр хувь хүн, өрх байгууллага, улс оронд их хэмжээний эдийн засгийн хохирол учруулж байна. Тухайлбал, эрүүл мэндийн зардал нэмэгдэж, ноос ноолуур, махны чанарт нөлөөлснөөр малын гаралтай бүтээгдэхүүний зах зээлийн үнэлгээ буурч тэр хэмжээгээр малчин өрхийн амьжиргаа доройтдог. Түүнчлэн тоосжилтоос үүдэн үзэгдэх орчин хязгаарлагдаж уул уурхайн бүсэд ажиллаж буй техник технологийн бүтээмжийг буруулж тэр хэмжээгээр эвдрэл гэмтэл гарч зардлыг нэмэгдүүлдэг гэж энэ талаар цогц судалгаа хийсэн эдийн засагч Л.Онон ярьлаа. 2017 онд “Эрдэнэс Тавантолгой” компани тоосжилтоос үүдэлтэй сул зогсолтын улмаас 3.6 тэрбум төгрөгийн боломжит борлуулалтын орлогоо алдсан байна. Мөн нүүрсний овоолгоос салхинд хийсч буй нүүрсний хэмжээ жил бүр хэдэн тэрбумаар хэмжигдэж байгаа талаар борлуулалтын мэргэжилтэн ярьж байсан юм.
 

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин
Ц.Мягмарбаяр

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6