Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
“АМГАЛАН” АМАРЖИХ ГАЗРЫН ОЙР ОРЧМЫН БААР, ЗОЧИД БУУДЛЫН СОГТУУРУУЛАХ УНДААГААР ҮЙЛЧЛЭХ ЗӨВШӨӨРЛИЙГ ТҮДГЭЛЗҮҮЛЖЭЭ
Image
НИТХ-ЫН ТЭРГҮҮЛЭГЧ Ч.ГАНТУЛГА ГАЗАР ЧӨЛӨӨЛӨХ АСУУДЛААР СОНГОГДСОН ТОЙРОГТОО АЖИЛЛАВ
Image
М.МӨНХШҮР: “МОНГОЛ УЛСЫН ТӨЛӨӨ ЗҮТГЭЕ” ГЭЖ АЖЛАА ЭХЭЛСЭН Ч “МОНГОЛ УЛС МИНЬ УУЧЛААРАЙ”
Image
ИНФОГРАФИК: СЭРГЭЭГДЭХ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ТАНИЛЦУУЛГА
Image
ЭНЭ ОНД ХАР ТАМХИНЫ ГЭМТ ХЭРЭГТ 17 ХҮҮХЭД ХОЛБОГДОН ШАЛГАГДСАН БАЙНА
Image
МАРГААШ Б.БОЛОРТУЯА ХҮРЛИЙН ТӨЛӨӨ ДАГАЖ БАРИЛДАНА
Image
Ж.БАТЗАНДАН: Б.СОДНОМДАРЖААД НОМЫН ЗАВСАР БРИТКА ХАВЧУУЛЖ ОРУУЛЖ ӨГСӨН УЧРЫГ ТОДРУУЛНА
Image
НЭГ ТОНН ХҮНСНИЙ УЛААН БУУДАЙД ОЛГОХ УРАМШУУЛЛЫГ НЭМЖ 100 МЯНГАН ТӨГРӨГ БАЙХААР ТОГТОВ
Image
БИЧИЛ УУРХАЙ ЭРХЛЭХ ЭРХ ОЛГОСОН ХУУЛЬ БУС ГЭРЭЭНҮҮДИЙГ ЦУЦАЛНА
Image
МАНСУУРУУЛАХ БОДИСТОЙ ХОЛБООТОЙ ХЭРГЭЭР ШАЛГАГДАЖ БАЙГАА ХҮМҮҮСИЙН ДУНД 13 СУРАГЧ, ТӨРИЙН АЛБАН ХААГЧ 4 БАЙНA
Image
ХАН-УУЛ ДҮҮРЭГТ САЙЖРУУЛСАН ТҮЛШНИЙ 32 ЦЭГ АЖИЛЛАЖ БАЙНА
Image
Б.ЭНХБАЯР: Ц.НЯМДОРЖ САЙД ӨӨРӨӨ УЛСЫН НУУЦ ЗАДАЛСАН
Image
10 ГАРУЙ ТЭРБУМЫН ЗЭЭЛЭЭ ХААЛГАСАН ГЭХ ГИШҮҮН Ц.ГАРАМЖАВ ЮУНЫ УЧИР ХЭВЛЭЛИЙН ХУРАЛД ИРСЭНГҮЙ ВЭ?
Image
ШИЛДЭГ ЕРӨӨЛЧ, МАГТААЛЧИЙГ ШАЛГАРУУЛНА
Image
ХАЯЖ ҮРЭГДҮҮЛСЭН ИРГЭНИЙ ҮНЭМЛЭХИЙГ ӨДӨРТ НЬ ХЭВЛЭЖ ОЛГОНО
Image
ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ДААЛГАВРААР 110 ГА ТАЛБАЙД НӨХӨН СЭРГЭЭЛТ ХИЙЖЭЭ
Image
ДАШТ-Д БАГИЙН ДҮНГЭЭР ДОЛДУГААР БАЙР ЭЗЭЛЛЭЭ
Image
УЛСЫН БААТАР ЯАЖ АВСАНАА Ч САНАХГҮЙ...
Image
АШУҮИС-ИЙН ЗАХИРАЛ Ж.ЦОЛМОНГ АЖЛААС НЬ ЧӨЛӨӨЛЖ ӨМНӨХ ЗАХИРАЛ Г.БАТБААТАРЫГ ТОМИЛОХЫГ ХҮСЧЭЭ
Image
БАРИМТ: ДАМПУУРЛЫН ИРМЭГТ БАЙСАН КАПИТАЛ БАНКАНД ЭМД, НД-ИЙН МӨНГИЙГ Н.НОМТОЙБАЯРЫН ЗӨВШӨӨРЛӨӨР ХАДГАЛУУЛЖ БАЙЖЭЭ
Image
МАН: У.ХҮРЭЛСҮХ ҮҮ, УИХ-УУ!
Image
ОН ГАРСААР 4 ХҮҮХЭД НҮХЭН ЖОРЛОНД УНАЖ ЭНДЭВ
Image
МАХН-Д ҮҮРЭЭ ЗАСААД БАЙСАН Ж.СҮХБААТАР УИХ-ЫН ДАРГА Г.ЗАНДАНШАТАРЫН ЗӨВЛӨХ БОЛЖЭЭ
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГА “ӨРХИЙН АНАГААХ УХААНЫ ХӨГЖИЛ-20 ЖИЛ” БАЯРЫН ХУРЛЫГ НЭЭЖ ҮГ ХЭЛЭВ
Image
АН-ЫН ДАРГА С.ЭРДЭНЭ НЭРЭЭ ЦЭВЭРЛЭЖЭЭ
Image
УИХ-ЫН ГИШҮҮН Б.НАРАНХҮҮГИЙН “ДҮНЖИНГАРАВ” ХУДАЛДААНЫ ТӨВИЙН ЗАХИРГАА ҮНДЭСЛЭЛГҮЙГЭЭР ТҮРЭЭСЭЭ НЭМСЭН ГЭВ
Image
“ХҮН, АМЬТАН АЙЛГААД БАЙГАА БААВГАЙ МАНАЙ НУТГИЙНХ”
Image
“МОНГОЛЫН ЭЗЭНТ УЛСЫН ТҮҮХ” ЦУВРАЛ 5 БОТЬ ЗОХИОЛЫН ТУХАЙ
Image
“MISS UNIVERSE MONGOLIA” ТЭМЦЭЭНИЙ ЯЛАГЧ БААСАН ГАРИГТ ТОДОРНО
Image
"БУЯНТ-УХАА" ДАХЬ ХИЛИЙН АНГИЙН ЗАХИРАГЧ Д.МӨНХЧУЛУУНЫГ ЦАГДАН ХОРЬЖЭЭ
Image
“МОНГОЛЫН ТӨМӨР ЗАМ” ТӨХК-ИЙН ДАРГА Б.ЦЭНГЭЛ АЖЛАА ӨГЧЭЭ
Image
ГҮНЗГИЙРҮҮЛСЭН СУРГАЛТТАЙ СУРГУУЛЬД БАГШЛАХААР ИРСЭН ИБУИНВУ-ЫН ИРГЭН ХАР ТАМХИНЫ ХЭРГЭЭР БАРИВЧЛАГДЛАА
Image
КУВЕЙТЫН АМАНД 3.8 ГА ГАЗАР ЗАРНА
Image
МАН-ЫН ГИШҮҮД ЭЭЛЖИТ БУС СОНГУУЛЬ ЯВУУЛАХЫГ ДЭМЖИЖ ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРЖ ЭХЭЛЖЭЭ
Image
“40 САЯЫН ГҮҮР”-ИЙН ТУХАЙ ГУРВАН ШҮҮМЖ
Image
УИХ-ЫН ГИШҮҮН Ц.ГАРАМЖАВТАЙ ЗАРГАЛДСАН СЭТГҮҮЛЧИЙН ЗАРИГ.МН САЙТЫГ ХАКЕРДЖЭЭ
Image
5 БУУДЛААС 7 БУУДАЛ ХҮРТЭЛХ АВТОЗАМЫН ХӨДӨЛГӨӨНИЙГ БҮРЭН ХААНА
Image
Д.ОТГОНДАЛАЙ: ОДООГООР АЛБАН ЁСНЫ ГЭРЭЭ ХИЙГЭЭГҮЙ, “ТОП РАНК”-ИЙГ ХҮЛЭЭЖ БАЙНА
Image
775 САЯ ТӨГРӨГИЙН ҮНЭ ӨРТӨГ БҮХИЙ АЛТ УЛСЫН ХИЛЭЭР НЭВТРҮҮЛЭХИЙГ ЗАВДЖЭЭ
Image
МАН-ЫН 12 ДАРГА ''…УИХ-ЫГ ТАРААЯ'' ГЭЖ ХУРАЛДЖЭЭ
Image
Б.БАТДЭЛГЭР: ЖИЛ БОЛГОН УЛСЫН ТӨСВИЙН ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТЫН 10 ХУВИЙГ ЖДҮХС-Д ХУВААРИЛНА
Image
С.МӨНХБАТ: МОНГОЛЫН ХӨГЖЛИЙН ИРЭЭДҮЙ БОЛ СУДАЛГААНД СУУРИЛСАН БОДЛОГО, ТҮҮНИЙГ ДЭМЖСЭН ТӨР, ШИНЖЛЭХ УХААНЫ ТҮНШЛЭЛ ЮМ
Image
МОНГОЛ УЛСЫН ЗАСГИЙН ГАЗАР АЖЛАА ТАЙЛАГНАЖ БАЙНА
Image
Н.ОЮУНДАРЬ: СОНГОГЧИД ХҮСВЭЛ УИХ-ЫГ ТАРААХАД АСУУДАЛГҮЙ ГЭЖ БОДОЖ БАЙНА
Image
ЗАСГИЙН ГАЗРЫН НЭЭЛТТЭЙ ӨДӨРЛӨГ БОЛНО
Image
ГАЦУУРТЫН ОРДЫГ ОНИЛОХ СОНИРХОЛ ХЭНД БАЙНА ВЭ?
Image
АРДЫН АВЬЯАСТНУУДААС УУЧЛАЛТ ГУЙХЫГ ШААРДЛАА
Image
УИХ-ЫН ТОГТООЛЫН ТӨСӨЛ БОЛОВСРУУЛАХ АЖЛЫН ХЭСЭГ БАЙГУУЛАХ ЗАХИРАМЖ ГАРГАЛАА
Image
ГЭР БҮЛИЙН ТУХАЙ ХУУЛЬД ЯМАР ӨӨРЧЛӨЛТ ОРОХ ВЭ
Image
ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДЛЫН ТОЙМ:
Image
Бусдаас нууц ганцаараа үзэх 10 кино
Image
“Оюутолгой” компанийн ТУЗ-ийн гишүүдийг томилжээ
Image
Иргэдээс ирүүлсэн мэдээллийн дагуу жолооч нарт хариуцлага тооцож эхэллээ
Image
Э.Бат-Үүл: С.Зоригийн үхэлд намайг сэжиглэж байна
Image
Төрийн банкны орлогч захирал Т.Дорждэрэм А.Шоовдорын хувь заяаг давтаж мэдэх нь
Image
Онлайнаар кино ҮНЭГҮЙ, ШУУД үзэх боломжтой 10 гадаад сайт
Image
Ямар ордны бүсгүйчүүд, сайн эхнэр болдог вэ?
Image
О.В.Белозёров Монголд ирлээ
Image
Өнөөдөр дөрвөн дүүрэгт цахилгаан түр хязгаарлана
Image
Д.Төрбат: Мэдээллийн санд орсон мэдээллийг засах боломжгүй
Image
Аймшигт могойг барьжээ
Image
Долоон бурханд хүслээ буруу шивнэж болдоггүй
Image
Бэр эгчээ гэж мөрөөдлийн бүсгүй байх юмдаа…
Image
Хамгийн ядуу бөгөөд өртэй одууд
Image
Эмчилгээ хийлгэхэд таниас гарсан зардлыг эргүүлэн авах боломжтой
Image
Чимээгүйхэн хуримласан драмын театрын үзэсгэлэн гоо
Image
Эротик өгүүллэг : Эгчийнхээ нөхөрт охин биеэ өгсөн бүсгүй +18
Image
Хүүгийн амийг хөнөөх захиалга өгсөн С гэгч хэн бэ?
Image
40-50 насанд явагдах физиологийн өөрчлөлт
Image
Сэтгүүлч Х.Уламбаяр эмэгтэй гишүүдэд зөвлөгөө өгч, галбиртаа анхаарахыг сануулав
Image
Монголчуудын шинэ “идэш”
Image
Өсвөр насны монгол охидын фэйсбүүк дэх хэт задгайрал
Image
Манай сайд, дарга нарын эхнэрүүд 14 ам.долларын цүнх барьдаг Xо хатагтайгаас суралцах зүйл их байна
Image
ӨВӨР МОНГОЛ ЭМЧ “МАСК” –Н ЖҮЖИГЧИДЭД ИЙНХҮҮ ХЭЛЖ ХЭЛГҮЙ БОЛГОЖЭЭ
Image
С.ЖАВХЛАНГИЙН ЭХНЭР: ЭРДЭНЭЧИМЭГИЙН ХЭЛСЭН ҮГ ХҮҮХНҮҮДИЙН ШЭЭСИЙГ НЬ ГОЙЖУУЛАХ ДӨХЖЭЭ
Image
Монголын халуухан охид
Image
Э.Бат-Үүлийн баг гэр хорооллын дахин төлөвлөлт нэрээр 104,0 тэрбум төгрөгийг үр ашиггүй зарцуулжээ
Image
ДИСНЕЙН ХҮҮХЭЛДЭЙН КИНОНУУДАД НУУГДСАН +18 ҮЗЭГДЛҮҮД
Image
Нууж үзэх эротик зурагнууд +18
Image
АГЛУУД ГОМДСОН ОНОН АГЛУУГ Х-ТҮЦЭЭС ГАРСАН ШАЛТГААНЫГ САЯ НЭГ АМ НЭЭЛЭЭ
Image
ЭРДЭНЭСИЙН САНГИЙН АСУУДЛЫГ ХААЛТТАЙ ГОРИМООР ХЭЛЭЛЦЭЖ БАЙНА
Image
ОЙРЫН ӨДРҮҮДЭД ИХЭНХ НУТГААР СЭРҮҮСЧ, ХУР ТУНАДАС ОРНО
Image
Д.СУМЪЯАБАЗАР САЙД АЛТНЫ САЛБАРЫНХАНТАЙ УУЛЗЛАА
Image
ИНФОГРАФИК: САНХҮҮГИЙН ХАМТЫН АЖИЛЛАГААНЫ ХЭЛЭЛЦЭЭР СОЁРХОН БАТЛАХ ТУХАЙ ХУУЛЬ
Image
“Тайхар”-ынхан 10 жилийн ойгоо тэмдэглэнэ
Image
ДОРНОД АЙМГИЙН ДАШБАЛБАР СУМЫН ЗАСАГ ДАРГА ХУУЛЬ ЗӨРЧИЖ ХАНДИВ АВЧЭЭ
Image
МАЛЧИД ТЭТГЭВЭР ТОГТООЛГОХОД МАЛ ТООЛЛОГЫН БАРИМТ ЧУХАЛ ҮҮРЭГТЭЙ
Image
УЛААНБААТАРТ 7-9 ГРАДУС ДУЛААН БАЙНА
Image
КАРАОКЕНЫ МИКРОФОНООР СҮРЬЕЭГИЙН НЯН ДАМЖДАГ
Image
Энгэрт нь тачаадан хавчиганах миний хүслийг тэр хэдийн уншжээ +18
Image
Соло бие даасан цомгоо гаргана
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН АЙЛЧЛАЛ ӨНӨӨДРӨӨС АЛБАН ЁСООР ЭХЭЛЖ БАЙНА
Image
Ч.Хүрэлбаатар, Ц.Нямдорж нарыг Засгийн газрын бүрэлдэхүүнээс огцруулахыг Ерөнхий сайдаас шаардлаа
Image
Бурхан минь, хүүхдээр хүртэл улстөр, нам яриулдаг яасан хэцүү цаг үе вэ
Image
Белорусийн дуучин такси бариад амиа алдах шахжээ
Image
ЖҮЖИГЧИН ОЮУНТУУЛ АМАРЖИЖ БҮЛ НЭМЖЭЭ
Image
Миний мэдэх Ирвэс гэдэг амьтан
Image
Оюутан шиг оюутан байхад чинь зориулсан, төгсөгчийн өгөх 7 зөвлөгөө
Image
ШАТАХУУНЫ ҮНИЙН НЭМЭГДЛЭЭС БОЛЖ СААТААД БАЙСАН ХОГ АЧИЛТ ЭХЭЛЛЭЭ
Image
ЭРҮҮЛ, АЮУЛГҮЙ АЖЛЫН БАЙРЫГ ЭРХЭМЛЭГЧ БАЙГУУЛЛАГУУДЫГ ШАЛГАРУУЛНА
Image
Ц.АДЪЯАСҮРЭН:УТААНЫ 15-20 ХУВИЙГ ЦАХИЛГААН СТАНЦ БҮРДҮҮЛДЭГ ГЭСЭН СУДАЛГАА ГАРСАН
Image
УЛААНБААТАРТ 12 ХЭМ ДУЛААН БАЙНА
Image
АМИНААС ҮНЭТЭЙ ТҮЦ-ҮҮ?
Image
АНУ-Д УЛС ТӨРИЙН ХҮЧИРХИЙЛЭЛ БАЙХ ЁСГҮЙ ГЭЖ МЭДЭГДЖЭЭ
Image
ЭХ ОРОНЧДЫН ӨДРӨӨР Н.ЖАМБАА БААТРЫН ХӨШӨӨНД ЦЭЦЭГ ӨРГӨЛӨӨ
Image
НААДМЫН ТАСАЛБАРЫГ ОНЛАЙНААР ЗАХИАЛАХ БОЛОМЖТОЙ
Image
Дональд Трамп давхар эрүүтэй зургийг нь нийтлэхгүй байхыг хүсжээ
Image
Лэди Гагаг найз залуу нь ”хулхиджээ”
Image
НАЛАЙХЫН ЗАЛУУЧУУДЫН ХӨГЖЛИЙН ТӨВИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААТАЙ ТАНИЛЦАВ
Image
Д.Цогтбаатар сайд Зүүн Ази, Номхон далайн орнуудын асуудал хариуцсан Туслах нарийн бичгийн даргатай уулзав
Image
Image

МӨНХ ЦЭВДЭГТ НУУГДСАН ЭРДЭНЭС

-700-800 ЖИЛИЙН ӨМНӨХ ГУРВАН ВААРТАЙ ӨРӨМ, НЭГ ВААРТАЙ ШАР ТОС ОЛДЖЭЭ

Монгол Үндэсний музей, АНУ-ын Питтсбургийн их сургууль, Америкийн Монгол Судлалын төвийн хамтарсан “Умард Монгол” археологийн судалгааны баг Монголын эзэнт гүрний язгууртнуудад холбогдох цоо шинэ олдворуудыг нээжээ.

Уг олдвор нь 700-800 жилийн тэртээх Монголын эзэнт гүрний үед холбогдох бүлэг булшнаас гарсан байна. Хөвсгөл аймгийн Улаан-Уул сумын Мунгараг багийн нутаг “Хориг” хэмээх газарт тонож сүйтгэгдсэн  булшийг авран хамгаалах ажлын үеэр олон тооны ховор олдворуудыг нээн илрүүлж, соёлын өвийг хамгаалахаар судалгаа шинжилгээний ажлыг явуулжээ.

Эдгээр түүх соёлын ховор өвийг дэлхийн болон Монголын  археологийн судалгаанд байгаагүй  нэн ховор судалгаа болсныг судалгааны багийнхан онцоллоо.

Тодруулбал, Дархадын хотгорын сав газарт хамаарагдах мөнх цэвдэг дотроос 700-800 жилийн өмнөх гурван ваартай өрөм, нэг ваартай шар тос, алт, мөнгө, төмөр, яс, шир, торго, үйсээр хийсэн Монголын эзэнт гүрний үед холбогдох олон тооны маш чухал хэрэглэгдэхүүн, эд өлөг олдсон байна. Түүнчлэн алт, мөнгө, торго, төмөр, яс, шир, үйсээр хийсэн олдворууд болон хүний яс гарчээ.

Ялангуяа, алтан нар, сарны дүрс, мөнгөн сарны дүрс, бурхны дүрстэй нимгэн алтан эдлэл, алтан ээмэгүүд, бүсний алтан чимэглэл, дотроо торгонд баринтаглаж боосон эд зүйл агуулсан ширэн хавтага, алтан утастай хас, луу болон домгийн амьтдын дүрс  хээтэй олон төрлийн торгон дээл хувцасны хэсгүүд, ширэн гутлын хэсгүүд, нум, сумны зэв, саадаг, хоромсого, шаазан болон шавар ваарууд, ясан сойз, адуу малын тоног хэрэгсэл гэх  мэт хэдэн зуун олдворууд байгаа нь түүхийн чухал өв хэмээн үзэж байгаа юм.

Эдгээр ховор олдворуудыг өнөөдөр /2019.08.16/ Монголын Үндэсний музейд дэлгэн танилцуулжээ.

-БУЛШНААС ГАРСАН, ТҮҮХИЙН ОЛДВОРУУД, ХҮНИЙ ЯС, ЭД ЭДЛЭЛ НЬ ГАЗРААР ХӨГЛӨРЧ, ХОГ ШИГ ТАРСАН БАЙСАН.

Нэн ховорд тооцогдож буй эдгээр олдворын талаар судалгааны ахлагч, Монголын Үндэсний Музейн эрдэм шинжилгээний төвийн дарга Ж.Баярсайхан

мэдээлэл өглөө. Тэрбээр мэдээллийн эхэнд “Бид түүхийн ховор олдворыг нээн илрүүлсэн нь баяртай мэдээ боловч, харамсалтай нь энэ дурсгал маань аль хэдийнээ бузар тонуулчдын гарт өртсөн байсан” хэмээн мэдээллийн эхэнд тодотголоо. 

Улмаар Ж.Баярсайхан хэлэхдээ “Соёлын өвийн сүйтгэл сүүлийн 30 жилийн турш явагдаж, бүс нутгийн хэмжээнд аюул занал хийж байна. Дархадын хотгорын бүс нутгийн хэмжээнд авч үзэхэд сүүлийн үед хийгдсэн судалгаанаас бүтэн булш хиргисүүр олдох нь ховор болсон. 2016 оноос бид “Мунгараг” багийн нутагт судалгаа хийж, ард түмнээс угсаатны зүйн мэдээлэл авсан. Энэ үеэр тус багийн малчин эмэгтэй н.Баттөр хаваржааны булш бунхныг нь тонож сүйтгэсэн талаар мэдээлэл өгсөн. Иймд бид хаваржааных нь ард байрлах ууланд очиход 100-аад булшийг толгой дараалан сүйтгэсэн байсан. Булшнаас гарсан, түүхийн олдворууд, хүний яс, эд эдлэл нь газраар хөглөрч, хог шиг тарсан байсан. Тухайн жилдээ бид тусгай зөвшөөрлөө салбар яамнаас аваагүй байсан тул ажиллаж чадаагүй. Дараа жил нь бид зөвшөөрөл авч, эд өлгийн зүйлсийг цуглуулж, хамгааллаа. Эндээс олдсон нийт олдворыг нарийвчлан тоолбол хэдэн мянгаар тоологдоно. Иймд бид өнөөдөр өрөм, шар тос зэрэг ховор олдворыг онцлон дэлгэж байна. Эдгээр ваар савыг хадгалахдаа булшны хойд хэсгийг чулуугаар таглаж үлдээсэн байжээ. Үүнийг металл хайгчаар тонуулчид илрүүлж чадаагүй байна. Энд 10-аад ваар байсан. Үүнээс жижиг булшинд байсан вааран доторх эд зүйлс шороо болж органик эд өлгийн зүйл болон үлдсэн ч өрөм, шар тос нь хайлж, үлдээгүй байна. Харин хамгийн гүнд мөстлөг дотор байх дөрвөн ваарны гурав нь өрмөөр дүүрэн нэг нь шар тосоор дүүрэн байсан. Үүнийг бид цаг алдалгүй ажиллаж, хайлж алга болохоос нь өмнө хамгаалж чадлаа.

“ХОРИГ” ГЭХ ГАЗАРТ ЭРТНИЙ ЯЗГУУРТНУУДЫГ ОРШУУЛДАГ

-Булшнаас олдсон ваартай шар тосыг бид “зул” байсан болов уу хэмээн таамаглаж байна

Энэ дурсгалт газрын нэр нь “Хориг” гэх нэртэй. “Хориг” гэх газарт эртний язгууртнуудыг оршуулдаг гэж дундад зууны эх сурвалжуудад дурдсан байдаг. Тухайн түүхийн олдворууд нь Их хаадын дурсгал биш байсан ч 13-14-р зууны бүлэг язгууртнуудыг булш юм. Эндээс олдсон булшийг ухмал модон авсанд хийж, эд өлгийн зүйлсийг дотор нь хийж, гадна талыг нь битүү ширээр бүрж, төмөр бүслүүрээр бүсэлсэн байсан. харамсалтай нь эндээс нэг ч бүтэн авч олдоогүй бүгдийг нь эвдэж сүйтгэсэн байсан. Шарилыг оршуулахдаа хойд зүг рүү харуулж, толгой талд нь вааруудыг хөмөг дотор хийж чулуугаар хааж байршуулсан байсан. Мөн эдгээр булшнаас Хүннүгийн үеийн түүх соёлын дурсгал болох, алтан нар, мөнгөн сар гарсан. Энэ нь Хүннү Монгол булшны нар сарын холбоос болсон түүхэн ач холбогдолтой олдвор болж байна. Булшнаас олдсон эдгээр олдворуудыг  эрдэм шинжилгээний байгууллага болон холбогдох газруудад өгч судлах ажлыг зохион байгуулна. Булшнаас олдсон ваартай шар тосыг бид “зул” байсан болов уу хэмээн таамаглаж байгаа.” гэлээ.

Мөн хурлын үеэр Дархадын хотгорын бүс нутгийг улсын тусгай хамгаалалтад авч, соёлын өв дурсгалыг хамгаалах шаардлагатай байна гэдгийг онцоллоо. Зөвхөн “Хориг” уул гэлтгүй маш олон уул дээрх булш тоногджээ. Учир нь энэ бүс нутаг нь сэрүүн уур амьсгалтай тул, түүх соёлын дурсгалууд хэдэн зуун жил, хэдэн мянган жил хадгалагдан  үлдэх боломжтой аж.

Түүнчлэн Монгол улсад түүхийн дурсгалт эд өлгийн зүйлсийг хадгалж хамгаалах, сэргээн засварлах томоохон лобартори дутагдалтай байна. Энэ удаагийн олдворуудыг олон улсын багтай хамтран ажилласнаараа хамгаалж чадсан гэдгийг ч судалгааны багийнхан онцолж байлаа.

Б.Бадралмаа

Ардчилал.мн

 

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6