Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
“АМГАЛАН” АМАРЖИХ ГАЗРЫН ОЙР ОРЧМЫН БААР, ЗОЧИД БУУДЛЫН СОГТУУРУУЛАХ УНДААГААР ҮЙЛЧЛЭХ ЗӨВШӨӨРЛИЙГ ТҮДГЭЛЗҮҮЛЖЭЭ
Image
НИТХ-ЫН ТЭРГҮҮЛЭГЧ Ч.ГАНТУЛГА ГАЗАР ЧӨЛӨӨЛӨХ АСУУДЛААР СОНГОГДСОН ТОЙРОГТОО АЖИЛЛАВ
Image
М.МӨНХШҮР: “МОНГОЛ УЛСЫН ТӨЛӨӨ ЗҮТГЭЕ” ГЭЖ АЖЛАА ЭХЭЛСЭН Ч “МОНГОЛ УЛС МИНЬ УУЧЛААРАЙ”
Image
ИНФОГРАФИК: СЭРГЭЭГДЭХ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ТАНИЛЦУУЛГА
Image
ЭНЭ ОНД ХАР ТАМХИНЫ ГЭМТ ХЭРЭГТ 17 ХҮҮХЭД ХОЛБОГДОН ШАЛГАГДСАН БАЙНА
Image
МАРГААШ Б.БОЛОРТУЯА ХҮРЛИЙН ТӨЛӨӨ ДАГАЖ БАРИЛДАНА
Image
Ж.БАТЗАНДАН: Б.СОДНОМДАРЖААД НОМЫН ЗАВСАР БРИТКА ХАВЧУУЛЖ ОРУУЛЖ ӨГСӨН УЧРЫГ ТОДРУУЛНА
Image
НЭГ ТОНН ХҮНСНИЙ УЛААН БУУДАЙД ОЛГОХ УРАМШУУЛЛЫГ НЭМЖ 100 МЯНГАН ТӨГРӨГ БАЙХААР ТОГТОВ
Image
БИЧИЛ УУРХАЙ ЭРХЛЭХ ЭРХ ОЛГОСОН ХУУЛЬ БУС ГЭРЭЭНҮҮДИЙГ ЦУЦАЛНА
Image
МАНСУУРУУЛАХ БОДИСТОЙ ХОЛБООТОЙ ХЭРГЭЭР ШАЛГАГДАЖ БАЙГАА ХҮМҮҮСИЙН ДУНД 13 СУРАГЧ, ТӨРИЙН АЛБАН ХААГЧ 4 БАЙНA
Image
ХАН-УУЛ ДҮҮРЭГТ САЙЖРУУЛСАН ТҮЛШНИЙ 32 ЦЭГ АЖИЛЛАЖ БАЙНА
Image
Б.ЭНХБАЯР: Ц.НЯМДОРЖ САЙД ӨӨРӨӨ УЛСЫН НУУЦ ЗАДАЛСАН
Image
10 ГАРУЙ ТЭРБУМЫН ЗЭЭЛЭЭ ХААЛГАСАН ГЭХ ГИШҮҮН Ц.ГАРАМЖАВ ЮУНЫ УЧИР ХЭВЛЭЛИЙН ХУРАЛД ИРСЭНГҮЙ ВЭ?
Image
ШИЛДЭГ ЕРӨӨЛЧ, МАГТААЛЧИЙГ ШАЛГАРУУЛНА
Image
ХАЯЖ ҮРЭГДҮҮЛСЭН ИРГЭНИЙ ҮНЭМЛЭХИЙГ ӨДӨРТ НЬ ХЭВЛЭЖ ОЛГОНО
Image
ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ДААЛГАВРААР 110 ГА ТАЛБАЙД НӨХӨН СЭРГЭЭЛТ ХИЙЖЭЭ
Image
ДАШТ-Д БАГИЙН ДҮНГЭЭР ДОЛДУГААР БАЙР ЭЗЭЛЛЭЭ
Image
УЛСЫН БААТАР ЯАЖ АВСАНАА Ч САНАХГҮЙ...
Image
АШУҮИС-ИЙН ЗАХИРАЛ Ж.ЦОЛМОНГ АЖЛААС НЬ ЧӨЛӨӨЛЖ ӨМНӨХ ЗАХИРАЛ Г.БАТБААТАРЫГ ТОМИЛОХЫГ ХҮСЧЭЭ
Image
БАРИМТ: ДАМПУУРЛЫН ИРМЭГТ БАЙСАН КАПИТАЛ БАНКАНД ЭМД, НД-ИЙН МӨНГИЙГ Н.НОМТОЙБАЯРЫН ЗӨВШӨӨРЛӨӨР ХАДГАЛУУЛЖ БАЙЖЭЭ
Image
МАН: У.ХҮРЭЛСҮХ ҮҮ, УИХ-УУ!
Image
ОН ГАРСААР 4 ХҮҮХЭД НҮХЭН ЖОРЛОНД УНАЖ ЭНДЭВ
Image
МАХН-Д ҮҮРЭЭ ЗАСААД БАЙСАН Ж.СҮХБААТАР УИХ-ЫН ДАРГА Г.ЗАНДАНШАТАРЫН ЗӨВЛӨХ БОЛЖЭЭ
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГА “ӨРХИЙН АНАГААХ УХААНЫ ХӨГЖИЛ-20 ЖИЛ” БАЯРЫН ХУРЛЫГ НЭЭЖ ҮГ ХЭЛЭВ
Image
АН-ЫН ДАРГА С.ЭРДЭНЭ НЭРЭЭ ЦЭВЭРЛЭЖЭЭ
Image
УИХ-ЫН ГИШҮҮН Б.НАРАНХҮҮГИЙН “ДҮНЖИНГАРАВ” ХУДАЛДААНЫ ТӨВИЙН ЗАХИРГАА ҮНДЭСЛЭЛГҮЙГЭЭР ТҮРЭЭСЭЭ НЭМСЭН ГЭВ
Image
“ХҮН, АМЬТАН АЙЛГААД БАЙГАА БААВГАЙ МАНАЙ НУТГИЙНХ”
Image
“МОНГОЛЫН ЭЗЭНТ УЛСЫН ТҮҮХ” ЦУВРАЛ 5 БОТЬ ЗОХИОЛЫН ТУХАЙ
Image
“MISS UNIVERSE MONGOLIA” ТЭМЦЭЭНИЙ ЯЛАГЧ БААСАН ГАРИГТ ТОДОРНО
Image
"БУЯНТ-УХАА" ДАХЬ ХИЛИЙН АНГИЙН ЗАХИРАГЧ Д.МӨНХЧУЛУУНЫГ ЦАГДАН ХОРЬЖЭЭ
Image
“МОНГОЛЫН ТӨМӨР ЗАМ” ТӨХК-ИЙН ДАРГА Б.ЦЭНГЭЛ АЖЛАА ӨГЧЭЭ
Image
ГҮНЗГИЙРҮҮЛСЭН СУРГАЛТТАЙ СУРГУУЛЬД БАГШЛАХААР ИРСЭН ИБУИНВУ-ЫН ИРГЭН ХАР ТАМХИНЫ ХЭРГЭЭР БАРИВЧЛАГДЛАА
Image
КУВЕЙТЫН АМАНД 3.8 ГА ГАЗАР ЗАРНА
Image
МАН-ЫН ГИШҮҮД ЭЭЛЖИТ БУС СОНГУУЛЬ ЯВУУЛАХЫГ ДЭМЖИЖ ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРЖ ЭХЭЛЖЭЭ
Image
“40 САЯЫН ГҮҮР”-ИЙН ТУХАЙ ГУРВАН ШҮҮМЖ
Image
УИХ-ЫН ГИШҮҮН Ц.ГАРАМЖАВТАЙ ЗАРГАЛДСАН СЭТГҮҮЛЧИЙН ЗАРИГ.МН САЙТЫГ ХАКЕРДЖЭЭ
Image
5 БУУДЛААС 7 БУУДАЛ ХҮРТЭЛХ АВТОЗАМЫН ХӨДӨЛГӨӨНИЙГ БҮРЭН ХААНА
Image
Д.ОТГОНДАЛАЙ: ОДООГООР АЛБАН ЁСНЫ ГЭРЭЭ ХИЙГЭЭГҮЙ, “ТОП РАНК”-ИЙГ ХҮЛЭЭЖ БАЙНА
Image
775 САЯ ТӨГРӨГИЙН ҮНЭ ӨРТӨГ БҮХИЙ АЛТ УЛСЫН ХИЛЭЭР НЭВТРҮҮЛЭХИЙГ ЗАВДЖЭЭ
Image
МАН-ЫН 12 ДАРГА ''…УИХ-ЫГ ТАРААЯ'' ГЭЖ ХУРАЛДЖЭЭ
Image
Б.БАТДЭЛГЭР: ЖИЛ БОЛГОН УЛСЫН ТӨСВИЙН ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТЫН 10 ХУВИЙГ ЖДҮХС-Д ХУВААРИЛНА
Image
С.МӨНХБАТ: МОНГОЛЫН ХӨГЖЛИЙН ИРЭЭДҮЙ БОЛ СУДАЛГААНД СУУРИЛСАН БОДЛОГО, ТҮҮНИЙГ ДЭМЖСЭН ТӨР, ШИНЖЛЭХ УХААНЫ ТҮНШЛЭЛ ЮМ
Image
МОНГОЛ УЛСЫН ЗАСГИЙН ГАЗАР АЖЛАА ТАЙЛАГНАЖ БАЙНА
Image
Н.ОЮУНДАРЬ: СОНГОГЧИД ХҮСВЭЛ УИХ-ЫГ ТАРААХАД АСУУДАЛГҮЙ ГЭЖ БОДОЖ БАЙНА
Image
ЗАСГИЙН ГАЗРЫН НЭЭЛТТЭЙ ӨДӨРЛӨГ БОЛНО
Image
ГАЦУУРТЫН ОРДЫГ ОНИЛОХ СОНИРХОЛ ХЭНД БАЙНА ВЭ?
Image
АРДЫН АВЬЯАСТНУУДААС УУЧЛАЛТ ГУЙХЫГ ШААРДЛАА
Image
УИХ-ЫН ТОГТООЛЫН ТӨСӨЛ БОЛОВСРУУЛАХ АЖЛЫН ХЭСЭГ БАЙГУУЛАХ ЗАХИРАМЖ ГАРГАЛАА
Image
ГЭР БҮЛИЙН ТУХАЙ ХУУЛЬД ЯМАР ӨӨРЧЛӨЛТ ОРОХ ВЭ
Image
ӨНӨӨДӨР БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДЛЫН ТОЙМ:
Image
Бусдаас нууц ганцаараа үзэх 10 кино
Image
“Оюутолгой” компанийн ТУЗ-ийн гишүүдийг томилжээ
Image
Иргэдээс ирүүлсэн мэдээллийн дагуу жолооч нарт хариуцлага тооцож эхэллээ
Image
Э.Бат-Үүл: С.Зоригийн үхэлд намайг сэжиглэж байна
Image
Төрийн банкны орлогч захирал Т.Дорждэрэм А.Шоовдорын хувь заяаг давтаж мэдэх нь
Image
Онлайнаар кино ҮНЭГҮЙ, ШУУД үзэх боломжтой 10 гадаад сайт
Image
Ямар ордны бүсгүйчүүд, сайн эхнэр болдог вэ?
Image
О.В.Белозёров Монголд ирлээ
Image
Өнөөдөр дөрвөн дүүрэгт цахилгаан түр хязгаарлана
Image
Д.Төрбат: Мэдээллийн санд орсон мэдээллийг засах боломжгүй
Image
Аймшигт могойг барьжээ
Image
Долоон бурханд хүслээ буруу шивнэж болдоггүй
Image
Бэр эгчээ гэж мөрөөдлийн бүсгүй байх юмдаа…
Image
Хамгийн ядуу бөгөөд өртэй одууд
Image
Эмчилгээ хийлгэхэд таниас гарсан зардлыг эргүүлэн авах боломжтой
Image
Чимээгүйхэн хуримласан драмын театрын үзэсгэлэн гоо
Image
Эротик өгүүллэг : Эгчийнхээ нөхөрт охин биеэ өгсөн бүсгүй +18
Image
Хүүгийн амийг хөнөөх захиалга өгсөн С гэгч хэн бэ?
Image
40-50 насанд явагдах физиологийн өөрчлөлт
Image
Сэтгүүлч Х.Уламбаяр эмэгтэй гишүүдэд зөвлөгөө өгч, галбиртаа анхаарахыг сануулав
Image
Монголчуудын шинэ “идэш”
Image
Өсвөр насны монгол охидын фэйсбүүк дэх хэт задгайрал
Image
Манай сайд, дарга нарын эхнэрүүд 14 ам.долларын цүнх барьдаг Xо хатагтайгаас суралцах зүйл их байна
Image
ӨВӨР МОНГОЛ ЭМЧ “МАСК” –Н ЖҮЖИГЧИДЭД ИЙНХҮҮ ХЭЛЖ ХЭЛГҮЙ БОЛГОЖЭЭ
Image
С.ЖАВХЛАНГИЙН ЭХНЭР: ЭРДЭНЭЧИМЭГИЙН ХЭЛСЭН ҮГ ХҮҮХНҮҮДИЙН ШЭЭСИЙГ НЬ ГОЙЖУУЛАХ ДӨХЖЭЭ
Image
Монголын халуухан охид
Image
Э.Бат-Үүлийн баг гэр хорооллын дахин төлөвлөлт нэрээр 104,0 тэрбум төгрөгийг үр ашиггүй зарцуулжээ
Image
ДИСНЕЙН ХҮҮХЭЛДЭЙН КИНОНУУДАД НУУГДСАН +18 ҮЗЭГДЛҮҮД
Image
Нууж үзэх эротик зурагнууд +18
Image
АГЛУУД ГОМДСОН ОНОН АГЛУУГ Х-ТҮЦЭЭС ГАРСАН ШАЛТГААНЫГ САЯ НЭГ АМ НЭЭЛЭЭ
Image
ЖУУЛЧДАД ХӨТӨЧ ХИЙХ 227 ЗАЛУУЧУУД БАТЛАМЖАА ГАРДЛАА
Image
Ил задгай борлуулж буй хүнсний бүтээгдэхүүнээс гэдэсний савханцар үүсгэгч илэрчээ
Image
Б.ДАШЦЭРЭН: ИРЭЭДҮЙД ЗҮҮН ӨМНӨД АЗИД ДАМНАСАН СҮЛЖЭЭ КОМПАНИТАЙ БОЛОХЫГ БИ МӨРӨӨДДӨГ
Image
Засгийн газрын гишүүдийн 48.3 хувь ХОМ-ээ өгчээ
Image
О.Баасанхүү: МАХН-аас хөөтөл гарахгүй
Image
“Өвгөн Гэсэр лам” Цэвээн-Араашийн Чүлтэмжамцын түүх, шидэт явдлууд
Image
20 жилийн дараа хөршүүдээ гайхшируулжээ
Image
С.Мөнгөнчимэг: ХАБЭА-н үйл ажиллагааг шинэ шатанд гаргах, бүтээлч, оновчтой шийдлийг хэлэлцсэн чуулган болно гэдэгт итгэлтэй байна
Image
Авлигатай тэмцэх газрын дэргэдэх Олон нийтийн зөвлөлийн гишүүдийг томиллоо
Image
М.Ичинноров: Есдүгээр сарын 1-нээс илүү олон хүний амийг аврах боломж бүрдэх байлаа
Image
ХОНГКОНГ, БЕЛАРУСААС ИРЭХ ЖУУЛЧДЫН ТОО ӨСЧЭЭ
Image
ӨНӨӨДӨР ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭЦ ДУНД СУУДЛЫН ХУРАЛДААНАА ХИЙНЭ
Image
Нийслэлийн ШИЛДЭГ бүтээн байгуулагч ААН-үүд
Image
ХУВЦСАА ТАЙЛЖ ЭСЭРГҮҮЦЛЭЭ ИЛЭРХИЙЛСЭН ХОЁР ДАСГАЛЖУУЛАГЧИЙН ЭРХИЙГ СЭРГЭЭЖЭЭ
Image
Улаанбаатарт өдөртөө 13 хэм дулаан байна
Image
МОНГОЛЫН НЭГЭН ЗАЛУУ ҮХРИЙГ НЭГ ЦОХИЛТООР УНАГАЖ БАЙНА
Image
ТАХИА ЖИЛТНЭЭ АЛИВАА ҮЙЛИЙГ ХИЙХЭД ЭЕРЭГ САЙН
Image
ХШУИС-ИЙН “КОМПЬЮТЕР СҮЛЖЭЭ” ХӨТӨЛБӨР МАГАДЛАН ИТГЭМЖЛҮҮЛЛЭЭ
Image
АНУ-ын экс ерөнхийлөгчийн охины найз залуу Рори
Image
“ХУР” СИСТЕМИЙГ АШИГЛАСНААР БНСУ-ЫН ВИЗ МЭДҮҮЛЭГЧИД 10 ХОНОГИЙН ДОТОР ХАРИУГАА АВАХ БОЛНО
Image
ҮС ШИНЭЭР ҮРГЭЭЛГЭХ БУЮУ ЗАСУУЛБАЛ ЭРЧ, ХҮЧ САЙЖИРНА
Image
Б.Цолмон: Асрамжийн газарт байгаа гурван хүүгээ зүүдлээд унтаж чаддаггүй
Image
Иргэдийн төлөөлөгчдийн 93.5 хувь нь хөрөнгө орлогоо мэдүүлжээ
Image
ЭЛЧИН САЙД Г.БАТТУНГАЛАГ ИТГЭМЖЛЭХ ЖУУХ БИЧГЭЭ БАРИВ
Image
ШӨХТГ-ын даргаар Б.Лхагва томилогдов
Image
АХМАДЫН СПОРТЫН АНХДУГААР НААДМЫГ ТАВАН ТӨРЛӨӨР ЗОХИОН БАЙГУУЛЛАА
Image
Могой жилд төрөгсөд санхүүдээ хэзээ ч санаа зовохгүй, Харин та…
Image
ЭНЭТХЭГТ ШОРООН ШУУРГА БОЛСНЫ УЛМААС 117 ХҮН АМИА АЛДЖЭЭ
Image
УЛСЫН АВАРГА Э.ОЮУНБОЛДЫН ЦОЛНЫ НААДАМ ИРЭХ НАЙМДУГААР САРД БОЛНО
Image
Жүжигчин Мөөжиг ”Би зүгээр тоглоод л тийм үйлдэл гаргасан”
Image
Image

Ц.ГАРАМЖАВ: ГИШҮҮДИЙН ТОО, ПАРЛАМЕНТЫН ХУГАЦААТАЙ ХОЛБООТОЙ САНАЛЫГ БУЦААЖ ТАТАХ НЬ ЗӨВ

УИХ-ын гишүүн Ц.Гарамжавтай ярилцлаа.

ГИШҮҮДИЙН ТООГ 108, 99, ПАРЛАМЕНТЫН ХУГАЦААГ ТАВАН ЖИЛ БОЛГОХ УУ ГЭДЭГ НЬ ТУЛГАМДСАН АСУУДАЛ БИШ

-Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийн төслөөр нэгдсэн зөвшил-цөлд хүрэхээр УИХ дахь МАН-ын бүлэг дөрөв дэх өдрөө хуралдаж байна. Ямар асуудлуудаас болж тодорхой шийдэлд хүрч чадахгүй байгаа юм бэ?

-УИХ-ын 62 гишүүний өргөн барьж хэлэлцүүлж буй төсөлд Ерөнхийлөгч 49 санал өгсөн.

Тиймээс Ерөнхийлөгчийн саналуудыг төсөлтэй уялдуулахаар зөвшилцлийн ажлын хэсэг байгуулан ажиллаж байгаа. Харин зөвшилцлийн ажлын хэсгийнхний санал нэгдсэн зарим шийдвэрийг гишүүд дэмжихгүй байна.

Мөн сонгуулийн тогтолцоо, гишүүдийн тоо зэрэг асуудалд нэгдсэн шийдэлд хүрч чадахгүй байна. Тиймээс талуудыг байр суурь, тодорхой саналаа баталгаажуулж, бичгээр санал өгүүлэхээр боллоо.

Саналын зөрүүтэй нэлээд их асуудал байгаа учраас гишүүдийн саналыг бүр тодорхой байдлаар авах шаардлага үүссэн гэхэд болно. Мөн зарим гишүүний зүгээс Ерөнхийлөгчтэй дахин зөвшилцөл хийх хэрэгтэй гэсэн санал гаргасан.

Цаг хугацаа, нийгмийн шаардлага тулгараагүй зохицуулалтуудыг төслөөс буцааж татах нь зөв гэсэн санал ч гарч байна. Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг заавал өргөн хүрээнд буюу 30 хувьд хүргэх шаардлагагүй гэж үзэж байгаа юм.

Ялангуяа санал нэгдэж, зөвшилцөж чадахгүй байгаа зохицуулалтуудыг буцааж татсан нь дээр байх.

-Буцааж татах боломжтой, санал нэгдэж чадахгүй байгаа зохицуулалтуудыг тодруулахгүй юу?

-Жишээлбэл, гишүүдийн тоог 108, 99, парламентын хугацааг таван жил болгох уу гэдэг нь тулгамдсан асуудал биш. Гишүүдийн тоог нэмэх асуудал нь улс орны нийгэм, эдийн засаг, хүн амын нөхцөл байдлаас шалтгаална шүү дээ.

Хүн ам нь ихсэж, олон тойрог, бүстэй болчихоод гишүүдийн дутагдалд орчихсон биш. Хэрвээ хүн ам нь өсөж, олон тойрог бүстэй болсон бол гишүүдийн тоог нэмэх шаардлага үүссэн гэж болно. Гэтэл одоо гишүүд дутагдаад байгаа зүйл алга. Гишүүд ажлаа дийлэхгүй байгаа ч юм биш. Парламент ажлаа дөрвөн жилдээ багтааж хийж чадахгүй байна уу гэвэл үгүй.

Ер нь, парламентын дотоод зохион байгуулалтыг сайжруулах, хурдтай ажиллуулах шаардлага бий. Ингэхгүй бол маргалдаж, зөрчилдсөөр ихэнх хугацаагаа алдаж байна. Ялангуяа, улстөрчдийн гаргаж буй алдаанаас болж зөрчилдөж, маргалдсаар ихэнх цагаа барах юм.

Миний бодлоор парламентын хугацааг таван жил болгосон ч улстөрчдийн зөрчил, маргаан арилахгүй. Ялгаагүй шүү дээ. Харин алдаа, зөрчил гаргахгүйгээр улс орон, ард иргэдийн амьдрал руу чиглэсэн сайн шийдвэрүүд гаргаж, далайцтай ажилладаг байх хэрэгтэй. Ингэж байж парламентын үйл ажиллагаагаа сайжирна уу гэхээс хугацааг нэмснээр сайжирна гэж байхгүй. Харин зайлшгүй хөндөх шаардлагатай, нийгэмд тулгамдсан олон асуудал байна.

-Та зайлшгүй хөндөх шаардлагатай гэдэгт ямар зохицуулалтуудыг хамааруулж байгаа юм бэ?

-Засгийн газартай холбоотой зохицуулалтууд буюу Ерөнхий сайд танхимаа бүрдүүлэх, “давхар дээл”-ийг тайлах, шүүхийн тогтолцоог шинэчлэх зэрэг нийгмийн шаардлагатай өөрчлөлтүүд байна. Шинэ Үндсэн хууль баталснаас хойш 30-аад жил өнгөрлөө.

Нийгэм, эдийн засаг ч их өөрчлөгдсөн. Цоо шинэ ардчилсан нийгэм байгуулчихлаа. Гэхдээ нийгмийн тогтолцоо, эдийн засгийн харилцаагаар тогтохгүй ард иргэдийн амьдрал ахуйд тулгамдсан асуудал олон байна. Тиймээс бид Үндсэн хуулийн төслөө ард нийтээрээ ярилцаж, шаардлагатай өөрчлөлтүүдийг хийх хэрэгтэй. Нийгмийн хөгжил, улс орны эрх ашгийн үүднээс зөв өөрчлөлт хийх шаардлага бий.

Ялангуяа, эдийн засагтай холбоотой зохицуулалтууд байна. Байгалийн баялгийг ард түмэндээ хэрхэн тэгш хуваарилах вэ ч юм уу. Өмнө нь Үндсэн хуульд эдийн засагтай холбоотой зохицуулалт нэлээд бага тусгасан юм билээ.

Харин энэ удаа эдийн засгийн зохицуулалтуудаа голчлон тусгах талаар санал гаргасан. Манай улс баялаг ихтэй учраас парламентаараа дамжуулж баялгийн хуваарилалтаа зөв хиймээр байна. Баялгийн сантай болохын зэрэгцээ тэгш хуваарилалтын зарчмуудыг бий болгомоор байна.

Мөн гүйцэтгэх засаглал болоод парламент хоорондын холилдсон тогтолцоог арилгая. “Давхар дээл”-тэй гишүүдтэй болохоор Засгийн газрыг хянах УИХ-ын хяналт суларчихаад байгаа юм.

УИХ-ын гишүүн өөрөө Засгийн газрын гишүүн хийхээр нийгэмд их зөрчил гарч байгааг гишүүдээс түрүүнд ард түмэн олж харчихаад шүүмжлээд байгаа юм. Энэ тогтолцоог арилгамаар байна. Мөн орон нутаг, шүүхтэй холбоотой өөрчлөлтүүдийг нарийн хиймээр байна.

ОРОН НУТАГТ АХ ДҮҮ, ТАНИЛ ТАЛААРАА ТОМИЛОГДСОН, ҮҮРЭГ ХҮЛЭЭХ ЧАДВАРГҮЙ ДАРГА ОЛОН БОЛСОН

-Орон нутагтай холбоотой зохицуулалтуудыг хасах гэж байгаа гэсэн үү. Ямар зөвшилцөлд хүрсэн бол?

-Орон нутгийн томилгооны тогтолцооноос болж олон асуудал үүсэж байгааг ард иргэд ч хэлж байгаа.

Тухайлбал, ах дүү, танил олонтой нь сонгогдож байна гэдэг. Ах, дүү, танил талаараа томилогдсон, үүрэг хүлээх чадваргүй, ард иргэдийн эрх ашиг биш, өөрсдийн эрх ашгийг хамгаалах сонирхолтой дарга олон болсон байна. Ийм байдлыг Үндсэн хуулийн энэ удаагийн өөрчлөлтөөр арилгах ёстой.

Аль шатны даргыг нь сонгох уу, алийг нь томилох уу гэдгийг энэ удаа тодорхой болгосон бол орон нутгийн өөрөө удирдах зарчимд зөв алхам болох байлаа. Гэхдээ орон нутагтай холбоотой зохицуулалтуудыг хасах юм шиг байна.

-Шүүхийн тогтолцоотой холбоотой зохицуулалтуудад та ямар байр суурьтай байгаа вэ?

-Шүүхийн тогтолцоонд асуудлууд бий. Бид шүүх засаглалын тогтолцоонд маш шүүмжлэлтэй байдаг. Ард нийтийн зүгээс ч их бухимдалтай байгаа. Шүүх засаглалыг шударга зөв болгохын тулд тодорхой өөрчлөлтүүд хийж байгаа.

Жишээлбэл, Шүүхийн ерөнхий зөвлөлд шүүхээс гадна УИХ, ард иргэдийн төлөөллийг оруулъя гэж байгаа юм. Ингэж шударга ёс, эрүүл уур амьсгалыг бий болгох гэж оролдож байгаа юм. Гэхдээ Дээд шүүхийн шүүгчийг 12 жилийн хугацаатай томилно гэдэгтэй санал нийлэхгүй байгаа. Ингэж болохгүй л дээ. Миний бодлоор дөрвөн жил байхад асуудалгүй гэж бодож байна.

-Ерөнхийлөгч шүүхтэй холбоотой заалтуудыг өөрчлөхгүйгээр хуучнаар явуулах саналтай байгаа юм билээ. Харин зөвшилцөх ажлын хэсгийнхэн хугацаатай холбоотой зохицуулалтыг өөрчилж, бусдыг нь гишүүдийн өргөн мэдүүлсэн төслийн өөрчлөлтөөр явуулж байгаа гэсэн. Үүнийг дэмжиж байгаа юу?

-12 жилийн хугацаатай шүүгч томилох нь буруу гэдэгтэй санал нэгдсэн. Тиймээс хугацааг хэлэлцэхээ больё гэсэн.

Тэр ч байтугай шүүгчээ хоёр жилийн хугацаагаар томилдог шүүх засаглалтай орон олон байдаг. Нэг хариуцлагагүй нөхөр томилогдчихоод хугацаандаа дулдуйдаад ажлаа өгдөггүй байж болохгүй. Тиймээс нэгдсэн саналтайгаар 12 жил гэдгийг болиулсан.

Ерөнхийлөгч шүүх тогтолцоог одоо байгаагаар үргэлжлүүлэх санал гаргасан. УИХ-ын гишүүдийн өргөн барьсан хуулийн төслийн зохицуулалтыг гишүүдийн олонх нь дэмжиж байгаа.

-Парламентыг 99 гишүүнтэй болгох нэгдсэн саналд хүрэх нь үү гэсэн таамаг байна. Бүлгийн хуралдааны үеэр гишүүдийн байр суурь ямар байна вэ?

-Санал хуваагдалтай байна. Гишүүдийн тал хувь нь 76 гишүүнтэй байя гэж байна. Гишүүдийн тоог нэмж болно. Гэхдээ бид нийгмээ мэдрэх хэрэгтэй байна шүү дээ. Ард түмний санал асуулгаар иргэд гишүүдийн тоог нэмэхийг дэмжээгүй.

Харин эсрэгээрээ гишүүдийн тоог цөөлөх санал олон байсан. Тиймээс бид ард түмний саналд дүгнэлт хийх хэрэгтэй. Ард түмэн гишүүдийн тоог нэмэхийг зөвшөөрөхгүй байна. Тиймээс одоохондоо гишүүдийн тоог нэмэх шаардлагагүй гэж харж байна. Харин намууд гишүүдийн тоог нэмэх саналыг дэмжиж байгаа юм билээ.

Тэд парламентад аль болох олон намын төлөөлөл, үзэл бодлыг оруулъя гэдэг үүднээс гишүүдийн тоог нэмье гэж санал гаргасан юм шиг байна лээ. Гэхдээ бид Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах журмын тухай хуулиар ард нийтийн санал асуулгын дүнг баримтлах ёстой.

ТОМСГОСОН ТОЙРГООР СОНГУУЛЬ ЯВУУЛАХ НЬ ЗӨВ. ГЭХДЭЭ ГИШҮҮД НАМ ДОТРОО ӨРСӨЛДӨНӨ ГЭЖ АЙГААД БАЙГАА ЮМ

-Сонгуулийн тогтолцооны асуудлаар талууд шийдэлд хүрч чадахгүй байгаа гэсэн. Энэ асуудалд та ямар байр суурьтай байгаа вэ?

-Сонгуулийн тогтолцоо их маргаантай байна. Пропорциональ болон мажоритар системийн холимог хувилбарыг санал болгосон. Ингэхдээ 108 гишүүнтэй болж, 54 нь пропорциональ тогтолцоогоор, 54 нь мажоритараар сонгогдъё гэсэн.

Дараа нь 99 гишүүнтэй болбол 76 нь сонгогдож, 23-ыг нь жагсаалтаар оруулахаар ярьж байна лээ. Харин намын бүлгийн өнөөдрийн (өчигдрийн) хурлын үеэр гишүүдийн тал хувь нь жагсаалт хэрэггүй гэж үзсэн. Ард иргэдийн хэлэлцүүлгээр пропорциональ тогтолцоог дэмжээгүй. Тиймээс жижиг мажоритар системээр сонгууль явуулах хүсэлтэй гишүүн олон байх шиг байна.

-Жижиг тойргоор сонгууль явуулахаар төсвөө үр ашигтай хуваарилж чадахгүй байна гэдэг шүү дээ?

-Тийм. Жижиг мажоритар хувилбар төсвийн хувьд ашиггүй л дээ. Уг нь парламентын гишүүн хууль тогтоож, биелэлтэд нь хяналт тавихын зэрэгцээ нийгэмд тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд хууль эрх зүйн орчныг нь сайжруулах ёстой. Жишээлбэл, одоо Зөрчлийн хууль зөрчилтэй байгаа талаар ард иргэдээс олон санал ирж байна. Үүнийг харж, мэдэрч нийгэмдээ хэрэгтэй эрүүл, зөв хуулийг гаргах ёстой. Харин хууль тогтоолын хажуугаар аж ахуйн ажил хийнэ гэдэг тохиромжгүй санагдаад байгаа юм.

-Төсвийн хуваарилалт талаасаа томсгосон тойргоор сонгууль явуулах нь тохиромжтой гэдэг. Та томсгосон тойргийг дэмжиж байгаа юу?

-Томсгосон тойргоор сонгууль явуулах нь зөв. Гэхдээ гишүүд нам дотроо өрсөлдөнө гэж айгаад байгаа юм. Үүнийг намын дотоод зохион байгуулалтаар зохицуулж болох л асуудал. Томоохон бүсчилсэн тойргууд зүгээр л дээ.

-Баялгийн сан байгуулах тухай зохицуулалтыг хэрхэн тусгаж байгаа вэ?

-Баялгийн сан байгуулах талаар гишүүд санал нэгдэж байна лээ. Монгол Улс уул уурхайн баялагтай учраас тэндээс олж байгаа орлогоосоо сан байгуулъя гэсэн. Харин орлогоо ямар урсгалаас бүрдүүлэх, тэгш хуваарилалтаа хэрхэн хийх зэргийг органик хуулиудаараа зохицуулна. Ямар ч гэсэн сантай болно гэдгийг нийтээрээ дэмжиж байна гэж ойлгож байгаа.

-Байгалийн баялаг ард түмний өмч үү, төрийн өмч үү гэж нэлээд маргах шиг болсон. Энэ талаар нэгдсэн шийдэлд хүрсэн үү?

-Байгалийн баялаг, ард нийтэд өмчлүүлснээс бусад газар нутаг хэний өмч байх вэ гэдэг асуудал гарч ирсэн. Зөвшилцлөөр төрийн ба нийтийн өмч байна гэсэн саналыг оруулсан байна лээ. Миний хувьд “Ийм байж болохгүй. Монгол Улсын баялаг бол улсын буюу нийт ард түмний өмч байх ёстой” гэсэн саналыг гаргаж байгаа.

Сүүлд бүлгийн хурлын үеэр төрийн өмч байна гэж томьёолохоор тогтсон. Төр бол ард түмний төлөөлөл учраас төрийн өмч гэж томьёолж болох ч цаашдаа өнөөдрийнх шиг нөхцөл байдалтай байвал зөрчилдөөн үүснэ гэж харж байна. Тиймээс төслийн хоёр, гурав дахь хэлэлцүүлгийн үеэр байгалийн баялаг нийт ард түмний бөгөөд төрийн өмч байна гэж оруулахаар санал өгнө.

-Ардчилсан намын зөвлөлөөс ард түмний санал асуулгыг заавал явуулах ёстой гэсэн байр суурийг илэрхийлж байгаа. Та ч гэсэн ард иргэдийн саналыг баримтлах ёстойг хэллээ. Анх төлөвлөж байхдаа төслийн хоёр-дугаар хэлэлцүүлгийг долоодугаар сард хийж, ирэх аравдугаар сард ард нийтийн санал асуулга явуулна гэж байсан. Гэтэл Ерөнхийлөгчийн саналыг төсөлтэй уялдуулж, зөвшилцөнө гэсээр наймдугаар cap дундаа орчихлоо. Тэгэхээр ард нийтийн санал асуулга явуулах хугацаагүй болчих вуу даа?

-Ард нийтийн санал асуулга явуулах эсэхийг төслийн хоёрдугаар хэлэлцүүлгийн дараа шийдвэрлэнэ. Ер нь, ард нийтийн санал асуулга явуулах шийдвэр гарах байх. Тиймээс бид энэ сардаа багтааж зөвшилцөлд хүрч амжвал аравдугаар сардаа ард нийтийн санал асуулга явуулж болох байх. Хугацаа байна л даа.

Гэхдээ чухал ач холбогдолгүй асуудлуудаа хойшлуулмаар л байна. Харин шүүхийн тогтолцоо, Засгийн газрын бүтэц, зохион байгуулалт, орон нутгийн зохион байгуулалттай холбоотой асуудлуудыг одоо л цэгцэлмээр байгаа юм.

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6