Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
МӨНГӨ УГААЛТЫН ЭСРЭГ ТӨРИЙН 9 БАЙГУУЛЛАГА ТЭМЦЭНЭ
Image
ГУРВАН УУЛЗВАРТ ЗҮҮН ТИЙШ ЭРГЭХИЙГ ХОРИГЛОЛОО
Image
ДХИС-ИЙН БАГШ, АЖИЛЧИД ОСОЛДОЖ, ЦӨӨНГҮЙ ХҮН АМИА АЛДЖЭЭ
Image
ТУСГАЙ ЗӨВШӨӨРЛӨӨ БУСДАД ТҮРЭЭСЛҮҮЛЖ БОЛОХГҮЙ
Image
ХУВАНЦАР ХОГ ХАЯГДЛЫГ ЦЭВЭР ТҮЛШ БОЛГОН ХУВИРГАХ БОЛОМЖТОЙ ТЕХНОЛОГИ
Image
ӨНӨӨДРӨӨС ДАРААХ 3 УУЛЗВАРТ ЗҮҮН ГАРЫН ЭРГЭЛТИЙГ ХЯЗГААРЛАНА
Image
С.АМАРСАЙХАН: УЛААНБААТАР ХОТ 2020 ОНД СТАНДАРТТАЙ БАЙХ ЧИГЛЭЛЭЭ ТОДОРХОЙЛСОН ХОТ БАЙХ ЁСТОЙ
Image
ФЭЙСБҮҮК БОЛОН ХХЗХ-НЫ ХООРОНД ''НОГООН СУВАГ'' АЛБАН ЁСООР НЭЭГДЛЭЭ
Image
БНСУ-Д АЖИЛЛАЖ БАЙСАН ТЭТГЭВРИЙН ДААТГАЛЫН ШИМТГЭЛ БУЦААН АВАХ ЭРХ ҮҮССЭН ИРГЭДИЙН НЭРС ИРСЭН БАЙНА
Image
ЦУОШГ: ӨНӨӨ МАРГААШДАА НУТГИЙН ТӨВ ХЭСГЭЭР НОЙТОН ЦАС ОРЖ, ЦАСАН ШУУРГА ШУУРНА
Image
ДҮРЭМ ЗӨРЧСӨН ТОРГУУЛИЙН МЭДЭЭЛЛИЙГ ГАР УТСАНД МЕССЕЖЭЭР ИЛГЭЭДЭГ БОЛЛОО
Image
"Б.СОДНОМДАРЖАА, Т.ЧИМГЭЭ НАР ЭМНЭЛЭГТ ТАРВАЛЗАЖ, САЙД НЬ БАЙН БАЙН ОЧИЖ ЭРГЭЖ БАЙГАА”
Image
Дуучин Т. Ариунаа хөлбөмбөгийн үнэнч фанат
Image
ДУУЧИН Т.АРИУНААГИЙН “16 НАС” ДУУ СОШИАЛ ЕРТӨНЦӨД ДАХИН ХИТ БОЛЛОО
Image
Сүхбаатар дүүргийн Цагдаагийн газар “Гэр бүлийн хүчирхийллийн“ эсрэг үйл ажиллагааг идэвхжүүлнэ
Image
ХҮЙТЭН ҮЕД АВТО МАШИНАА АСААХ
Image
"ДҮНЖИНГАРАВ" ХУДАЛДААНЫ ТӨВӨӨС АМГАЛАН ХҮРТЭЛ ЗАМЫГ ТҮР ХААНА
Image
ТАРХИНЫ ХАВДАРТАЙ ЭХИЙГ ЭСЭН МЭНД АМАРЖУУЛЖ, ХАНДИВЫН АЯН ӨРНҮҮЛЖЭЭ
Image
ХАН-УУЛ ДҮҮРГИЙН ТӨРИЙН АЛБАН ХААГЧИД УТААНЫ ЭСРЭГ НЭГДЛЭЭ
Image
ЭЛДЭВТЭЙ Г.ГАНХҮҮ АЯЛАЛ ЖУУЛЧЛАЛЫН ХОЛБООНЫ ДЭЭД ШАГНАЛААР ЭНГЭРЭЭ МЯЛААЖЭЭ
Image
ХАР ТАМХИ ХЭРЭГЛЭСЭН Б.АМАРХҮҮГ ЭНЭ САРЫН 29-НД ШҮҮНЭ
Image
ЭНХИЙГ САХИУЛАГЧ АВРАГЧИД САЙН ҮЙЛСИЙН АЯНЫГ ӨРНҮҮЛЛЭЭ
Image
Х.БАТТУЛГА: МОНГОЛЫН ГЕОЛОГИЧИД, ХАЙГУУЛЧИД ҮНДЭСНИЙ ГЕОЛОГИЙН АЛБАТАЙ БОЛЖ БАЙГААД ХАЛУУН БАЯР ХҮРГЭЕ
Image
МОНГОЛ-АВСТРИЙН ЗАСГИЙН ГАЗАР ХООРОНДЫН КОМИССЫН 7 ДУГААР ХУРАЛДААН БОЛЛОО
Image
МОНГОЛ УЛС-БНХАУ ХООРОНД ДИПЛОМАТ ХАРИЛЦАА ТОГТООСНЫ 70 ЖИЛИЙН ОЙГ ТОХИОЛДУУЛАН БАЯРЫН ЦАХИЛГААН ИЛГЭЭВ
Image
ТУСГАЙ ЗӨВШӨӨРЛӨӨ БУСДАД ТҮРЭЭСЛҮҮЛЖ БОЛОХГҮЙ
Image
НИЙСЛЭЛИЙН ТӨР, ЗАХИРГААНЫ БАЙГУУЛЛАГЫН АЛБАН ХААГЧДЫН ЁС ЗҮЙН ФОРУМ БОЛЖ БАЙНА
Image
ХОТЫН ТӨРСӨН ӨДРӨӨР НАЛАЙХЫН ЗАМЫГ НЭЭНЭ
Image
УИХ-ЫН ЧУУЛГАНЫ ХУРАЛДААН ЭХЭЛЛЭЭ
Image
Г.ДАВААЖАРГАЛ: УТААГ ХЭМЖИХ АРГАЧЛАЛ, БАГАЖ ӨӨРЧЛӨГДӨӨГҮЙ
Image
Н.ЭНХБОЛД САЙД АА, ЗАЛУУСТАА ЗАЙГАА ТАВЬЖ ӨГ!
Image
ЦАСАН БОЛОН ШОРООН ШУУРГА ШУУРЧ, ХҮЙТРЭХИЙГ АНХААРУУЛЖ БАЙНА
Image
Н.МИШИГДОРЖ: ГАДААД БОДЛОГЫН НОЁН НУРУУ ''ШОХОЙЖЧИХООД'' БАЙНА
Image
МОНГОЛ УЛС СААРАЛ ЖАГСААЛТААС МУЛТАРСАН УУ
Image
СҮХБААТАРЫН ТАЛБАЙД ҮЗЭСГЭЛЭН ЗОХИОН БАЙГУУЛАГДАЖ БАЙНА
Image
УЛСЫН ХИЛЭЭР АЛТ НЭВТРҮҮЛЭХИЙГ ЗАВДЖЭЭ
Image
Х.СОЁМБО: КОВЕР АМЬДРАЛАА БОЛИХ ХЭРЭГТЭЙ
Image
ӨНӨӨДӨР ЦАХИЛГААНЫ ХЯЗГААРЛАЛТ ХИЙГДЭХ ГАЗРУУД
Image
УЛААНБААТАРТ 13-15 ГРАДУС ДУЛААН
Image
Монгол улсын ирэх оны төсвийг ерөнхий сайд У. Хүрэлсүх чуулганы нэгдсэн хуралдаанд танилцуулав
Image
ЕРӨНХИЙ САЙД У.ХҮРЭЛСҮХ ИРЭХ ОНЫ ТӨСВИЙН ТӨСЛИЙГ ТАНИЛЦУУЛАВ
Image
Ж.ГАНБААТАР ГИШҮҮНИЙ ХАДГАЛАМЖ ЕСӨН ТЭРБУМААР НЭМЭГДЖЭЭ
Image
Н.НОМТОЙБАЯР, С.ЭРДЭНЭ НАР ТАСЛАЛТААРАА ТЭРГҮҮЛЖЭЭ
Image
НИЙСЛЭЛД 73 ТОНН ТҮҮХИЙ НҮҮРС ОРУУЛЖ ИРЭХИЙГ ЗАВДЖЭЭ
Image
ЖУУЛЧНЫ ВИЗИЙН ЗӨВШӨӨРӨЛ АВСАН ИРГЭДИЙН ТОО ӨНГӨРСӨН ОНЫ МӨН ҮЕЭС 20 ХУВИАР ӨССӨН ГЭВ
Image
МЭСЧИН БООЛУУДЫГ ДҮРСЭЛСЭН ЗУРАГ ОЛДЖЭЭ
Image
Ч.ОТГОЧУЛУУ: ОЮУ ТОЛГОЙ БАЙГАА УЧРААС СААРАЛ ЖАГСААЛТ СҮРТЭЙ ЭРСДЭЛ УЧРУУЛАХГҮЙ
Image
“ХҮННҮ ЭЙР” ХХК-ИЙНХАН ТОХИРОЛЦЬЁ ГЭСЭН
Image
ГИШҮҮН АСАН Д.ГАНТУЛГЫН ХҮСЭЛТЭЭР ШҮҮХ ХУРЛЫГ ХОЙШЛУУЛАВ
Image
МАХН-ЫГ ҮНЭГҮЙ БАЙР ӨГНӨ ГЭДЭГТ 21 МЯНГАН ИРГЭН ИТГЭЭД БАЙНА
Image
56 жил ханилахдаа 55 000 даашинз эхнэртээ худалдан авч өгчээ
Image
Эр хүнийг сайн нөхөр болгох ухаан эмэгтэй хүнээс л гардаг юм шүү
Image
ЯГААН ЦЭНХЭР ТАСАЛБАРАА ТА ХААШАА АЛГА БОЛСНЫГ МЭДЭХ ҮҮ ТЭГВЭЛ ИНГЭЖ ШАЛГАНА...
Image
Сонирхолтой сэтгэлзүйн сонжоо
Image
Мөрийтэй тоглоомын газар дээрэмдэхдээ 30 гаруй хүн хутгалжээ
Image
"Samsung" компани даруй Note 7 утсыг хэрэглэхээ зогсоохыг анхаарууллаа
Image
0-3 насны хүүхдээ асарч байгаа эх УЛИРАЛ БҮР цалин авах боломж бүрдлээ
Image
У.Хүрэлсүхийн бөмбөрчин Г.Манлайжав “уран”-ы Ж.Ганбаатарыг санхүүжүүлж байжээ
Image
Зөв сайхан зүйлс бодож буруу муухайг өөрөөсөө холдуулах дасгал
Image
ХҮНГҮЙ АЙЛД ХУЛГАЙЧ ХУЛГАЙ ХИЙХ ГЭЖ ОРООД ИТЭГМЭЭРГҮЙ ЗҮЙЛТЭЙ УЧИРЖЭЭ
Image
Эрдэмтэд хүн нас барсныхаа дараа хаачдагийг тогтоожээ
Image
Бидний үзэх дуртай хүүхэлдэйн баатруудад хэн хэн дуу оруулсан бэ?
Image
Хамгийн хачирхалтай 10 байрлал
Image
Б.Доржсүрэн: БИД МОНГОЛД ЧУЛУУГААР ЦААС ҮЙЛДВЭРЛЭНЭ
Image
Амьд Барби чинь будаггүй бол эвгүй гар байна ш дээ
Image
Дуртай өнгөөрөө өөрийгөө шинжээрэй
Image
Жирэмсэн үедээ гоо сайхандаа ингэж анхаараарай
Image
”Онцгой нэгэн” ван Галиас муу
Image
Зангидсан гараар таны нууц зан араншинг тодорхойлъё /сонжоо/
Image
Олимп, паралимпын медальтнууд байртай, ганц Э.Содномпэлжээ л хоосон хоцров
Image
Эротик өгүүллэг +18
Image
Идсэн ч жин нэмдэггүй амттанууд
Image
Настай эмээгийн хумсыг засч өгөх гэтэл...
Image
Драмын Тодоо, жүжигчин Шүүдрээ нар удахгүй хамтын амьдралаа эхлүүлнэ
Image
Муу хүмүүстэй маргалдаж, сэтгэл тавгүйтсэн бол сүү уу
Image
Хольж идэхэд хор болдог хүнсний бүтээгдэхүүнүүд
Image
1988 оны дэлхийг цочроосон аймшигт хэрэг
Image
Гэрээ хэрхэн гоёмсог болгох вэ?
Image
Гайхамшигт G цэг яг хаана байрладагийг мэдээд аваарай +18
Image
ЕРӨНХИЙ САЙД У.ХҮРЭЛСҮХИЙН ТРООЛУУДЫГ СЭТГҮҮЛЧ Н.ӨНӨРЦЭЦЭГ ИЛЧИЛЛЭЭ
Image
ТАТВАРЫН БАГЦ ХУУЛИЙН ТӨСӨЛД ИРГЭДЭЭС 200 ГАРУЙ САНАЛ ИРҮҮЛЖЭЭ
Image
ТӨЛӨӨЛӨН УДИРДАХ ЗӨВЛӨЛИЙН ДАРГААР СОНГОГДЖЭЭ
Image
4-р сарын 1-нд найзуудаа хэрхэн хуурах вэ?
Image
ҮНДСЭН ХУУЛИА ӨӨРЧЛӨХ ГЭЖ БАЙГАА Л БОЛ СОНГУУЛИЙН ХОЛИМОГ ТОГТОЛЦООГ ОРУУЛЧИХ ЁСТОЙ ЮМ ДАА
Image
ГОЛУУДЫН МӨСНИЙ ЗУЗААН ОЛОН ЖИЛИЙН ДУНДЖААС 2-77 СМ-ААР АХИУ БАЙНА
Image
УИХ-ЫН ДАРГА М.ЭНХБОЛД БНТУ-ЫН ҮИХ-ЫН ДАРГА ИСМАИЛ КАХРАМАНТАЙ АЛБАН ЁСНЫ ХЭЛЭЛЦЭЭ ХИЙВ
Image
ГАЗАР ӨМЧЛҮҮЛЭХ ХУУЛИЙН ХУГАЦААГ СУНГАХЫГ БАЙНГЫН ХОРОО ДЭМЖЛЭЭ
Image
УИХ-ЫН ГИШҮҮН Б.НАРАНХҮҮ ХИЙСЭН АЖИЛГҮЙ ТУЛ ХЭДЭН ТӨГРӨГӨӨР ТОГЛОЛТ ЗОХИОН БАЙГУУЛСНАА ТАЙЛАГНАЖЭЭ
Image
”Брэнд хатагтай” Э.Туул үйлчлэгчдээ байр бэлэглэжээ
Image
Л.Болд гишүүнд авто зогсоол таалагдаагүй гэнэ
Image
В.ПУТИН, А.МЕРКЕЛЬ НАР УУЛЗАНА
Image
МАХН-ын “зодоон” дөнгөж эхэлж байна
Image
Сургуулийн насны 5 хүүхэд зам тээврийн осолд өртжээ
Image
“БОЛОМЖ ТАНЫ ГАРТ” ЗАЛУУЧУУДЫН ХӨГЖЛИЙН САР ЭХЭЛЖ БАЙНА
Image
Эрчим хүчний өлсгөлөн гэдэс өлсөхөөс хэцүү
Image
К2 УУЛАНД АМЖИЛТТАЙ АВИРСАН МУГТ Б.ГАНГААМААД БАЯР ХҮРГЭВ
Image
Samsung S6, S6 edge-ийн тухай дэлгэрэнгүй
Image
МЭРГЭН БУУДАГЧИЙН ТЭМЦЭЭН БОЛЛОО
Image
ШИНЖЛЭХ УХААНЫ АКАДЕМИ ЭРДЭНЭТ ҮЙЛДВЭРТЭЙ ХАМТРАН АЖИЛЛАНА
Image
“Солонгост арван жил ажиллаад буцаж ирэхэд явдалтай охин, хэрцгий хүү минь угтсан”
Image
Японы ханхүү өнөөдөр 57 нас хүрч, хаан суудлыг өвлөж авахад бэлэн байгаагаа мэдэгдлээ.
Image
33 уурхайчин амиа алджээ
Image
ХЯТАДЫН ТАНСАГ ЗАХ ЗЭЭЛД МОНГОЛ МАХАН БҮТЭЭГДЭХҮҮН 20 ДАХИН ҮНЭ ХҮРСЭН НУУЦ
Image
Жюү жицүгийн тамирчин үзэсгэлэнт Молдир Мекенбаева гэж хэн вэ?
Image
Машины оношилгооны төлбөрийг нэмлээ
Image
Далай ламаас болж хоёр улсын дипломат харилцаанд сэв сууж магадгүй
Image
Samsung Galaxy дэлбэрч РЖД-ийн менежерийн гурван давхар байшин шатав
Image
НАЛАЙХ ДҮҮРГИЙН 97 ЖИЛИЙН ОЙН ИХ БАЯР НААДАМ БОЛЛОО
Image
"УЛААН БУУДАЙН УРАМШУУЛЛЫГ ТОНН ТУТАМД 100 МЯНГАН ТӨГРӨГ БОЛГОН НЭМЭГДҮҮЛНЭ"
Image
МОНГОЛЫН БАГ ОНОО АВЧ ЧАДСАНГҮЙ
Image
Image

А.БЯМБАЖАРГАЛ: ХУУЛЬ ЯМАР БАЙХ ЁСТОЙГ ДЭНСЭЛЖ БАЙГААГИЙН ҮР ДҮН НЬ ШИЙДВЭР БОЛДОГ

МУИС-ИЙН Хууль зүйн сургуулийн дэд профеесор А.Бямбажаргалтай хууль болон шүүхийн шийдвэр, түүний хэрэглээний талаар ярилцлаа.

-Засгийн газраас шүүхийн үйл ажиллагаанд мөрдөх хуулийн заалт, тогтоол гаргаад байдаг. Гэтэл бодит байдалд тэр бүр хэрэгжихгүй байгаа талаар өмгөөлөгч “Шүүхийн шийдвэр, түүний хэрэглээ ач холбогдол” хэлэлцүүлгийн үеэр шүүмжилсэн.

Жишээ нь, хохирогчийн сэтгэл санааны хохирлыг барагдуулах асуудал ямар шалтгаанаар шүүхийн практикт тэр бүр хэрэгждэггүй юм бэ. Та үүнийг хэрхэн үзэж байна вэ?

-Энэ нь ямар асуудал яригдаж байгаагаас ялгаатай байх гэж  тодотгож яриагаа эхэлье. Нэгд, Монгол улсын хувьд шүүгч Үндсэн хуульд зааснаар хуульд захирагдах ёстой. Тухайн хууль одоогийн нөхцөлд ямар харилцаагаар зохицуулсан байна, тэр нөхцөл байдалд хуулийг хэрхэн хэрэглэх вэ гэсэн хоёр өөр асуудал гардаг.

Хамгийн эхний үр дагавар бол хуулинд тэр эрх хэмжээг шүүгчдэд олгоогүй байвал түүнийг хэрэглэх боломжгүй. Хэдийгээр тэр залат, тогтоолыг хэрэгжүүлэх ийм аргачлал байна гэж хэлж байгаа ч хууль зүйн хувьд хэрэгжүүлэх боломж байхгүй.

Хоёрт, хуульд байгаа боломжуудыг хэр хэмжээнд хэрэглэж байгаа нь дараачийн асуудал юм. Гэтэл хуулинд нэгэнт заасан, эсвэл тэр заалт, тогтоолыг хэрэглэх боломж байхад мэдэхгүйгээр юм уу, ашиглаж чадахгүй байгаагаас болж хэрэгжүүлэхгүй байна гэж ярьвал үр дагаврын хувьд өөр асуудал болно.

-Аль хуулийг та ярьж байна вэ?

-Жишээ нь, Эрүүгийн гэмт хэрэгтэй холбоотой тохиолдолд Эрүүгийн хуулиар зохицуулдаг. Харин гэмт хэрэгтэй холбоотой маргааныг хянан шийдвэрлэхдээ шүүхийн процесс Шүүхийн Эрүүгийн хянан шийдвэрлэх тухай хуулиар зохицуулдаг юм. Захиргааны болон Иргэний тухай хууль мөн үүнтэй адил зохицуулагдаж байна.

Тэгэхээр хуульд нэгэнт зохицуулалт байхгүй бол шүүгч тэр олон боломжуудыг шүүхийн үйл ажиллагаанд хэрэглэх боломжгүй гэдгийг л би хэлж байгаа юм.

-Тухайн хэрэг, маргааныг хуулийн заалт, тогтоолоор зохицуулаагүй бол ийм тийм аргачлалаар хэрэглэх боломжгүй гэж яагаад үзэж, хандаад байдаг юм бэ. Ер нь шүүгчдийн ямар ч шийдвэр, үйл ажиллагаа хүний эрхэнд суурилсан байх ёстой биз дээ. Та үүнд хариулт өгөөч?

-Тогтсон нэг зарчим байдаг. Хуульд захирагдах гол асуудал байгаа юм. Монгол улсын эрх зүйн тогтолцооны онцлог нь хуулиар эхлээд зан харилцааг зохицуулж байж, нийгмийн амьдрал явагдаж, мөн шүүх маргааныг шийдвэрлэдэг. Энэ нь эх газрын эрх зүйн тогтолцооноос үүдэлтэй.

Шүүх хүний эрх, эрх чөлөөг өөрийнхээ хэмжээнд хангаад, шийдэж болдоггүй юм уу гэж та бодож байж магадгүй. Гэтэл бодит байдалд шүүхийн байгууллага хуулийг хэрэглэхгүйгээр маргааныг шийдвэрлэх боломжгүй юм. Энэ үйл явц нь Монгол улсын сонгож авсан эрх зүйн тогтолцооны мөн чанар. Хэн нэгэн шүүгч маргааныг дураараа шийдээд байгаа биш.

-Дахин тодруулж, асууя. Ямар нэгэн хэрэг, асуудлыг шийдвэрлэхэд заавал шүүхийн тогтолцоонд учир шалтгаан байна гэж үзээд байвал Монгол улсын хууль, шүүхийн байгууллага шударга ажиллаж байна гэж хэлэхэд хэцүү болох биш үү?

-Хуулийг тухайн нөхцөл байдалд, тухайн хэргийн тохиолдол бүрт өөр өөрөөр хэрэглэх шаардлагатай байдаг. Хэрэглээ гэдэг тэр хуулийг найруулсан байгаагаас илүү чухал л даа. Гэхдээ хуулийг хэрэглэхдээ юунд анхаарах ёстой вэ гэдэг асуудал шүүхийн шийдвэр, түүний хэрэглээ ач холбогдлын талаарх хэлэлцүүлгийн үр дүн оршсон гэж би бодож байна.

Ер нь хуульч, шүүгчид бусад хуулиудын нөөц бололцоог бүрэн шавхаж, туайн гэмт хэрэгт хэрэглэх ёстой. Хууль надад ийм эрх олгоогүй шүү дээ гэсэн хязгаарлагдмал байдлаар шүүх, хуулийнхан үзэж, өөрийгөө тодорхой хэмжээнд хайрцаглаад байвал зүй бус хэрэглээ рүү орж байгаа юм.

-Хууль, шүүхийн байгууллагын хүрээнд болж буй зарим үйл явц, хандлагыг хөндлөнгөөс харахад хайрцагласан байдалтай үйл ажиллагаа явуулдаг юм шиг ажиглагддаг. Энэ нь тухайн хуульч, шүүгчийн мэдлэг, боловсролтой холбоотой юу. Та судлаач, багшийн хувьд ямар бодолтой байдаг вэ?

-Би Үндсэн хуулийн эрх зүй судалдаг судлаач, багш. Үндсэн хуулийн эрх зүйг дэлхий дахинд ажиглаж байхад хамгийн наад зах нь тогтсон нэг тогтолцоо байдаг. Эх газрын / олон улсын/ эрх зүй газрын бүхий улсууд гэж нэрлэгддэг улс орнуудад “шүүгч хуульд захирагдах” гэдэг үг нь түрүүлж заагдсан. Энэ улсуудын хувьд тухайн маргаанд хуулийг хэрэглэдэг нийтлэг арга нь үгийн шууд утганд захирагдах хэрэгтэй гэдэг. Энэ тухай Германы эрх зүйд ч байдаг.

Гэтэл энэ үгийн шууд утга бусад орнуудад Үндсэн хуулийн хүрээнд тухайн хэргийн агуулга руу чиглэсэн байна. Түүнчлэн зарим улсуудад хүний эрх, эрх чөлөөт асуудлыг баримтлаж, тухайн нийгмийн нөхцөл байдалд тохируулж тайлбарладаг хандлагууд ч байдаг. Товчлоод хэлбэл, хууль хэрэглээ гэдэг бол хуулийг тайлбарлах онолын асуудал юм. Хууль ямар байх ёстойг дэнсэлж байгаагийн үр дүн нь шийдвэр болдог.

-Тэгэхээр таны бодлоор хууль эрх зүйн мэдлэгийг нийт монголчуудад ямар аргачлалаар дээшлүүлэх вэ. Жишээ нь, хууль, эрх зүйн гол заалтуудыг хүүхэд байхаас нь юм уу, оюутан наснаас мэдлэгжүүлмээр байна. Мэдэхгүйгээс болж хүмүүсийн дунд их зөрчил, маргаан, алдаа гараад байна шүү дээ?

-Хуулийн хэрэглээ бол шүүхэд илүү хамаатай. Харин гүйцэтгэх эрх мэдэл бол хуулийг олон нийтэд сурталчлах үйл ажиллагаа юм. УИХ-аас батлан гаргаж байгаа хууль Үндсэн хуулинд үндэслэх ёстой.

Харин хүн маш олон эрхүүдтэй байж болох ч анхдагч эрх нь мэдэх эрхийн асуудал болно. Бидний амьдарч байгаа нийгэм бүр багаар бодвол 20 жилийн өмнөхийг бодвол хүн бүр мэдээлэл авах эрх, боломж харьцангуй чөлөөтэй болсон. Энэ их боломжуудаа ашиглаж, Монгол улсад хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа болон батлагдаж буй хууль, эрх зүйн www.legalinfo.mn сайт руу орж, мэдээлэл авч байх хэрэгтэй.

Мөн энэ олон мэдээллийн хэрэгслэлээр дамжуулан хуулийн мэдээлэл авах боломж нээлттэй байна. Хэн нэгэн байгууллага хүн болгонд очоод сургалт, хичээл заах боломжгүй. Багш, судлаачид энэ талаар аль болох тайлбарлаж, түгээх үүрэгтэй ажилладаг хүмүүс юм.

www.ardchilal.mn Ярилцсан Б.БАЯРМАА

 

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6