Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
ТУСГАЙ ЗӨВШӨӨРЛӨӨ БУСДАД ТҮРЭЭСЛҮҮЛЖ БОЛОХГҮЙ
Image
ХУВАНЦАР ХОГ ХАЯГДЛЫГ ЦЭВЭР ТҮЛШ БОЛГОН ХУВИРГАХ БОЛОМЖТОЙ ТЕХНОЛОГИ
Image
ӨНӨӨДРӨӨС ДАРААХ 3 УУЛЗВАРТ ЗҮҮН ГАРЫН ЭРГЭЛТИЙГ ХЯЗГААРЛАНА
Image
С.АМАРСАЙХАН: УЛААНБААТАР ХОТ 2020 ОНД СТАНДАРТТАЙ БАЙХ ЧИГЛЭЛЭЭ ТОДОРХОЙЛСОН ХОТ БАЙХ ЁСТОЙ
Image
ФЭЙСБҮҮК БОЛОН ХХЗХ-НЫ ХООРОНД ''НОГООН СУВАГ'' АЛБАН ЁСООР НЭЭГДЛЭЭ
Image
БНСУ-Д АЖИЛЛАЖ БАЙСАН ТЭТГЭВРИЙН ДААТГАЛЫН ШИМТГЭЛ БУЦААН АВАХ ЭРХ ҮҮССЭН ИРГЭДИЙН НЭРС ИРСЭН БАЙНА
Image
ЦУОШГ: ӨНӨӨ МАРГААШДАА НУТГИЙН ТӨВ ХЭСГЭЭР НОЙТОН ЦАС ОРЖ, ЦАСАН ШУУРГА ШУУРНА
Image
ДҮРЭМ ЗӨРЧСӨН ТОРГУУЛИЙН МЭДЭЭЛЛИЙГ ГАР УТСАНД МЕССЕЖЭЭР ИЛГЭЭДЭГ БОЛЛОО
Image
"Б.СОДНОМДАРЖАА, Т.ЧИМГЭЭ НАР ЭМНЭЛЭГТ ТАРВАЛЗАЖ, САЙД НЬ БАЙН БАЙН ОЧИЖ ЭРГЭЖ БАЙГАА”
Image
Дуучин Т. Ариунаа хөлбөмбөгийн үнэнч фанат
Image
ДУУЧИН Т.АРИУНААГИЙН “16 НАС” ДУУ СОШИАЛ ЕРТӨНЦӨД ДАХИН ХИТ БОЛЛОО
Image
Сүхбаатар дүүргийн Цагдаагийн газар “Гэр бүлийн хүчирхийллийн“ эсрэг үйл ажиллагааг идэвхжүүлнэ
Image
ХҮЙТЭН ҮЕД АВТО МАШИНАА АСААХ
Image
"ДҮНЖИНГАРАВ" ХУДАЛДААНЫ ТӨВӨӨС АМГАЛАН ХҮРТЭЛ ЗАМЫГ ТҮР ХААНА
Image
ТАРХИНЫ ХАВДАРТАЙ ЭХИЙГ ЭСЭН МЭНД АМАРЖУУЛЖ, ХАНДИВЫН АЯН ӨРНҮҮЛЖЭЭ
Image
ХАН-УУЛ ДҮҮРГИЙН ТӨРИЙН АЛБАН ХААГЧИД УТААНЫ ЭСРЭГ НЭГДЛЭЭ
Image
ЭЛДЭВТЭЙ Г.ГАНХҮҮ АЯЛАЛ ЖУУЛЧЛАЛЫН ХОЛБООНЫ ДЭЭД ШАГНАЛААР ЭНГЭРЭЭ МЯЛААЖЭЭ
Image
ХАР ТАМХИ ХЭРЭГЛЭСЭН Б.АМАРХҮҮГ ЭНЭ САРЫН 29-НД ШҮҮНЭ
Image
ЭНХИЙГ САХИУЛАГЧ АВРАГЧИД САЙН ҮЙЛСИЙН АЯНЫГ ӨРНҮҮЛЛЭЭ
Image
Х.БАТТУЛГА: МОНГОЛЫН ГЕОЛОГИЧИД, ХАЙГУУЛЧИД ҮНДЭСНИЙ ГЕОЛОГИЙН АЛБАТАЙ БОЛЖ БАЙГААД ХАЛУУН БАЯР ХҮРГЭЕ
Image
МОНГОЛ-АВСТРИЙН ЗАСГИЙН ГАЗАР ХООРОНДЫН КОМИССЫН 7 ДУГААР ХУРАЛДААН БОЛЛОО
Image
МОНГОЛ УЛС-БНХАУ ХООРОНД ДИПЛОМАТ ХАРИЛЦАА ТОГТООСНЫ 70 ЖИЛИЙН ОЙГ ТОХИОЛДУУЛАН БАЯРЫН ЦАХИЛГААН ИЛГЭЭВ
Image
ТУСГАЙ ЗӨВШӨӨРЛӨӨ БУСДАД ТҮРЭЭСЛҮҮЛЖ БОЛОХГҮЙ
Image
НИЙСЛЭЛИЙН ТӨР, ЗАХИРГААНЫ БАЙГУУЛЛАГЫН АЛБАН ХААГЧДЫН ЁС ЗҮЙН ФОРУМ БОЛЖ БАЙНА
Image
ХОТЫН ТӨРСӨН ӨДРӨӨР НАЛАЙХЫН ЗАМЫГ НЭЭНЭ
Image
УИХ-ЫН ЧУУЛГАНЫ ХУРАЛДААН ЭХЭЛЛЭЭ
Image
Г.ДАВААЖАРГАЛ: УТААГ ХЭМЖИХ АРГАЧЛАЛ, БАГАЖ ӨӨРЧЛӨГДӨӨГҮЙ
Image
Н.ЭНХБОЛД САЙД АА, ЗАЛУУСТАА ЗАЙГАА ТАВЬЖ ӨГ!
Image
ЦАСАН БОЛОН ШОРООН ШУУРГА ШУУРЧ, ХҮЙТРЭХИЙГ АНХААРУУЛЖ БАЙНА
Image
Н.МИШИГДОРЖ: ГАДААД БОДЛОГЫН НОЁН НУРУУ ''ШОХОЙЖЧИХООД'' БАЙНА
Image
МОНГОЛ УЛС СААРАЛ ЖАГСААЛТААС МУЛТАРСАН УУ
Image
СҮХБААТАРЫН ТАЛБАЙД ҮЗЭСГЭЛЭН ЗОХИОН БАЙГУУЛАГДАЖ БАЙНА
Image
УЛСЫН ХИЛЭЭР АЛТ НЭВТРҮҮЛЭХИЙГ ЗАВДЖЭЭ
Image
Х.СОЁМБО: КОВЕР АМЬДРАЛАА БОЛИХ ХЭРЭГТЭЙ
Image
ӨНӨӨДӨР ЦАХИЛГААНЫ ХЯЗГААРЛАЛТ ХИЙГДЭХ ГАЗРУУД
Image
УЛААНБААТАРТ 13-15 ГРАДУС ДУЛААН
Image
Монгол улсын ирэх оны төсвийг ерөнхий сайд У. Хүрэлсүх чуулганы нэгдсэн хуралдаанд танилцуулав
Image
ЕРӨНХИЙ САЙД У.ХҮРЭЛСҮХ ИРЭХ ОНЫ ТӨСВИЙН ТӨСЛИЙГ ТАНИЛЦУУЛАВ
Image
Ж.ГАНБААТАР ГИШҮҮНИЙ ХАДГАЛАМЖ ЕСӨН ТЭРБУМААР НЭМЭГДЖЭЭ
Image
Н.НОМТОЙБАЯР, С.ЭРДЭНЭ НАР ТАСЛАЛТААРАА ТЭРГҮҮЛЖЭЭ
Image
НИЙСЛЭЛД 73 ТОНН ТҮҮХИЙ НҮҮРС ОРУУЛЖ ИРЭХИЙГ ЗАВДЖЭЭ
Image
ЖУУЛЧНЫ ВИЗИЙН ЗӨВШӨӨРӨЛ АВСАН ИРГЭДИЙН ТОО ӨНГӨРСӨН ОНЫ МӨН ҮЕЭС 20 ХУВИАР ӨССӨН ГЭВ
Image
МЭСЧИН БООЛУУДЫГ ДҮРСЭЛСЭН ЗУРАГ ОЛДЖЭЭ
Image
Ч.ОТГОЧУЛУУ: ОЮУ ТОЛГОЙ БАЙГАА УЧРААС СААРАЛ ЖАГСААЛТ СҮРТЭЙ ЭРСДЭЛ УЧРУУЛАХГҮЙ
Image
“ХҮННҮ ЭЙР” ХХК-ИЙНХАН ТОХИРОЛЦЬЁ ГЭСЭН
Image
ГИШҮҮН АСАН Д.ГАНТУЛГЫН ХҮСЭЛТЭЭР ШҮҮХ ХУРЛЫГ ХОЙШЛУУЛАВ
Image
МАХН-ЫГ ҮНЭГҮЙ БАЙР ӨГНӨ ГЭДЭГТ 21 МЯНГАН ИРГЭН ИТГЭЭД БАЙНА
Image
ЕРӨНХИЙ САЙД У.ХҮРЭЛСҮХИЙН ТРООЛУУДЫГ СЭТГҮҮЛЧ Н.ӨНӨРЦЭЦЭГ ИЛЧИЛЛЭЭ
Image
'ТАВАН ТОЛГОЙ'' ХК-ИЙН ХУДАЛДАН АВАЛТ, ДЭД БҮТЭЦ ХАРИУЦСАН ДЭД ЗАХИРАЛ Ц.ХАНГАЙГ АТГ ШАЛГААД ЭХЭЛЖЭЭ
Image
Г.ГАНХУЯГ ИРГЭНИЙГ ДАРАМТАЛЖ АВТОМАШИН НЭХСЭН, Х.БЭЭЖИН 80 САЯ ТӨГРӨГ ШАНТААЛЖИЛЖ АВСАН ХЭРГЭЭР ШАЛГАГДАЖ БАЙНА
Image
56 жил ханилахдаа 55 000 даашинз эхнэртээ худалдан авч өгчээ
Image
Эр хүнийг сайн нөхөр болгох ухаан эмэгтэй хүнээс л гардаг юм шүү
Image
ЯГААН ЦЭНХЭР ТАСАЛБАРАА ТА ХААШАА АЛГА БОЛСНЫГ МЭДЭХ ҮҮ ТЭГВЭЛ ИНГЭЖ ШАЛГАНА...
Image
Сонирхолтой сэтгэлзүйн сонжоо
Image
Мөрийтэй тоглоомын газар дээрэмдэхдээ 30 гаруй хүн хутгалжээ
Image
"Samsung" компани даруй Note 7 утсыг хэрэглэхээ зогсоохыг анхаарууллаа
Image
0-3 насны хүүхдээ асарч байгаа эх УЛИРАЛ БҮР цалин авах боломж бүрдлээ
Image
У.Хүрэлсүхийн бөмбөрчин Г.Манлайжав “уран”-ы Ж.Ганбаатарыг санхүүжүүлж байжээ
Image
Зөв сайхан зүйлс бодож буруу муухайг өөрөөсөө холдуулах дасгал
Image
ХҮНГҮЙ АЙЛД ХУЛГАЙЧ ХУЛГАЙ ХИЙХ ГЭЖ ОРООД ИТЭГМЭЭРГҮЙ ЗҮЙЛТЭЙ УЧИРЖЭЭ
Image
Эрдэмтэд хүн нас барсныхаа дараа хаачдагийг тогтоожээ
Image
Бидний үзэх дуртай хүүхэлдэйн баатруудад хэн хэн дуу оруулсан бэ?
Image
Хамгийн хачирхалтай 10 байрлал
Image
Б.Доржсүрэн: БИД МОНГОЛД ЧУЛУУГААР ЦААС ҮЙЛДВЭРЛЭНЭ
Image
Амьд Барби чинь будаггүй бол эвгүй гар байна ш дээ
Image
Дуртай өнгөөрөө өөрийгөө шинжээрэй
Image
Жирэмсэн үедээ гоо сайхандаа ингэж анхаараарай
Image
”Онцгой нэгэн” ван Галиас муу
Image
Зангидсан гараар таны нууц зан араншинг тодорхойлъё /сонжоо/
Image
Олимп, паралимпын медальтнууд байртай, ганц Э.Содномпэлжээ л хоосон хоцров
Image
Эротик өгүүллэг +18
Image
Идсэн ч жин нэмдэггүй амттанууд
Image
Настай эмээгийн хумсыг засч өгөх гэтэл...
Image
Драмын Тодоо, жүжигчин Шүүдрээ нар удахгүй хамтын амьдралаа эхлүүлнэ
Image
Муу хүмүүстэй маргалдаж, сэтгэл тавгүйтсэн бол сүү уу
Image
Хольж идэхэд хор болдог хүнсний бүтээгдэхүүнүүд
Image
1988 оны дэлхийг цочроосон аймшигт хэрэг
Image
Гэрээ хэрхэн гоёмсог болгох вэ?
Image
Гайхамшигт G цэг яг хаана байрладагийг мэдээд аваарай +18
Image
ЕРӨНХИЙ САЙД У.ХҮРЭЛСҮХИЙН ТРООЛУУДЫГ СЭТГҮҮЛЧ Н.ӨНӨРЦЭЦЭГ ИЛЧИЛЛЭЭ
Image
ЖҮДО БӨХИЙН УАШТ-ИЙ ТЭМЦЭЭНИЙ ЭХНИЙ ӨДРИЙН МЕДАЛЬТНУУД
Image
МАНЖИЙН ДАРЛАЛЫН ЭСРЭГ ТЭМЦСЭН 2000 ЭРСИЙН ТУХАЙ БОДИТ ТҮҮХЭЭС СЭДЭВЛЭВ
Image
30 ГАРУЙ АЙЛ ШАР УСНЫ ҮЕРТ АВТЖЭЭ
Image
Элэгний С вирусийн эсрэг эмийг үнэгүй олгохоор боллоо
Image
С.Баярцогтыг яллагдагчаар татаж, шалгах санал прокурорт хүргүүлжээ
Image
ҮС ШИНЭЭР ҮРГЭЭЛГЭХ БУЮУ ЗАСУУЛБАЛ ӨЛЗИЙТЭЙ САЙН
Image
Т.Мөнхтунгалаг: Сонгуулийн ерөнхий хорооны гишүүн Б.Билэгт ХОМ-ээ мэдүүлээгүй
Image
“Оюутолгой” төсөл Ундай голыг устгаж байна
Image
ОН ГАРСААР УЛСЫН ХЭМЖЭЭНД ДОЛООН УДАА ГАЗАР ХӨДӨЛСНИЙ ДӨРӨВ НЬ УВСАД БҮРТГЭГДЖЭЭ
Image
Дуучин С.Баасандорж “Алтангадас” одон хүртэнэ
Image
Х.БАДАМСҮРЭН: ӨНГӨРСӨН ЖИЛ 620 ОРЧИМ ТЭРБУМ ТӨГРӨГИЙГ ТӨСӨВТ ТӨВЛӨРҮҮЛСЭН
Image
Засгийн газрын ”11 11” төвийг татан буулгах уу?
Image
Нийт гэмт хэргийн 38 хувийг хулгайн хэрэг эзэлж байна
Image
"ХҮЙ ДОЛООН ХУДАГ" РУУ АВТОБУС ҮЙЛЧИЛЖ БАЙНА
Image
ТАКСИ ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ӨНӨӨГИЙН НӨХЦӨЛ БАЙДЛЫН ТАЛААР ХЭЛЭЛЦЭВ
Image
Д.Оюунхорол ээждээ зориулж шүлэг тэрлэсэн байна
Image
Богд уулын Баруун ширээт хүрэх замыг тохижуулжээ
Image
ШИГШЭЭ БАГИЙН ТАМИРЧИН О.ДӨЛГӨӨН ТААЛАЛ ТӨГСЖЭЭ
Image
Дэлхийн өнцөг булан дахь секстэй холбоотой “Хачирхалтай” хуулиуд
Image
2018 ОНД МООДОНД ОРОХ АЛДАРТНУУДЫН ХУВЦАСЛАЛТ
Image
Байтагт мөнхөрсөн баатруудын “МАШ НУУЦ” түүх
Image
ЦАГ АГААР: НЭГДҮГЭЭР САРД ХҮЙТНИЙ ЭРЧ ЧАНГАРНА
Image
Хятадын ухаалаг утас тагнуул хийдгийг илрүүлжээ
Image
МОНГОЛ, ИРАН УЛСЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИД ИЛ ХААНТ УЛСЫН ТҮҮХИЙН ТАЛААРХИ ХАМТАРСАН СУДАЛГААГ ӨРГӨЖҮҮЛЭХЭД САНАЛ НЭГДЭВ
Image
Ерөнхий сайд Ж.Эрдэнэбат Вьетнамын Хөдөө аж ахуй, хөдөөгийн хөгжлийн сайдыг хүлээн авч уулзлаа
Image
ОЛНЫ ТАНИЛ БҮСГҮЙЧҮҮДИЙН ШИНЭ ЖИЛИЙН ГОЁЛ
Image
ПУУЖИН ХАРВАЖ ГУРВАН СУМАНД ЦАС ОРУУЛЖЭЭ
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГАД ИРЛАНДЫН ПАРЛАМЕНТЫН ДООД ТАНХИМЫН ДАРГА ШОН О’ФАРЕЛ БАРААЛХЛАА
Image
МАЛЫН ХУЛГАЙТАЙ ТЭМЦЭХ ТУХАЙ ХУУЛЬД ЯМАР ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛАХ ВЭ
Image
ОХУ маргаантай арлууд дээр пуужингуудаа байрлуулжээ
Image
Image

ХҮНИЙ АМИЙГ АВРАХЫН ТУЛД ДАТА МЭДЭЭЛЭЛ АШИГЛАХ НЬ

Номхон далайг тойрсон Галын цагирга нь Ази тив, Номхон далайн улс орнуудад нүүрлэж буй томоохон аюул занал юм. Энэ нь газар хөдлөлт, галт уулын дэлбэрэлтийг үүсгэдэгээрээ алдартай. 2004 онд Суматра арлын баруун эрэгт голомттой 9.1-9.4 баллын хүчтэй томоохон газар хөдлөлт болж хойно хойноосоо дэгдсэн цунами давалгаа үүсгэснээр хэдэн зуун мянган хүний амийг авч одсон билээ.

Индонезийн Ачех хот байгалийн эл үзэгдлийн хамгийн хүнд цохилтод өртсөн ба тэнд 150000 гаруй хүний амь үрэгджээ. Индонези нь газар хөдлөлтөд хамгийн өртөмтгий орны нэг боловч Ази, Номхон далайн бүс нутаг тэр чигээрээ гамшигт нэрвэгдэх аюултай бүсэд тооцогддог. Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын статистик мэдээллийг харвал 1970 оноос хойш уг бүс нутагт байгалийн гамшигт үзэгдлүүдээс болж хоёр сая гаруй буюу жилдээ дунджаар 43000 хүн амиа алдсан гэсэн тоо байна.

Гэхдээ гамшгийн эрсдлийг тооцоолох тоо мэдээллийг сайтар ашиглаж чадваас байгалийн гамшигт өртөж амиа алдах хүний тоог эрс бууруулах бололцоо бий.

Ази, Номхон далайн бүсийн хэмжээнд байгаль орчны доройтол, төлөвлөлтгүй хөгжил, хотжих үйл явц хурдан газар авч байгаа нь хүн амын эмзэг байдлыг нэмэгдүүлсээр байна. Эдгээр хүчин зүйлсээс болж жил болгон улам олон хүн гамшигт нэрвэгдэн, амь насаа алдаж, эдийн засгийн томоохон хохирол учирсаар байна.

Уур амьсгалын өөрчлөлтөөс улбаатай цаг агаарын онцгой үзэгдлүүд нь хүн амын ядуу эмзэг бүлгүүдэд хамгийн их хохирол учруулдгаас гадна хамгийн буурай хөгжилтэй орнууд үүнд бусдаас ихээр өрттөг юм.

Хэрэв бид хүний амийг аварч, эдийн засагт асар их хохирол учрахаас сэргийлье гэвэл нийгмийн, мөн хүн амын хамгийн эмзэг бүлгүүдийг тодорхойлох нь нэн чухал. Энэ ажлыг хийхэд дата мэдээлэл хэрэгтэй. Ази Номхон Далайн хүн ам, нийгмийн хамгийн эмзэг бүлгүүдийн мэдээллийг цуглуулснаар "эрсдлийн тухай мэдээлэл бүхий хөгжил"-ийн замаар замнах бололцоотой болно. Тухайлбал, хэр зэрэг хүчтэй үер буухыг тооцоолох аргаар зам ба бусад дэд бүтцийг барьж байгуулах. Иймэрхүү тооцоо, дүн шинжилгээ хийснээр урт удаан хугацаагаар ашиглаж болохуйц бат бөх зам барихад шаардлагатай материалуудын төрлийг тодорхойлохоос гадна, үерт өртөхгүй, үерийн үед ашиглагдахуйц байхын тулд замыг ямар өндөрлөгт баривал зохистойг томьёолж гаргах боломжтой.

Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотноо энэ долоо хоногт болох Гамшгийн эрсдлийг бууруулах Азийн сайд нарын бага хурлын үеэр бүс нутгийн улс орны төлөөлөгчид гамшигт бэлэн байх, гамшгийн эрсдлийг бууруулах арга замуудыг хэлэлцэхдээ технологийн үүрэг ролийг тусгайлан онцлох юм. Үүнд, хүн амыг аврах, дэлхийн хамгийн эмзэг бүлгийн хүмүүсийг хамгаалахад “биг дата” буюу том хэмжээний өгөгдөл мэдээлэллийг ашиглах тухай хэлэлцэх аж.

Индонези, Шри-Ланка зэрэг бүсийн хэд хэдэн улс орон гамшгийн талаарх мэдээллийг олон жилийн турш цуглуулж байна. Сүүлийн 10 жилийн хугацаанд эдгээр улс оронд учирсан байгалийн гамшигт явдлууд, үүний улмаас учирсан алдагдал, хохирлыг баримтжуулдаг мэдээллийн сангуудтай боллоо. Мэдээллийн санд гамшгийн төрөл, хамгийн олон хүн нас барсан газар нутгууд, гамшигт үзэгдэл болсон он, сар, өдөр, цаг хугацаа, мөн газарзүйн байршлын мэдээлэл багтдаг бөгөөд газарзүйн байршлын мэдээллийг аймаг, дүүргээс авахуулаад, баг,тосгоны хэмжээнд гаргадаг аж. Ийнхүү нарийвчлан гаргасан мэдээлэл нь аль газар нутаг өртөх магадлал өндөр байгаа ба гамшгийн нөлөөлөл ямар хэмжээтэй байхыг тооцоолон гаргахад албаныханд нэмэр болдог байна. Хэд хэдэн улс орон гамшгийн мэдээллийн сантай хэдий ч эдгээрийн аль нь ч бүс нутгийн загвар, чиг хандлагын дүн шинжилгээг илүү нарийвчлан хийх боломж бүхий мэдээлэл цуглуулдаггүй. Гэтэл Баруун Суматрын газар хөдлөлт нь арав гаруй улс оронд асар их нөлөө үзүүлсэн байдаг.

НҮБ-ын Хөгжлийн Хөтөлбөр (НҮБХХ) нь түнш байгууллагуудтай хамтран ажиллаж одоогоор 16 улс оронд Гамшгийн хохирол,алдагдлын үндэсний сангуудыг бий болгоод байна. Эдгээр мэдээллийн сангийн зарим нь хэдэн арван жилийн туршид цуглуулсан бусдаас илүү цогц дата мэдээлэлтэй байдгаараа онцлог. Хөгжлийн тулгамдсан асуудлуудыг шийдэхэд төсвийн санхүүжилтийг төлөвлөх, төсөвлөхөд ийм цогц мэдээлэлтэй сангууд хэрэг болдог. Мөн эдгээр мэдээллийн сан нь гамшгийн эрсдлийг бууруулахад хаана нөөц дутаж байгааг олж тодорхойлох, нөөцийн хуваарилалтын тухайд зөвлөмж гаргахад тус болж байна. Тухайлбал, засгийн газрууд үерийн эрсдлийн талаархи мэдээллийг авч, хянасны үндсэн дээр үерт тэсвэртэй зам барих боломжтой. Ийм мэдээлэл байвал тэд илүү сайн зам барихын тулд зохих санхүүжилтийг гаргах бололцоотой болно.

Бүс нутгийн гамшигт тэсвэртэй байдлыг сайжруулахын тулд 2015 онд НҮБХХ нь Тохокүгийн их сургууль, Японы мэдээлэл харилцааны технологийн Фүжицү компанитай түншлэн Гамшгийн статистикийн дэлхийн төвийг байгуулаад байна. Төвийн зорилго нь Сендайн хүрээний томоохон зорилтуудыг биелүүлэхийн тулд “биг дата” цуглуулж, боловсруулснаар гамшгийн эрсдлийг бууруулах юм. Фүжицү-гийн үүлэнд сууриласан экосистем нь янз бүрийн эх сурвалжаас авсан өгөгдлийг агуулдаг. Үүнд, сошиал буюу нийгмийн мэдээллийн хэрэгсэл, өндөр нарийвчлалтай хиймэл дагуулын зураглал, дрон гэх мэт бүтэцтэй мөн бүтэцгүй эх сурвалжуудаас авсан мэдээлэл ордог. Гамшгийн тухай мэдээллийг боловсруулах, дүн шинжилгээ хийх, гамшгийн үр дагаврын талаар бодлого боловсруулагчдад мэдээлэл өгөхийг Тохокү их сургуулийн адил мэргэжлийн техникийн институтууд хариуцах шаардлагатай. Мөн тэдгээрийн хариуцах ажилд нөхөн сэргээх үйл ажиллагааг хянахад туслах, эрт зарлан мэдээлж байхыг онцлох, гамшигт хэр тэсвэртэй байгааг үнэлэх, хүн амын аюулгүй байдлыг хангах үйл ажиллагаа орно.

“Биг дата” нь эдийн засгийн салбарууд хоорондоо хэрхэн уялдаатай байгааг илүү гүнзгий ойлгоход тус болдог. Тухайлбал, цагаан будааны ургац гамшигт өртөн устах нь нөлөөллийн гинжин урвал дагуулдаг ба зам тээвэр, будааны худалдаачид, савлагчид, супермаркет дэлгүүрүүд, зоогийн газрууд, зоогийн газрын үйлчлэгчид гээд хэд хэдэн үйлдвэрлэл, үйлчилгээнд нөлөөлдөг. Нэмүү өртгийн гинжин хэлхээнд сууриласан эдийн засгийн хамгийн эцсийн бөгөөд хамгийн сул холбоос болох хамгийн ядуу эмзэг иргэдийн амьжиргаанд үзүүлэх нөлөөлөл хамгийн мэдэгдэхүйц байдаг.

Глобал мэдээллийн сан нь гамшиг хаана гарах, ямар эрч хүчтэй байх, хэр их сүйрэл дагуулах магадлалтайг тооцоолж, улс орнуудад мэдээлснээр гамшгийн сөрөг үр дагаврыг устгах зорилготой юм. Ийм үнэ цэнэтэй мэдээллээр хангагдсанаар засгийн газрууд эрт зарлан мэдээллэх тогтолцоог ашиглах, дасгал сургуулилалт хийх, тэсвэртэй дэд бүтэц барьж байгуулах замаар гамшгийн эрсдлийг бууруулах, гамшгаас урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ авах боломжтой. Үүнд харин хамгийн чухал дата өгөгдөл бол хэдэн хүний амь аврагдсан бэ гэсэн мэдээлэл юм.
Хаолиан Шу
НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргын орлогч, Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Хөгжлийн Хөтөлбөрийн Ази, Номхон далайн бүсийн төвийн захирал/

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6