Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Үндэсний үйлдвэрлэгч гарааны бизнесүүдийг дэмжих “Creative Retail Store” төслийн нээлт болно
Image
У.Хүрэлсүх: Монгол хэмээх улсын тулах хоёр баганын нэг нь Ардын нам гэвэл нөгөө нь Ардчилсан нам
Image
Ж.Цолмон: “КОВИД-19”-ийг мэргэжлийн өндөр ур чадвараар тогтоон барьж байна
Image
Өнөөдөр Замын-Үүдийн боомтоор 300 хүн ирнэ
Image
Прага хотын иргэд коронавирусийг үдэх ёслолд зориулан 515 метр урт хоолны ширээ засжээ
Image
АНУ-д буулгасан хөшөөнүүдийг хүлээж авах хүсэлтээ Испанийн хотууд илэрхийлжээ
Image
Нүүрсний салбар сэргэнэ, тэр үед бид бэлэн байх ёстой
Image
Д.Нарангэрэл: Apple компани АНУ дахь 46 салбар дэлгүүрээ түр хаахаар болжээ
Image
ЗАХИРАМЖ: Үйл ажиллагааг нь нээх үйлчилгээний газрууд
Image
О.Энхзаяа: Авто тээврийн шалган нэвтрүүлэх товчоод дахь эрүүл мэндийн хяналтын үйл ажиллагааг 7 сарын 1-нээс зогсоосон
Image
Д.Нямхүү: Өчигдөр 302 хүний сорьцод шинжилгээ хийхэд бүгдэд нь коронавирус илрээгүй
Image
Тангараг тавих, гэр бүрэхэд сайн хэмээжээ
Image
Ойрын өдрүүдэд ихэнх нутгаар үргэлжилсэн усархаг бороо орно
Image
Монгол Улсын Ерөнхий сайдаар томилох саналыг УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанд танилцууллаа
Image
Монгол Улсын Ерөнхий сайдаар томилох санал оруулах тухай албан бичиг хүргүүлэв
Image
Улсын Их Хурлын Байнгын хороодын бүрэлдэхүүнийг баталж, Улсын Их Хурлын дэд дарга нарыг сонголоо
Image
Ази, Номхон далайн бүс нутгийн Хуульчдын холбооны хурал цуцлагдлаа
Image
Монгол Улсын Ерөнхий сайдыг нэр дэвшүүлэхээр зөвшилцөх саналыг өргөн барилаа
Image
Улиран сонгогдсон УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад бараалхлаа
Image
Та машиныхаа автомат хурдны хайрцагны (кропны) тосыг хэр ойрхон солих ёстой вэ?
Image
Монгол жүжигчдийн тоглосон Холливүүдийн кино наймдугаар сард нээлтээ хийнэ
Image
Цагдаагийн байгууллагаас “Яараад яахав дээ” арга хэмжээг дахин зохион байгуулж эхэлжээ
Image
Мөнгө угаах гэж юу вэ?
Image
Д.Нарангэрэл: АНУ-д туршигдсан COVID-19-ийн эсрэг вакцин эхний шатанд 94%-ийн үр дүнтэй гэж дүгнэгдлээ
Image
Долдугаар сард халуун ус хязгаарлагдах орон сууцны хорооллууд болон ААН-үүд
Image
Манай улсын 17 аймгийн 137 сум тарваган тахлын байгалийн голомттой
Image
Япон улсын иргэн нинжа судлалаар дэлхийд анх удаа магистрын диплом авжээ
Image
СОНГУУЛИЙН ТОГТОЛЦОО ГЭЖ ЮУ ВЭ?
Image
Хамгийн олон тэрбумтантай дэлхийн 15 улсын жагсаалт
Image
"ЭЕШ-ын үеэр сэжигтэй тохиолдол илэрсэн хүүхдүүдийг тусгаарлах өрөөнд оруулж, шалгалтыг нь үргэлжлүүлнэ"
Image
Зөрчвөл бүх насаар хоригдох ялтай шинэ хууль Хонг Конг хотод хэрэгжиж эхэллээ
Image
Б.Янжмаа: Австрали улсад өнгөрсөн долоо хоногоос коронавирусийн шинэ тохиолдол олноор бүртгэгдэж эхэллээ
Image
"Тарваган тахлын онош нь батлагдсан хоёр иргэний нэгдүгээр хавьтал болох 146 хүнийг эмнэлэгт тусгаарласан"
Image
УИХ эмэгтэй дэд даргатай боллоо
Image
ФАТФ: Монгол Улс саарал жагсаалтаас гарах нөхцөлөө бүрдүүллээ
Image
Коронавирусийн улмаас дэлхийн есөн оронд 10 мянгаас олон хүн нас баржээ
Image
ЭЕШ: Өмнөх оны шалгуулагчид шалгалт өгөх байрны хаяг
Image
Өнөөдрөөс эхлэн ААН-үүд аймаг, орон нутгаас авсан гэрчилгээгээр экспорт, импорт хийнэ
Image
Д.Нямхүү: Нийт 406 хүнд шинжилгээ хийхэд БҮГД СӨРӨГ гарч, нэг хүн ЭДГЭРЛЭЭ
Image
Эдгэрсэн эмэгтэй ХӨСҮТ-д амаржиж охинтой боллоо
Image
Шимэгч хорхой илэрсэн 4 тонн гаруй “Сайра” лаазалсан загасыг ОХУ-руу буцаажээ
Image
Наадмын төсөв өнгөрсөн жилийнхтэй адил ГУРВАН ТЭРБУМ төгрөг
Image
ОХУ-д буй иргэдээ энэ сарын 5, 6-нд Алтанбулаг боомтоор татан авна
Image
ЭЕШ-ыг 7 дугаар сарын 2-5-нд орон даяар зохион байгуулахаар шийдвэрлэлээ
Image
2020 онд Монгол Улсын өр хамгийн багадаа 4.3 их наяд орчим төгрөгөөр нэмэгдэх нь
Image
ТАНИЛЦ: Долдугаар сард хийгдэх тусгай үүргийн нислэгийн хуваарь
Image
СУДАЛГАА: Коронавирус тархи гэмтээдэг байж болзошгүй
Image
Дуучин Бейонсе шинэ ЦОМГОО гаргана
Image
PC, баарнаас бусад бүх үйлчилгээний газрыг үе шаттайгаар НЭЭХЭЭР боллоо
Image
Өр барагдуулах, газрын ам бооход сайн хэмээжээ
Image
Мобикомоос татгалзъя
Image
ТАНЫ ГАР УТСЫГ ТАГНАЖ БАЙГАА ЭСЭХИЙГ ХЭРХЭН МЭДЭХ ВЭ?
Image
Өргүй Монгол хөдөлгөөн "өр"-өө тэглэхийг шаардлаа
Image
Г.Эрхэмбаяр хамтлагийнхаа бүсгүйтэй хайр сэтгэлийн холбоотой болжээ
Image
Ц.Энхбаяр: С.Баярыг эргүүлэн тат, надад одоо айх зүйл байхгүй
Image
Б.Шижирбат "Авьяаслаг Америкчууд" шоунаас хасагдлаа
Image
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Батсүмбэрт ажиллана
Image
Хорхог бол Хор+Хог биш, Харин…
Image
Үсийг эрүүл болгох үс уналтын эсрэг жорууд хадгалаад аваарай
Image
Хүн дайраад осолын газраас зугтажээ
Image
Б.Бат-Энэрэл хүү 7 сарын 7-ны өдөр 7 цагт төрсөн
Image
ТӨВӨД ХҮМҮҮСИЙН УРТ НАСЛАДАГ НУУЦЫГ ЭРДЭМТЭД ИЛРҮҮЛЖЭЭ!
Image
Жүжигчин И.Одончимэг өдгөө 50 нас хүрч байгаа хэдий ч гэрлэх санал хүлээн авч олныг ангайлгав.
Image
Х.Баттулга: Эв нэгдлийг эрхэмлэсэн Ерөнхийлөгч байна
Image
Энэ зуны ээлжит одоор Б.Баярмаа тодров уу?
Image
Элчин сайд нарыг эгүүлэн татах тухай албан бичигт хариу өглөө
Image
Х.Баттулгын дараагийн зөвлөхөөр Д.Пүрэвдаваа томилогдох уу?
Image
Өнөөдөр ихэнх нутгаар бороотой
Image
Голомт банкны зэс картын эзэмшигчид Эх орноороо хөнгөлөлттэй аялах боломжтой
Image
Зөвхөн нийтийн галт тэргэнд харах боломжтой зүйлс /27 фото/
Image
С.Батцэцэг Хөдөлмөрийн баатар боллоо
Image
МУ-ын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга: Зөвлөхүүдээ томилоно
Image
Энэ гайхалтай тенүүдийг хэрхэн тавмдаг гээч Тень тавих 20 санаа
Image
Маск "Энэ миний наадам" хошин шог
Image
Түрийвчинд тань мөнгө тогтохгүй байгаа бол та эдгээрийг хэрэгжүүлээд үзээрэй
Image
УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалан Ц.Содномдоржид хаш цагаан хөөргөө бэлэглэлээ
Image
Дуучин бүсгүй тайзан дээр тогонд цохиулан нас баржээ
Image
Түймэрт явсан залуусаараа аархая
Image
Чингэлэгт даруулсан хүүхдийн биеийн байдал хүнд байна
Image
ТА ЯМАР РАШААН СУВИЛАЛД, ЯМАР ҮНЭЭР, ЯАЖ ЯВАХ ТУХАЙ ТАНИЛЦААРАЙ
Image
Bar-нд халтуур хийх болсон Б.Хонгор
Image
Бразилийн нүцгэн дугуйчид эсэргүүцлээ ингэж илэрхийлэв
Image
Бүх Төрлийн Харшлын Үед Өөрөө Өөрийгөө Эмчлэх Арга
Image
ӨНӨӨДӨР ЦАХИЛГААНЫ ХЯЗГААРЛАЛТ ХИЙГДЭХ ГАЗРУУД
Image
Өнөөдөр болох үйл явдал
Image
Мэс заслын золиос болсон "Зомби" эмэгтэй
Image
МОНГОЛЫН БАРИЛГЫН ҮНДЭСНИЙ АССОЦИАЦЫН ТӨЛӨӨЛЛҮҮДИЙГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗЛАА
Image
50 ОРТОЙ ТӨРӨХ ЭМНЭЛГИЙН ӨРГӨТГӨЛ 2019 ОНД АШИГЛАЛТАД ОРНО
Image
БҮС НУТГИЙН ДЭЭД ХЭМЖЭЭНИЙ БАГА ХУРАЛ БОЛЖ БАЙНА
Image
Анжелина Жоли-той үнэхээр адилхан Орос бүсгүй
Image
Ухаалаг утсыг нь хураана гэснээс болж хуруугаа тайрчээ
Image
М.Энхболд Япон Улсад айлчилж байна
Image
Гэрээ хэлэлцээр, өв залгамжлалын асуудлаар иргэд зөвлөгөө авч байна
Image
ХОСЕ МАРИЯ МАРИНЫГ ДӨРВӨН ЖИЛ ХОРИХ ЯЛААР ШИЙТГЭЖЭЭ
Image
Жүжигчин Г.Анандад эрүүгийн хэрэг үүсгэлээ
Image
БАР, МОРЬ ЖИЛТНЭЭ АЛИВАА ҮЙЛИЙГ ХИЙХЭД ЭЕРЭГ САЙН
Image
Чингис хаан
Image
Төсвийн зарцуулалтын ихэнх хувь нь чинээлэг өрхүүдийн хүүхдэд ноогджээ
Image
Б.Жаргалсайхан: Хүчиндэгч нар ялалт байгуулж шударга ёс өвдөг сөхөрлөө…
Image
НАЙМДУГААР САРЫН 17-НД БОЛОХ ҮЙЛ ЯВДАЛ
Image
ЭНЭ ЖИЛ 13 САЯ АЖЛЫН БАЙР БИЙ БОЛГОХ ЗОРИЛТ ТАВЬЖЭЭ
Image
ӨНӨӨДРӨӨС ЗАСГИЙН ГАЗАР СҮХБААТАРЫН ТАЛБАЙД НЭЭЛТТЭЙ ӨДӨРЛӨГ ЗОХИОН БАЙГУУЛЖ, ҮЙЛ АЖИЛЛАГААГАА ТАНИЛЦУУЛНА
Image
ТАМГЫГ ХЭН ХУЛГАЙЛАВ?
Image
НӨХӨН БОЛОН ДАХИН СОНГУУЛИЙГ АЖИГЛАХ ОХУ-ЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧИДТЭЙ УУЛЗАВ
Image
Эм хүйстэн эр хүйстнээс илүү хүчирхэг, амьдрах чадвартай болохыг эрдэмтэд тогтоожээ
Image
АЛТАН НАМАР БОНД АМЖИЛТТАЙ АРИЛЖААЛАГДЛАА
Image
Санал хүргүүлэх тухай
Image
ХБНГУ-ЫН ЭЛЧИН САЙД БОАЖЯ-НД СУДАЛГААНЫ ТОНОГ ТӨХӨӨРӨМЖ ХҮЛЭЭЛГЭН ӨГЛӨӨ
Image
Намбарын хүү нэр дэвших эрхээ олж авсан уу?
Image
БАЯР НААДМААР ҮНДЭСНИЙ БРЭНДҮҮДИЙН ОРЛОГО НЭМЭГДЭЖ БАЙНА
Image
Image

БУРХНААС ЗАЯАСАН ЦАГ ХУГАЦААН ДАХЬ ЭРХ ЧӨЛӨӨНИЙ МАГТУУ

Хэн ч Гүр.Нямдорж шиг гэнэтийн огцом эргэлттэй, санаанд оромгүй үйл явдлуудыг уянгийн хэмнэлээр сүлэн, домгийг орчин цагийн абсурдизмтай хольсон туурвилыг бүтээгээгүй билээ. “Манай эриний хүн”, “Цочоод сэрсэн заяа” өгүүллэгүүдийн цочмог үйл явдуудын адилаар түүний амьдралд ч үхэл гэнэт ирсэн гэдэг. Яруу найраг, хүүрнэл зохиолын бүтээлүүд нь Монголын уран зохиолын нандин өвд тооцогддог.
           
Түүний “Манай эриний хүн” өгүүллэгт “Хамгаалахын төлөөлөгч дэргэдээ сумлан тавьсан винтовоо шүүрэн авч, бөгсөөр нь зайрангийн нүүр рүү цохиход цаадах нь ийм настай хүнд баймгүйгээр гялсхийн зайлж амжлаа. Омог дүүрэн түлхсэн бууны бөгс зайрангийн налан суусан хананд түгхийн тусмагц замаг мултарч буун дуу тасхийв. Дарины эхүүн үнэр агаарт замхарсны дараа зайран сая нүдээ нээвэл, хэдхэн хормын өмнө өөрийг нь винтовоор цохих гэж байсан догшин эр бууныхаа суманд тархиараа зад цохиулаад оргодлуудын хоолоо иддэг вандан ширээний дэргэд хэвтэж байлаа. Хамгаалахын төлөөлөгч харамсалтайгаар нөгчиж, зайран суллагдлаа. Эрх чөлөө өөрөө иржээ” хэмээсэн байдаг. Гэвч “эрх чөлөө өөрөө иржээ” гэдэг нь энэхүү эрх чөлөө агшин зуурынх гэдгийг шуудхан илтгэж байна. Жан Поль Сартр “Эрх чөлөөтэй байхаар яллагдсан хүн энэ орчлонгийн хамаг хүнд хүчрийг мөрөн дээрээ үүрч явдаг юм” гэсэн буй. Гэвч тэр хүн дэндүү бардам, дэндүү зоригтой байдаг ажгуу. Тийм л хүмүүсийн нэг нь Гүр.Нямдорж байсан гэдгийг зохиолууд нь бэлхэнээ батлан харуулна. Өөрөө л гэнэтхэн хүрээд ирсэн эрх чөлөөнд ямархан нууцлаг зүйлс агуулагдаж буйг зайран Занабаранз сайн мэдэж байжээ.

“Наран баруунаа хэлбийж байхад Занабаранз алагдсан төлөөлөгчийн цусыг нь булгийн хүйтэн усаар угааж цэвэрлээд ойролцоох ээвэр дэвсэгт оршуулж дээр нь ёдрын бууг нь хатгалаа”  гэх буюу “Занбаранз өвгөн хожуулын дэргэд зогсон тулган дээрээ хонгор зулын ханд буцалган ууж цайлаад байшиндаа орж унтахаар хэвтлээ...” гэжээ. Эрх чөлөөг дээдийн дээд баяр хөөр бэлэглэгч, өөрийн хүссэн зүйлээ хийж болохоор амар хялбар утгас агуулсан мэтээр шуудхан ойлгочихож болохгүй гэдгийг нь Гүр.Нямдорж, Заранбанзын цогцосны цусыг булгийн хүйтэн усаар угаах, тайвуухан цай уугаад амарч буй зэрэг хэн нэгэн үхчихсэн буйд огтхон ч сандралгүй амгалан тайван гэрэлтэх дүрээр илэрхийлэн гаргажээ. Ерөөс бүтээлүүдийг хэдэн хэсэг болгон, үе мөчөөр нь задаллаа ч гэсэн аль нэг өгүүлбэр, үгийн зайн дунд ямар нэгэн гойд санаа үлдчихээд байгаа мэт санагддаг. Өгүүллэгт гарч буй хамгийн нарийн өгүүлэмжүүд нь Занабаранзын урьд насны дүрүүдийн тухай бөгөөд хувилгаан чанар, тарнийн нууцсын тухай юм. Гагцхүү энэ бүх зүйлсийн утга учир эрх чөлөөгүй болох мөчид жинхэнэ мөн чанараа алдалгүйгээр оршсоор л байна гэдгийг винтовын суманд зад цохиулсан хөгшин нарсаар дүрслэн үзүүлж өгүүллэг төгсчээ.
           
Нөгөөтэйгүүр зохиолч маань “Танихгүй хүн” өгүүллэгт энэхүү эрх чөлөөний тухай асуудлыг дээрх өгүүллэгтэйгээ эсрэгцүүлэн онхи өөр зүйлийг нээсэн байна. Гонс хэмээх Берлинд их сургууль төгссөн физикч залуу троллейбусны цонхоор гудамж руу хараад л нэгэн эмэгтэйд дурлаж орхино. “Гонс автобусны буудал дээгүүр эргэлдэж байв. Хараад л алдсан зуны бүсгүйг энэ буудалд буугаад гэр рүүгээ явдгийг тэр өчигдөрхөн алтан тохиолдлоор мэдэж авсан. Өнөөдөр түүнийгээ батална.” Нэг ёсондоо Гонс ингээд л эрх чөлөөтэй хоригдол болжээ.

Түүнд бусдын тухай огтхон ч бодолгүй, өөрийн эрх чөлөөнд дулдуйдсан амгалан тайван амьдрал буй боловч тэр өөрийгөө энэ хорионд дуртай нь аргагүй оруулж өөрийгөө тойрон хүрээлэх ертөнцийн тухай умартаж ганцхан зүйлийг хүсч, түүний төлөө алхах, хийх үйлдлүүдээ цэгнэж буй нь хүн ёсны хувьд жинхэнэ хорионд орсон хэрэг болж таараад буй юм. Эрх чөлөө өөрөө ирэх, эрх чөлөө өөрийгөө хорих хоёрт чухам ялгаа үгүй гэдгийг гол дүрийн сэтгэлзүй, ахуйд хандах хандлагаар нь тодорхойлж, өгүүллэгийн далд утгыг нууцлагдмал болгосон байна. Чухам өөрийн төлөвшил хийгээд хүрээлэн буй ахуйн хүнд хүчир, хар бараан үйл явдлуудаас өөрт олгож буй таашаал, өөрийн мэдэж буй бүхний үнэ цэнэ л жинхэнэ эрх чөлөө байдаг болохоос бусдын гарт баригдах, торонд хоригдож үлдэх нь эрх чөлөөг хорьж буй хэрэг бус юм.

Гагцхүү торны цаана суух нь бусдаас эрс ялгарах өвөрмөц ахуйг бий болгож, ухамсар чинь түүнийг таатайгаар хүлээн авч байвал энэ нь эрх чөлөө болно гэсэн үг. “Манай эриний хүн” өгүүллэгийн гол дүр болох Занабаранз, “Танихгүй хүн” өгүүллэгийн Гонс нар нь эрх чөлөөний асуудлыг оюундаа огтхон ч бодож үзээгүй боловч ахуй нь үүнийг бий болгож байгааг төгсгөлд нь ухаарч чадсан тусгай утга санаагаар биежиж бүрэлдсэн дүрүүд. Харин хоёр өгүүллэгийн эсрэгцүүлсэн санаа нь энд урган гарна. Занабаранзад эрх чөлөө өөрөө ирж байгаа бол, Гонс гэнэтхэн л эрх чөлөөгүй болчихож байгаа юм. Дурласан, танихгүй бүсгүйнхээ гэрийг ухсан хэргээр төмөр торны цаана нэлээдгүй суухдаа түүнд угаас эрх чөлөө хэрэгтэй юу, хэрэггүй юу гэдэг талаар эргэцүүлж суугаа хүн шиг аашилна. Учир тэр нэгэн хэвийн байцаалт, шоронгийн амьдралд сүүлдээ дасчихдаг. Нэг ёсондоо Гүр.Нямдорж өгүүллэгүүдийнхээ утга санааг энгийн үгүүдээр далдалж орхиод, үйл явдлуудыг гайхалтайгаар холбон сүлжиж, уран зөгнөлийг маш нухацтай, анзаарагдамгүй байдлаар хольж орхидог нь тухайн үеийн Монголын уран зохиолд онгой үзэгдэл байсан нь зайлшгүй.
           
Мөн “Танихгүй хүн” өгүүллэгийн хамгийн гүн санаа нь цаг хугацааны тухай асуудал юм. “-Цаг хугацаа бол багш юм. Харамсалтай нь тэр багш шавь нараа хөнөөдөг гэж Берлиоз хэлсэн. Та арай ганцаараа хорвоог барна гэж бодож байгаа юм биш биз дээ!
-Одоохондоо хариулж чадахгүй байна. Харин саяын цэцэн үгийг чинь ердөө л “цаг хугацаа бол муур багш” гээд оруулчихаж болох байж дээ” хэмээсэн эл өгүүлбэрүүд дотроо цаг хугацааны өөрчлөлт, хувиралын тухай цогц санааг агуулсан бөгөөд энэ нь эцэстээ үхлийн тухай бодоход өөрийн эрхгүй хүргэнэ. Бүгд л “Муур багш”-ийн тухай үлгэрийг мэддэг шүү дээ. Хулгануудыг хуурч мэхлэн нэг нэгээр нь барьж иддэг. Үүнтэй адилхан цаг хугацаа биднийг аж төрөхүйн олон ухаанд сургаж, боловсруулдаг ч эцэстээ хүн үхдэг. Нэг ёсондоо цаг хугацаа гэгч “муур багш” шавь нараа идчихэж буй юм. Харин өгүүллэг төгсөхөд Гонс хаашаа ч юм бэ алга болоод түүнтэй нэлээдгүй төстэй ч нүүрний өнгө нь арай гэгээтэй Хүрэл гэх залуу өрөөнд нь суурьших ч мөн л хүүхэн хараагүй хүн байдаг. “Цаг хугацаа танихгүй хүнийг ч өөрчилдөг ажээ”гэх өгүүлбэрээр өгүүллэг төгсөнө. Нэг ёсондоо Гонс, Хүрэл хэмээх залуу болон өөрчлөгдөв. Бид ч ийн өөрлөгдөж, өөрөөс минь үлдсэн зүйлийг гэрчлэх хүмүүсийн эрх чөлөө, цаг хугацааны  тухай элдвийн яриануудыг үл сонсох аниргүйд хөвөн одох цаг хугацаа хэмээгч “муур багш”-ийн шавь нар юм.
           
Харин “Нинжмэд”, “Цочоод сэрсэн заяа” өгүүллэгүүдэд нь цаг хугацаанд идэгдэж орших хүмүүний үйл, сүнслэг үйл явдлуудыг зүүд мэт өгүүлэмжүүдээр холбосон байдаг. Зөн совингийн шинжтэй олон дүр, зургуудийг өгүүллэгт гарах үйл явдлуудыг бичиглэн суухдаа эрхэм зохиолч маань үг бүрээс нь өлгөчихсөн мэт санагдана. Нинжмэд юу ч сонсдоггүй, юу ч ярьдаггүй зохиолч охин. Тэр угаас бүхнийг сонсдог, бүхэнтэй ярьдаг байх ямар ч боломжгүй дүр болон бүтээгдсэн.

Нөгөөтэйгүүр тэр уран зохиолын төрмөл авьяас нь тодоос тод гялалзаж байсан хэдий ч мартагдах шахсан бөглүү сууринд амьдарч, мартагдсан хүн болж төгсдөг. Түүнийг суурингийн зохиолчдын бүлгэмд явдаг хэдэн нөхдөөс өөр таних хүн үгүй. Бүр тэд ч танихгүй. Хамгийн сайн мэддэг хүн бол Бадай гэх сэтгүүлч залуу юм. Нинжмэдий бүтээлийг хэвлүүлэхээр олон удаа хотын сонин хэвлэлд илгээсэн боловч усанд хаясан чулуу шиг алга болжээ. Хариу нэг ч ирсэнгүй, сонинд хэвлэлд нийтлэгдсэнгүй. Эцэстээ “Нинжмэд Бадайгийн өвөр дээр байсан туужийн номоо авч, өнөөх олон хавтсан дээр нэмж тавилаа. Тэгээд пийшингийнхээ тагийг онгойлгож, даарч, хөрч ирсэн хүмүүсийн хөлсийг бурзайтал таатайяа өрвөлзөн асаж байсан гал руу хавтастай бүх зохиолуудаа түлээ мэт тоомжиргүйхэн шидэж орхив.”  Цаг хугацааны дутуу дулимаг хуудаснаас ганц нь л үлджээ. Тэр нь Нямдорж гэдэг хүнд Нинжмэдийн “Гитар барьсан мэргэжилтэн” гэх нэг өгүүллэг байгаа юм.

Хэтэрхий зожиг, ганцаардмал хүмүүст зориулсан мэт эл өгүүллэг тухайн үеийн нийгмийн бурангуй байдлыг эрс буруушаан галд хуйлхах мэт бичлэгтэй ба цаг үетэйгээ огтхон ч нийлдэггүй, сэтгэмжин дунд аж төрдөг авьяастнууд үргэлжид өөрсдийн оршихуйгаа бусдаас аврахын тулд бүтээлүүдээ нууж, устгаж орхиод явах замаа өөрийн гараар зурж, өрж байдгийг сануулсан, өнгөт зураг шиг харуулсан гайхалтай бүтээл гэдэгтэй би л хувьдаа бүрэн эвлэрнэ.
           
Өгүүллэгийн төгсгөлд гэнэт гарч ирэх Нямдорж гэх залуу бол зохиогч өөрөө билээ. Тиймээс өнөөх сууринд зохиол бүтээлээ хэвлүүлж чадалгүй зовж яваа, эцэст нь бүхий зохиолуудаа шатаачихаад тайван инээмсэглээд цай оочиж суух Нинжмэд бүсгүй бол Гүр.Нямдорж өөрөө юм. Энэ тухай яруу найрагч, орчуулагч Ж.Нэргүй “Хүмүүсийн тухай роман” номондоо ийн дурьдсан байдаг. “Гүрж.Нямдоржид маань бас “Гитар барьсан мэргэжилтэн” гэдэг, зүрхний уг руу ёгхийтэл хатгуулмаар, тэгсэн атлаа гэгээн гэдэг нь жигтэйхэн үгүүллэг бий. Тэгэхээр мартагдсан бөглүү сууринд Месопотамийн боолуудын хувь заяаг дэнсэлж, уран зохиолын уншаагүй ном аймгийн төвөөр сураглаад олоогүйн учир Томас Кампанеллагийн “Наран хот” хэмээх коммунизмын үл гүйцэлдэх үзлийн номыг бараг л цээжилж, Туушин голын хүйлс, /арал/ дээрхи гацаа руу цас чихруулан алхаж явахдаа Фэтийн дөрвөн мөртүүдийг чангаар үглэж явсан тэр зохиолч маань үнэн чанартаа хэлгүй, дүлий Нинжмэд бүсгүй биш, харин яг л “Гитар барьсан мэргэжилтэн” шиг хөлгүй болсныхоо эрхээр бүжиглэж чадахгүйдээ гутарч явсан, мөн л хөлгүй хазгар Нямдорж минь байсан гэдэг нь ойлгомжтой.” (Ж.Нэргүй “Хүмүүсийн тухай роман” 2008 он, “Архиныхаа болор жүнзийг алгандаа бяц атгамаар аа...” 203-р тал) 

Цаг хугацаа бүхнийг эдгээж, бүхнийг хувиргаж, шинэ ертөнцийг нээх тусам түүний хэвлийд цогцоснууд олширч байдаг гэх санаанууд Гүр.Нямдоржийн өгүүллэг бүрт нь туссан байдаг. Тэдгээрийн нэг бол “Цочоод сэрсэн заяа”. Гэнэтийн аймшигт зүүднээс сэрээд эргэн тойрноо харахад хичнээн их аз жаргалыг мэдэрдэг билээ. Харин эл өгүүллэгт өгүүлэгдэж буйгаар хар дарсан зүүдэндээ л амьдрах нь сэрэхээс хавьгүй дээр санагдах мэт сэтгэгдлийг төрүүлдэг.
           
Гол дүрийн баатрын нагац ах нь том лам байсан учир Содномдаржаа нэрийг хайрласан боловч эцэг нь Бүрэнболд болгон өөрчилжээ. Анхнаасаа л түүнийг ингээд өөр хүн болгон хувиргачихсан бөгөөд цаашид тохиолдох гэнэтийн зүйлүүд нэрийг нь сольсонтой нягт холбоотой юм шиг... Бүрэнболдын ээж нь хэвтрийн хүн бөгөөд аав нь асран халамжлахын тулд Английн нэгэн пүүст алба хашина. Бүрэнболдын санааширч харж явах болсон охин нь нэгэн удаа тэрэгчин явуулж “Эвгүй үг хэлж гомдоосныг минь өршөөгөөрэй. Өчигдөр би “Алтан бумбан дахь лишийн цэцэг” гэдэг ном авсан. Чамайг хүсвэл хоёулаа нийлж уншъя. Сайн өдөр. Үлэмж”  гэсэн захидал илгээдэг.

Дорнын соёл нэвт шингэсэн, эротик өгүүлэмжтэй эл номыг зохиогч зүгээр ч нэг дурьдсангүй бөгөөд нэгдүгээрт Үлэмжийн аав Дамчаа ламын эрдэм чадал, ухааныг илтгэх, хоёрдугаарт Үлэмжийн чин үнэнч сэтгэл, Бүрэнболдод талтай гэх сэтгэлийг нь зүгээр л нэг номын нэр хэлээд бататгаад өгч байгаа юм. Гэвч тэдний зам салж Бүрэнболд аавыгаа даган Лондон орж, Үлэмж эх орондоо үлдэнэ. Харь оронд бизнес нь амжилттай цэцэглэж байсан хэдий ч халуун бүсийн эдгэшгүй өвчин тусна. Уг өвчнийг анагаах эм бүтээгээд байсан боловч дөнгөж туршилтын шатандаа явж байх аж.  “Намайг хоёр сарын турш халууран үхлийн даваан дээр очоод байхад аав маань хүмүүстэй уулзаж, тухайн үедээ жирийн хүний санаанд ормооргүй нэгэн зүйлийг хийхээр бэлтгэсэн байв. Тэр үед үүнээс өөр зөв зам үнэндээ алга байжээ. Ийнхүү намайг үхэхээс өмнө цусыг минь юүлэн хөлдөөжээ.”

Агуу их туульс, үлгэрт л гарч болмоор этгээд санааг уран сайханжуулж жинхэнэ хар дарсан зүүдний өгүүлэмжүүд ийн үргэлжилдэг. Цусыг нь юүлсний дараа сүнс нь эрх чөлөөтэй болон нисэж Монголд очоод хайртай бүсгүй болох Үлэмж нь хүний эхнэр болохгүй гэсэндээ хэрхэн амиа егүүтгэж байгааг хардаг. Үүний дараагаар жараад жил хөлдүү хэвтсэн цусыг биед нь буцааж Бүрэнболд хүний ертөнцөд эргэн ирнэ.

Монголд очоод үймэрч явахдаа “Цаг төрийн үймээн” романыг уншиж Намдаг зохиолчтой уулзах гэсэн боловч гэрийнх нь ойролцоо тааралдсан өвгөжөөр эр “Аль эрт үхчихсэн шүү дээ” хэмээдэг. Үнэндээ тэр өвгөн Намдаг зохиолч байсныг Бүрэнболд мэдэж байсан авч агшин төдийд л үгнийх нь утга учрыг ойлгочихдог. Тэгээд л “Хүн бурхнаас заяасан цаг үедээ л байх нь жаргал юм”  гэдгийг ойлгоно. Үнэхээр л “цочоод сэрсэн заяа” ийм ажгуу.

Түүний үхэл, хайртай бүсгүйнх нь үхэл магадгүй нэг дор өрнөх, тэд бурхнаас заяасан цаг хугацаандаа л амьдарч байсан юм. Хүмүүн өөрсдийн эрх чөлөө, бурхнаас заяасан цаг хугацааг зөрчиж аж төрж, хувь тавилангийн буруу замд орвол эрх чөлөө өөрөө нэгэнт устгагддаг буюу. Энэхүү хуулийг зөрчсөн хүн бурхнаас заяасан цаг үедээ байгаагүй гэсэн үг. Тэр нь Бүрэнболд юм. Түүнд амьдрах ямар ч утгагүй санагдаж, аж төрөхүй гэдэг зовлон шаналангаас нь илүү зовлон зүдгүүртэй зүйл болохыг ухаарна. Гэвч эцэст Бүрэнболд сүнсний эрх чөлөөг мэдэрч, цаг хугацаа хэмээх муурын багшийг барьж идсэн мөчид нь үхэх ётсой гэдгийг сүүлд ухаарч байна.

Энэ л Гүр.Нямдорж зохиолчийг эрх чөлөөний дууч болгосон хэрэг. Тэр үнэхээр бурхнаас заяасан цаг хугацаандаа л амьдарсан зохиолч мөнөөсөө мөн. Нэгэнтээ утга зохиолч судлаач П.Батхуяг “Зааг болгон дээр шинэчлэгчид төрдөг” хэмээж билээ. Хожим Гүр.Нямдорж шиг гэнэтийн огцом эргэлттэй, санаанд оромгүй үйл явдлуудыг уянгийн хэмнэлээр сүлэн, домгийг орчин цагийн абсурдизмтай хольсон сод туурвилуудыг бүтээх шинэчлэгчид зааг бүхэн дээр төрнө. 
 
 Б.Алтанхуяг
Эх сур: montsame.mn

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6