Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
ҮЙЛДВЭРЧНИЙ ЭВ НЭГДЭЛ НАМЫГ БҮРТГЭХЭЭС ТАТГАЛЗЛАА
Image
ДАРХАНЫ ЗАМ ИРЭХ 11 ДҮГЭЭР САРД АШИГЛАЛТАД ОРЖ АМЖИХГҮЙ ГЭВ
Image
Р.СЭДДОРЖ: УЛААНБААТАРЫГ УТААГҮЙ БОЛГОХЫН ТУЛД НҮҮРСЭЭ ГОВИОС ЗӨӨХ НЬ ӨМНӨГОВЬЧУУДАД ОЛОН ЭРСДЛИЙГ АВЧИРЧ БАЙНА
Image
Б.БААТАРХҮҮ: ЦАГДААГИЙН АЛБА ХААГЧИД ХҮНИЙ АМЬ НАСАНД ХАЛДСАН УУ ГЭДГИЙГ ШАЛГАЖ ТОГТООНО
Image
Б.БАТЗОРИГ ГИШҮҮН ГУРВАН ТЭРБУМЫН ҮНЭТЭЙ БАЙР, ТЭРБУМЫН ҮНЭТЭЙ ГАЗРАА ХЭНД ӨГӨВ
Image
Л.ОЮУН-ЭРДЭНЭД ХЭН ЗӨВЛӨДӨГ ВЭ?
Image
МОНГОЛ ТӨРИЙН ДАЛБААГ УРЖ ТАСТДАГ ЧИ ХЭН БЭ. УУЧЛАЛТ ГУЙ
Image
"Миний ажлын өрөө" зураач Ц.Болдбаатар /Бобр/
Image
“60 тэрбумын эзэн” Ц.Сандуй хэргээс мултрахын тулд намын удирдлагуудаа гүтгэж эхлэв
Image
СЭТГҮҮЛЧ Н.ӨНӨРЦЭЦЭГИЙГ ДОТНЫ НАЙЗ НЬ ЗАХИАЛГААР ГҮТГЭЖЭЭ
Image
Месси FIFA-гийн оны шилдэг тоглогчийн шагналыг зургаа дахь удаагаа хүртлээ
Image
Э.Билэгсайхан өнөөдөр, М.Анхцэцэг маргааш тэмцээндээ оролцоно
Image
Мисс Ц.Аззаяа “Эх дэлхийн мисс” тэмцээнд Монгол Улсаа төлөөлөн оролцоно
Image
Булган аймгийн иргэд хууль бус уул, уурхайн үйл ажиллагааг зогсоож буйг дэмжив
Image
ЕРӨНХИЙ САЙД ХӨВСГӨЛ АЙМГИЙН ИРГЭДТЭЙ УУЛЗАВ
Image
ХӨВСГӨЛ АЙМГИЙН УРГАЦ ХУРААЛТ 47 ХУВЬТАЙ БАЙНА
Image
ЕРӨНХИЙ САЙД У.ХҮРЭЛСҮХ ОРХОН АЙМГИЙН ИРГЭДТЭЙ УУЛЗАВ
Image
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга БНЭУ-ын тэргүүлэх компаниудаар зочиллоо
Image
60 ТЭРБУМЫН “АВТОР” Ц.САНДУЙ МАН-ЫН ОДООГИЙН УДИРДЛАГУУДЫН ҮНЭН ТӨРХИЙГ ИЛЧИЛЛЭЭ
Image
БНЭУ-ын Сансар судлалын байгууллагатай хамтран ажиллахаар ярилцлаа
Image
Угтаалцайдамынхны завгүй өдрүүд
Image
Уул уурхай, Хүнд үйлдвэрийн салбарын “Нээлттэй өдөрлөг” болно
Image
Японд Тавантолгой ордын бүтээн байгуулалтын талаар танилцууллаа
Image
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад Карнатака мужийн захирагч Важубхай Рубадхай бараалхав
Image
"БОСОО ХӨХ МОНГОЛ" ТББ-ЫН ТЭРГҮҮН, УЛСЫН ХАРЦАГА Г.ГАНХУЯГТ ЭРҮҮГИЙН ХЭРЭГ ҮҮСГЭЖЭЭ
Image
ЭЛЧИН САЙД Н.ТУЛГА ИСЛАНДЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИД ИЖБ-ЭЭ ӨРГӨН БАРИВ
Image
XI БАЛДОРЖ ШАГНАЛТАН ЕСДҮГЭЭР САРЫН 26-НД ТОДОРНО
Image
МАН-Д ХҮЧИН ЗҮТГЭСЭН ГЭЖ “МИАТ” ТӨХК-ИЙН ДЭД ЗАХИРЛЫН СУУДЛААР ШАГНАЖЭЭ
Image
ТӨВ АЙМГИЙН БОРНУУР, СҮМБЭР СУМАНД МАЛЫН НОГООН ТЭЖЭЭЛ ТАРИАЛАХ, ДАРШЛАХ ТЭРГҮҮН ТУРШЛАГА НЭВТРҮҮЛЛЭЭ
Image
Г.ГАНТУЛГА: ЭРЧҮҮД ЦЭВЭРШИЛТИЙН ҮЕДЭЭ ТАЙВАН БУС, ТҮРГЭН УУРТАЙ, ГУТРАНГИ БОЛЖ БУСДААС ЗАЙЛСХИЙХ ХАНДЛАГА ГАРГАДАГ
Image
П.АЛТАНЦОГ: ШИНЖЛЭХ УХААНЫ САЛБАРТ МӨНГӨ НЬ БАЙВАЛ ЮУ ХИЙЖ ЧАДАХ ВЭ ГЭДГИЙГ ХАРАХ ЁСТОЙ
Image
“HOME PLAZA” ТОЙРСОН ХӨДӨЛГӨӨН ОГТЛОЛЦОЛГҮЙ БОЛОХ ШИЙДЭЛ
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧ БНЭУ-ЫН ТЭРГҮҮЛЭХ КОМПАНИУДААР ЗОЧИЛЛОО
Image
ШУУРХАЙ АЛБАНЫ АВТОМАШИН ХҮЛЭЭЛГЭН ӨГЛӨӨ
Image
ХӨВСГӨЛ АЙМГИЙН УРГАЦ ХУРААЛТ 47 ХУВЬТАЙ БАЙНА
Image
"УУДАМ МОНГОЛ ЭДҮКЭЙШН" СУРГУУЛЬД НИЙЛҮҮЛСЭН ХООЛНЫ ДЭЭЖЭЭС ГЭДЭСНИЙ БҮЛГИЙН НЯН ИЛЭРЧЭЭ
Image
С.КУМАР: БИ ЭНЭТХЭГЭЭ САНАДАГГҮЙ, ХОЁР ДАХЬ ЭХ ОРОН, ГЭР БҮЛ МИНЬ ЭНД БИЙ
Image
“ДУРААРАА БИШ ЭЭ ДҮРМЭЭРЭЭ” НЭГДСЭН АРГА ХЭМЖЭЭГ ЗОХИОН БАЙГУУЛНА
Image
Ц.МӨНХ-ОРГИЛ: УИХ ТАРАХ НӨХЦӨЛ БАЙДАЛ ҮҮСЭЭГҮЙ
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГА БНЭУ-ЫН ТЭРГҮҮЛЭХ КОМПАНИУДААР ЗОЧИЛЛОО
Image
''ОРЛОГОД НИЙЦСЭН ОРОН СУУЦ'' ТӨСЛИЙН БАРИЛГА УГСРАЛТЫН АЖИЛ 90 ХУВЬТАЙ ЯВАГДАЖ БАЙНА
Image
ӨНӨӨДӨР ЦАХИЛГААНЫ ХЯЗГААРЛАЛТ ХИЙГДЭХ ГАЗРУУД
Image
УЛААНБААТАРТ 25-27 ГРАДУС ДУЛААН
Image
АХЛАХ СУРГУУЛИЙН ҮДИЙН ХООЛНООС АВСАН ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ХАРИУ ГАРЧЭЭ
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ХОРИГИЙГ 14 ХОНОГИЙН ДОТОР ХЭЛЭЛЦЭХ ХУУЛЬТАЙ
Image
Р.ЧОЙНОМЫН НЭРЭМЖИТ ЦЭЦЭРЛЭГТ ХҮРЭЭЛЭНД ЗӨӨВРИЙН НОМЫН САН БАЙГУУЛЖЭЭ
Image
ЯПОНД ТАВАНТОЛГОЙ ОРДЫН БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТЫН ТАЛААР ТАНИЛЦУУЛГА ХИЙЛЭЭ
Image
ХАЛААСНЫ ХУЛГАЙН ГЭМТ ХЭРЭГ ИХ ГАРЧ БАЙНА
Image
ХУУЛЬ БУС АНТАЙ ХОЛБООТОЙ 40 ГЭМТ ХЭРЭГ БҮРТГЭГДЖЭЭ
Image
ТАНИЛЦ: ОЮУ ТОЛГОЙН ДАЛД УУРХАЙН БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТ, САНХҮҮЖИЛТИЙН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ ГЭГДЭХ "ДУБАЙН ГЭРЭЭ"
Image
Бусдаас нууц ганцаараа үзэх 10 кино
Image
“Оюутолгой” компанийн ТУЗ-ийн гишүүдийг томилжээ
Image
Иргэдээс ирүүлсэн мэдээллийн дагуу жолооч нарт хариуцлага тооцож эхэллээ
Image
Э.Бат-Үүл: С.Зоригийн үхэлд намайг сэжиглэж байна
Image
Төрийн банкны орлогч захирал Т.Дорждэрэм А.Шоовдорын хувь заяаг давтаж мэдэх нь
Image
Онлайнаар кино ҮНЭГҮЙ, ШУУД үзэх боломжтой 10 гадаад сайт
Image
Ямар ордны бүсгүйчүүд, сайн эхнэр болдог вэ?
Image
О.В.Белозёров Монголд ирлээ
Image
Өнөөдөр дөрвөн дүүрэгт цахилгаан түр хязгаарлана
Image
Д.Төрбат: Мэдээллийн санд орсон мэдээллийг засах боломжгүй
Image
Аймшигт могойг барьжээ
Image
Долоон бурханд хүслээ буруу шивнэж болдоггүй
Image
Бэр эгчээ гэж мөрөөдлийн бүсгүй байх юмдаа…
Image
Хамгийн ядуу бөгөөд өртэй одууд
Image
Эмчилгээ хийлгэхэд таниас гарсан зардлыг эргүүлэн авах боломжтой
Image
Чимээгүйхэн хуримласан драмын театрын үзэсгэлэн гоо
Image
Эротик өгүүллэг : Эгчийнхээ нөхөрт охин биеэ өгсөн бүсгүй +18
Image
Хүүгийн амийг хөнөөх захиалга өгсөн С гэгч хэн бэ?
Image
40-50 насанд явагдах физиологийн өөрчлөлт
Image
Сэтгүүлч Х.Уламбаяр эмэгтэй гишүүдэд зөвлөгөө өгч, галбиртаа анхаарахыг сануулав
Image
Монголчуудын шинэ “идэш”
Image
Өсвөр насны монгол охидын фэйсбүүк дэх хэт задгайрал
Image
Манай сайд, дарга нарын эхнэрүүд 14 ам.долларын цүнх барьдаг Xо хатагтайгаас суралцах зүйл их байна
Image
ӨВӨР МОНГОЛ ЭМЧ “МАСК” –Н ЖҮЖИГЧИДЭД ИЙНХҮҮ ХЭЛЖ ХЭЛГҮЙ БОЛГОЖЭЭ
Image
С.ЖАВХЛАНГИЙН ЭХНЭР: ЭРДЭНЭЧИМЭГИЙН ХЭЛСЭН ҮГ ХҮҮХНҮҮДИЙН ШЭЭСИЙГ НЬ ГОЙЖУУЛАХ ДӨХЖЭЭ
Image
Монголын халуухан охид
Image
Э.Бат-Үүлийн баг гэр хорооллын дахин төлөвлөлт нэрээр 104,0 тэрбум төгрөгийг үр ашиггүй зарцуулжээ
Image
ДИСНЕЙН ХҮҮХЭЛДЭЙН КИНОНУУДАД НУУГДСАН +18 ҮЗЭГДЛҮҮД
Image
Нууж үзэх эротик зурагнууд +18
Image
АГЛУУД ГОМДСОН ОНОН АГЛУУГ Х-ТҮЦЭЭС ГАРСАН ШАЛТГААНЫГ САЯ НЭГ АМ НЭЭЛЭЭ
Image
Усан Доторх хот болон хүн ард
Image
Ууцны үнэ хамгийн багадаа 200 мянган төгрөг байна
Image
МАН-ын Бага хурал хаалттай горимд шилжлээ
Image
ЖДҮХС-ГААС ЗЭЭЛ ХҮСЭГЧДИЙГ СОНГОН ШАЛГАРУУЛЛАА
Image
АПУ ХК 33.7 ТЭРБУМ ТӨГРӨГИЙН ЦЭВЭР АШИГТАЙ АЖИЛЛАЖЭЭ
Image
“Монголын Оюутан Залуучуудын Нэгдэл”-ийн найман жилийн ой боллоо.
Image
Мөнгөний модыг ХААНА, ХЭРХЭН БАЙРШУУЛСНААС ашиг ОРЛОГО, АЗ шалтгаалдаг
Image
Хөвсгөлийн хүнхэр тайга, далай ээжид алтны хараал тусах ёсгүй, Л.Ганболд дарга аа
Image
УРСГАСАН ХӨЛСНИЙХӨӨ ҮР ШИМИЙГ ХҮРТЭЖ ЯВАА МАЛЧИН
Image
Арьсанд халтай долоон хүнс
Image
“Өрхийн хөгжлийн төлөө хамтдаа” хэлэлцүүлэгт 100 гаруй залуус оролцлоо
Image
Д.ДОРЛИГЖАВЫН ГАРЫН ҮСЭГ 10 САЯ ДОЛЛАРТ ХҮРСЭН БОЛОЛТОЙ
Image
ЭЭЛЖИТ БУС ЧУУЛГАНЫ ХУГАЦААГ СУНГАЛАА
Image
Эрчүүдийг өөртөө татах орчин үеийн шалгарсан арга
Image
Гэрэгэ бондын тал мөнгө нь орж иржээ
Image
Оддын академиас хасагдсан охин од болж байна
Image
Цагаан сараар заавал үзэх таван шилдэг кино
Image
ХҮҮХЭД ХҮЧИРХИЙЛСЭН ЭТГЭЭДҮҮДЭД 2 БОЛОН 18 ЖИЛИЙН ЯЛ ОНООЖЭЭ
Image
СУРГУУЛИЙН АВТОБУС ҮЕРТ УРССАНЫ УЛМААС ОЛОН ХҮҮХЭД АМИА АЛДЖЭЭ
Image
Ерөнхий сайд Ховд аймгийн Засаг даргаар Б.Дүгэржавыг батламжиллаа
Image
АН-ын бүлэг: МАХН-ын сайдуудыг огцруулах нь зүйтэй
Image
Ж.Батзандан: Ерөнхийлөгч иргэдийн ЗЭЭЛИЙГ ТЭГЛЭХ хуулийн төсөл боловсруулж байгаа
Image
ХУУЛЬЧ Х.ТЭМҮҮЖИН ОНЦГОЙ АСАРГААТАЙ ХҮҮХДҮҮДЭД ГАЛ ТОГОО БЭЛЭГЛЭЛЭЭ
Image
Гарнаас жижигхэн дэлхий
Image
Булган, Хөвсгөл чиглэлд зорчигчдын анхааралд
Image
АЖЛЫН БАЙР-АМЬДРАЛЫН БАТАЛГАА ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ-3
Image
БАЯНЗҮРХ ДҮҮРЭГТ АШИГЛАЛТЫН ШААРДЛАГА ХАНГААГҮЙ 29 БАРИЛГА БАЙНА
Image
Эминем шинэ дуундаа Трампыг “доош нь” хийжээ
Image
ААВДАА ЗАХИДАЛ БИЧИХ УРАЛДААНЫГ АНХ УДАА ЗОХИОЖЭЭ
Image
Хүний машин мөргөчихөөд хэдэн төгрөгийн эрэлд гардаг үе өнгөрчээ
Image
Image

Монголчуудын шинэ “идэш”

Газрын ховор элементийг ирэх зууны хөгжлийн цөм гэж эрдэмтэд тодорхойлж байна. Тэгвэл Монгол Улсад энэ төрлийн нөөцөө эдийн засгийн эргэлтэд оруулах боломж байсаар байна.

Лантанойдын “гэр бүл”-тэй танилц. Тули, Терби, Эрби... Эднийх 14 гишүүнтэй өнөр айл. Гэхдээ тэднийг Лантанойдын “гэр бүл”-ийн гишүүн гэхээс нь илүү газрын ховор элемент гэдгээр нь дэлхий нийт андахгүй. Газрын ховор элемент. Энэ нэрийг уншигч та цөөнгүй дуулсан байх. Хэдийгээр нэр нь ховор гэх тодотголтой ч эдгээр элементийн тархац хийгээд олдоц сийрэг биш. Хэрэглээ нь ч жилээс жилд жин нэмж буй.

Газрын ховор элементийн 10 гаруй тусгай зөвшөөрөл олгожээ

Чанх өөдөөс чинь ширтэх комьютерийн дэлгэц, дэргэдэх ухаалаг утас, зай хураагуур, цахилгаан хөдөлгүүр. Цөм Лантанойдын элементээс бүтдэг. Тухайлбал, ухаалаг гар утас л гэхэд 10 гаруй төрлийн газрын ховор элемент, металлын орцтой. Гар утасны дэлгэц, камер, чанга яригч, зай хураагуур, чичиргээ.

Энэ бүх эд анги бүрт газрын ховор элемент, металл агуулагдаж байдаг. Зөвхөн гар утас гэлтгүй сансрын уудам дахь хиймэл дагуул, салхин турбин, хосолмол хөдөлгүүр, рентген туяа гээд дэвшилт гэх тодотголтой шинэ технологийн гол орц нь газрын ховор элемент. Хэрэглээний талаарх илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг дараах инфографикаас харна уу.

Товчхондоо, технологийн үндсэн түүхий эд. Тэр тусмаа хэтдээ хүчээ авч, хэрэглээ нь тэлэх шинэ эриний үндсэн орц нь. Тиймээс газрын ховор элементийг энэ зуун ч биш, ирэх зууны ирээдүй хэмээн эрдэмтэд тодорхойлж байна.

АНУ, Англи, Япон, Герман, Европын Холбоо, БНСУ, БНХАУ. Энэ бол Лантанойдын элементийн хэрэглээгээр тэргүүлэгч улсууд. Газрын ховор элементийг ашигладаг, ид шидийг нь мэдэрдэг орнууд. Бас дэлхийн хөгжлийг тэргүүлэгчид. Эдгээр элементийн хэрэглээ хийгээд улсын хөгжлийг харвал газрын ховор элементийг ашигласан орнууд технологийн хүч атгаж, хөгжлийг түүчээлдгийг харж болохоор байна.

Энэ түүхий эдийн хэрэглээ тэлэхийн хэрээр хайгуулын ажил ч эрчимжжээ. Өнгөрсөн оны байдлаар дэлхийн газрын ховор элементийн баталгаат нөөц 130 сая тоннд хүрсэн байна.
Манай гарагийн газрын ховор элементийн хэрэглээ жилд дунджаар 130-150 мянган тонн.

Энэ нь цэвэршүүлсэн элементийн хэмжээ болохыг сануулъя. Магадгүй уншигч танд хэрэглээ харьцангуй бага сонсогдож магадгүй. Гэхдээ үнэ өндөр. Нэг грамм нь 10 ам.долларт хүрдэг элемент ч бий. Дэлхийн зах зээлд унци алт 1300 ам.доллартай тэнцэж буй. Тэгвэл ховор элементийн өнөөгийн үнэ цэнэ бараг алттай дүйх нь.

Тухайлбал, Лантанойдын “гэр бүл”-ийн гишүүн танталын ислийн 453.6 грамм нь 100 ам.долларыг давдаг. Ингээд болохоор яав ч хямд биш. Энэ зах зээлийн хамгийн хүчтэй тоглогч нь БНХАУ. Урд хөрш зах зээлийн нийт нийлүүлэлтийн 70-80 хувийг дангаараа хангадаг. Тэгвэл тус улсын нийлүүлэлтийн дийлэнхийг БНХАУ-ын хойд бүс нутгийн Бугат хот орчимд байрлах Баян-Овоогийн уурхайгаас гаргадаг. Өөрөөр хэлбэл, манай улсаас урд зүгт газрын ховор элементийн дэлхийн хэмжээний том уурхай байрладаг аж.

Тэгвэл энэ уурхайтай физик, химийн чанараараа төстэй орд, илэрц манай улсын өмнөд хэсэгт бий. Бүр цөөнгүй байдгийг ч Ашигт малтмалын газраас мэдээлсэн. Монгол Улсад нөөц нь баталгаажсан “Мушгиа худаг”, “Халзан бүрэгтэй”, “Лугийн гол”, “Хотгор” зэрэг орд бий. Бас хайгуулын ажил нэмж хийх шаардлагатай илэрц олон байгаа аж.

Үүнээс үзэхэд, Монгол Улс Лантанойдын элементийн багагүй нөөцтэй. Барагцаагаар жилд нэг тэрбум ам.долларын экспорт хийх боломж байгааг ч манай эрдэмтэд тооцоолжээ. Өөрөөр хэлбэл, монголчуудыг тэжээх нэг үүц нам “унтаж” байна. Гэтэл ийм үүц ч үгүй улсууд хэдийнэ үр шимийг хүртээд эхэлчихэж. Бас хөгжлийнхөө луужин болгожээ.

Тэгвэл бид яагаад ашиглах нь бүү хэл эдийн засгийн эргэлтэд ч оруулж чадахгүй байна вэ? Салбарынхны хэлж буйгаар газрын ховор элемент нь манай улсад харьцангуй шинэ салбар. Энэ чиглэлийн нөөц бүрэн тодроогүй. Ашигт малтмалын газрын мэдээлснээр газрын ховор элементийн чиглэлээр 10 гаруй тусгай зөвшөөрөл олгожээ. Үүний найм нь хайгуул, долоо нь ашиглалтынх. Гэхдээ өнөөг хүртэл дорвитой хайгуул, олборлолт хийгээгүй байна.

Шинэ хэмээх энэ ойлголтоос үүдэн боловсон хүчний мэдлэг, туршлага нимгэн. Газрын ховор элементийн эрэл хайгуул, үнэлгээ, олборлолтын аргачлал нь бусад түүхий эдтэй адилгүй. Тиймээс энэ чиглэлийн мэргэжилтний мэдлэг чадвар, технологийг илүү дээшлүүлэх шаардлагатай”. Энэ үгийг Ашигт малтмалын газрын Геологийн албаны дарга Д.Болд хэлж байна. Мөн тэрбээр Монгол Улсад нөөц нь тодорхой болсон ордууд бий.

Гэхдээ БНХАУ-ын Баян-Овоо шиг том хэмжээний орд байхгүй. Хятад улс энэ зах зээлийн гол нийлүүлэгч. Тэгэхээр тус улстай өрсөлдөөд түүхий эдээ борлууллаа гэхэд өрсөлдөх чадвар сул. Манай ордуудын ойр орчимд дэд бүтэц сайн хөгжөөгүй. Бас шинэ салбар учраас зардал өндөр. Их хэмжээний хөрөнгө оруулалт шаардлагатай гэдгийг онцлов. Түүний үгнээс газрын ховор элемент “амилах”-гүй байгаагийн шалтгааныг мэдэж болохоор байв. Хөрөнгө оруулалт ба өрсөлдөх чадвар. Яагаад хөдлөхгүй байгаагийн нэг учир нь энэ.

Тиймээс ч энэ чиглэлийн төсөл, хөтөлбөр урагшилдаггүй. Хөрөнгө оруулагчдад харуулчих бэлэн Техник, эдийн засгийн үндэслэл ч байдаггүй хэмээн Монголын үндэсний газрын ховор элементийн холбооны мэдэгдэлд дурджээ. Тухайлбал, Ховд аймагт байрлах Халзан бүргэтэйн ордыг аваад үзье. ЗХУ-ын мэргэжилтнүүд энэ ордод 1990 оноос өмнө судалгаа хийсэн. Гэхдээ судалгааны тайлан бүрэн эхээрээ манай улсад байдаггүй.

Үүнээс гадна Лантанойдын “гэр бүл” нарийн технологи нэхдэг. Энэ төрлийн элементийг хүн төрөлхтөн тун хожуу илрүүлжээ. Учир нь эдгээр элементийн физик, химийн шинж чанар төстэй. Ялгахад ч нарийн технологи шаарддаг аж. Ялгалаа гэхэд олборлоход илүү өндөр технологи хэрэгтэй.

Монгол Улс Лантанойдын элементийн багагүй нөөцтэй

Тиймээс техник, технологийн хөгжил ахисан тэр үеэс газрын ховор элементийг нээн илрүүлжээ. Гэтэл манай технологийн хөгжил хаана явж байгаа билээ. Тиймээс газрын ховор элементийг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах нь технологи, хөрөнгө шаардсан ажил. Ганц компанийн хийж чадах зүйл биш гэдгийг энэ чиглэлд үйл ажиллагаа явуулж буй нэгэн компанийн захирал учирлав.

Тэрчлэн төрийн бодлого үгүйлэгдэж байгааг ч хувийн хэвшил, мэргэжлийн холбооноос нуусангүй. Газрын ховор элементийн чиглэлээр дагнасан хөтөлбөр, төлөвлөгөө өнөөг хүртэл Монгол Улсад байхгүй гэдгийг хэлсэн. Мөн дэлхий даяар түүнийг стратегийн гол түүхий эдэд тооцдог. Гэтэл энэ чиглэлд баримтлах Монгол Улсын байр суурь ч тодорхойгүй. Уг нь өмнөх Засгийн газрын үед энэ чиглэлийн хөтөлбөр боловсруулах ажил эхэлсэн. Гэхдээ одоогоор зогсчээ.

Эцэст нь, Монгол Улсад улс төр, эдийн засгийн нягт холбоотой Япон, Герман зэрэг улсад түүхий эдээ нийлүүлэх боломж бий. Цаашлаад нэр хүнд, байр суурь ч тэлэх гарц байгаа. Технологийн хөгжил газрын ховор элементийг манай гарагийн хамгийн хосгүй түүхий эдийн нэг болгон хувиргаж байна. Лантанойдын “гэр бүл” Монголын үүдийг тогшиж байна. Гагцхүү үүдээ нээгээд, үүцээ задлах нь биднээс хамаарах нь.

Г.Байгал

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6