Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Хятад руу хил нээж, 198 иргэнийг шилжүүлнэ
Image
Ц.Элбэгдорж: Би Монгол Улс, эрх чөлөө, ардчиллын эсрэг зүйл хийж байгаагүй
Image
"Urtuu-3" үзэсгэлэнг олон нийтэд толилуулж байна
Image
ТОЙМ: Ван И-гийн айлчлалын аяны богц
Image
“ДОХИОНЫ ХЭЛ БҮГДЭД ЗОРИУЛАГДСАН” арга хэмжээ боллоо
Image
БНХАУ-ын Гадаад хэргийн сайд Ван И Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад бараалхлаа
Image
Орон нутгийн сонгуулийн чимээ
Image
Зөвлөлтийн үеийн "Жигули" машинуудыг танилцуулав
Image
Ж.Эрдэнэбатад оноосон ялыг хэвээр үлдээлээ
Image
Хонгконгийг Ирланд руу нүүлгэх төлөвлөгөө
Image
БНСУ-аас 266 иргэн эх орондоо ирлээ
Image
Трамп бүтэлгүй ажилчдынхаа "ачаар" Оросын доог тохуу болов
Image
Төрийн албаны шалгалтын бүртгэл үргэлжилж байна
Image
Улаанбаатарт 13 хэм дулаан байна
Image
Соёл, урлагийн салбар дахь “шинэ” дарга, шинэ өнгө
Image
Ах нь АН-д, дүү нь МАН-ын батлах өвөртөллөө
Image
Цай Вэньруй: Өвөр Монголын асуудлыг зориудаар өдөөн хатгаж байна
Image
Оюутолгойн шинэ ТУЗ-ийн ШИНЭ СОРИЛТ
Image
Өнөөдөр Улаанбаатарт бороо, нойтон цас орно
Image
Ойрын өдрүүдэд бага зэрэг дулаарах ч дахин цочир хүйтэрнэ
Image
Даатгалын мөнгө авахын тулд гараа хөрөөдөөд, хорих ял сонсчээ
Image
“НОМЫН БАЯР 2020” арга хэмжээг улс, орон даяар зохион байгуулна
Image
Ж.Эрдэнэбат маргааш давж заалдана
Image
Оюуны өмчийн шилдэг бүтээл шалгаруулах журмын хэлэлцүүлгийг хийлээ
Image
"Анна Каренина" жүжиг аравдугаар сарын 1-нд нээлтээ хийнэ
Image
Тусгай үүргийн онгоц өнөөдөр Франкфурт рүү ниснэ
Image
Улаанбаатарт бага зэргийн бороо орно
Image
Монгол Улсад орчин цагийн байнгын ажиллагаатай парламент төлөвшин хөгжиж байна
Image
Стивен Сигал Байгаль нуурыг хамгаална
Image
Иран: Сонгомол бөхийн аварга тамирчнаа цаазалжээ
Image
СТА Г.Жанцансамбуу: Амин Үргэлжлэл-1 хэсэг
Image
Тойм: 3 бөхөөс допинг илэрч, хэлмэгдэгсдээ дурсав
Image
Парист Юнеско-гийн ассамблейн болж байна
Image
"Ном бид Хоёр" номын уралдааны "Удирдамж" гарчээ
Image
УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдоржийн санаачилгаар "Шинэ хөдөө" төсөл хэрэгжиж байна
Image
Хууль зүйн сайд Х.Нямбаатар ТЕГ-ын хуучин даргын баримтыг хэзээ дэлгэх
Image
Н.Доржмаа: Нуугдаж ирээд амьдралаа асуудаг эмэгтэйчүүдийг өрөвдөх юм
Image
СУДАЛГАА: Дотоод орчны агаарын чанарыг хянах нь коронавирусийн тархалтыг бууруулна гэж үзжээ
Image
Цаг агаар: Нойтон цас орж, хүйтэрнэ
Image
Хөгжмийн зохиолч, СТА Г.Жанцансамбуу: Амин үргэлжлэл
Image
Портлэнд царай таних технологийг хориглосон анхны хот болно
Image
Мексик улсад энэ он гарсаар дөрөв дэх сэтгүүлч зэрлэгээр алагджээ
Image
Яндан хөөлөгч бэлтгэх сургалт явагдаж байна
Image
Японд амны хаалтгүй зорчигчийн улмаас онгоц анх удаа ослын буулт хийлээ
Image
Л.Болдбаатар: Нэгэн насны хайр
Image
У.Хүрэлсүхийн "window shopping"
Image
"800 хятад"-ын хэргийг энэ сарын 23-ны өдөр шүүнэ
Image
УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж НӨАТ-ыг таван хувь болгох тухай хуулийн төслийг өргөн барилаа.
Image
Гадаадын хөрөнгө оруулалтыг дэмжих түр хороо байгуулах төсөл өргөн барилаа
Image
Элчин сайд И.К.Азизов: COVID-19-ийн вакцины туршилт амжилттай болбол Монголд нийлүүлэхэд бэлэн
Image
Бусдаас нууц ганцаараа үзэх 10 кино
Image
“Оюутолгой” компанийн ТУЗ-ийн гишүүдийг томилжээ
Image
Иргэдээс ирүүлсэн мэдээллийн дагуу жолооч нарт хариуцлага тооцож эхэллээ
Image
Э.Бат-Үүл: С.Зоригийн үхэлд намайг сэжиглэж байна
Image
Онлайнаар кино ҮНЭГҮЙ, ШУУД үзэх боломжтой 10 гадаад сайт
Image
Төрийн банкны орлогч захирал Т.Дорждэрэм А.Шоовдорын хувь заяаг давтаж мэдэх нь
Image
Ямар ордны бүсгүйчүүд, сайн эхнэр болдог вэ?
Image
О.В.Белозёров Монголд ирлээ
Image
Өнөөдөр дөрвөн дүүрэгт цахилгаан түр хязгаарлана
Image
Д.Төрбат: Мэдээллийн санд орсон мэдээллийг засах боломжгүй
Image
Аймшигт могойг барьжээ
Image
Бэр эгчээ гэж мөрөөдлийн бүсгүй байх юмдаа…
Image
Долоон бурханд хүслээ буруу шивнэж болдоггүй
Image
Хамгийн ядуу бөгөөд өртэй одууд
Image
ГУРПП СЕКСЭЭР ӨВЧИЛСӨН ГЭРЭЛМАА
Image
Эмчилгээ хийлгэхэд таниас гарсан зардлыг эргүүлэн авах боломжтой
Image
Чимээгүйхэн хуримласан драмын театрын үзэсгэлэн гоо
Image
Эротик өгүүллэг : Эгчийнхээ нөхөрт охин биеэ өгсөн бүсгүй +18
Image
40-50 насанд явагдах физиологийн өөрчлөлт
Image
Хүүгийн амийг хөнөөх захиалга өгсөн С гэгч хэн бэ?
Image
Сэтгүүлч Х.Уламбаяр эмэгтэй гишүүдэд зөвлөгөө өгч, галбиртаа анхаарахыг сануулав
Image
Монголчуудын шинэ “идэш”
Image
Н.Энхбаяр бизнес эрхлэгчийн яриаг бичлэгт буулгасан нь АТГ-ын нэгжлэгээр илэрчээ
Image
Өсвөр насны монгол охидын фэйсбүүк дэх хэт задгайрал
Image
Монголын халуухан охид
Image
Туяа хүүхэн юун дур тавихтай манатай +18
Image
ӨВӨР МОНГОЛ ЭМЧ “МАСК” –Н ЖҮЖИГЧИДЭД ИЙНХҮҮ ХЭЛЖ ХЭЛГҮЙ БОЛГОЖЭЭ
Image
Манай сайд, дарга нарын эхнэрүүд 14 ам.долларын цүнх барьдаг Xо хатагтайгаас суралцах зүйл их байна
Image
Нууж үзэх эротик зурагнууд +18
Image
"Санги ах аа" гэж уйлдаг охин энэ мөн үү
Image
АН-ЫН БҮЛГЭЭС МЭДЭГДЭЛ ГАРГАЛАА
Image
Вакцин тээвэрлэх зориулалттай Kia Bongo автомашин хүлээлгэн өглөө
Image
ТӨВ ЗАМЫН ТӨМӨР ХАШЛАГЫГ 700 САЯ ТӨГРӨГӨӨР БЭЭЖИНГЭЭС ИМПОРТОЛЖЭЭ
Image
АФИНЫ МЕТРО ӨНӨӨДӨР АЖИЛЛАХГҮЙ
Image
АЗИЙН СПОРТЫН НААДАМ-2018 АМЖИЛТТАЙ БОЛЖ ӨНДӨРЛӨВ
Image
“ДУНД СУРГУУЛИЙН СУРАГЧДЫН ОЛОН УЛСЫН ГЭРЭЛ ЗУРГИЙН ФЕСТИВАЛЬ 2018”
Image
Цэргийн үүрэгтэн, офицеруудын бүртгэл эхэллээ
Image
Далай багш хойд дүрээ Энэтхэгт тодорно гэжээ
Image
БНХАУ, ОХУ-Д ТӨВТЭЙ ХОЁР КОМПАНИД АНУ ХОРИГ АРГА ХЭМЖЭЭ АВЧЭЭ
Image
Хиллари Клинтоны хөмсгөн дээр суусан ялаа интернэтийн од болов
Image
СУРАГЧИД МОНГОЛ УЛСЫН ХӨГЖЛИЙГ ГЭГЭЭЛЭГЭЭР БИЧИЖ БАЙНА
Image
ОБЕГ-т 580 сая төгрөгийн хандив цугларчээ
Image
Утасны дугаараа “өмчлөхөд” бэлэн үү?
Image
Г.АЛТАН: ДАМПУУРСАН “КАПИТАЛ” БАНКНААС БУСАД ХОХИРОГЧДЫН АДИЛ НЭГ Ч ТӨГРӨГ АВЧ ЧАДААГҮЙ ЯВНА
Image
ЗАСГИЙН ГАЗАР ХУРАЛДАЖ БАЙНА
Image
Кофе, давсаар хөрөг зурдаг нэрт мастер
Image
Шувуун хушуут одтой, улаан бич өдөр
Image
Тува улстай хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлнэ
Image
Урлаг соёлын элч нар УТААНЫ ЗӨВ шийдэл мөн үү
Image
ИТХ-ЫН ЭЭЛЖИТ ХУРАЛ 10 ДУГААР САРЫН 12-НД БОЛНО
Image
ИХ-УУЛ СУМЫН 95 ЖИЛИЙН ОЙН БАЯРААР АХМАД БӨХЧҮҮДИЙН БАРИЛДААНЫГ ЗОХИОН БАЙГУУЛНА
Image
Үндэсний брэндүүд Олон улсын шалгаруулалтаас алт мөнгөн медаль хүртлээ
Image
Н.Мөнхбат Үндэсний телевизийн үйл ажиллагааг шалгана
Image
АНУ-ын стратегийн бөмбөгдөгч онгоцууд Өмнөд Солонгосын дээгүүр нисчээ
Image
ФЭЙСБҮҮК ХАЯГ АШИГЛАН ЗАЛИЛАН ХИЙВЭЛ 3-12 ЖИЛ ХОРИХ ЯЛААР ШИЙТГЭНЭ
Image
Ч.Ганжавхлан: Над руу хамгийн том сайд, дарга, УИХ-ын гишүүд залгалаа, заналхийллээ
Image
ФРАНЦЫН БИАТЛОНЫ ТАМИРЧИН 3 ДАХЬ УДААГАА ОЛИМПИЙН АВАРГА БОЛЛОО
Image
"УУДАМ МОНГОЛ ЭДҮКЭЙШН" СУРГУУЛЬД НИЙЛҮҮЛСЭН ХООЛНЫ ДЭЭЖЭЭС ГЭДЭСНИЙ БҮЛГИЙН НЯН ИЛЭРЧЭЭ
Image
АН-ын бүлгийн задрал эхлэв үү?
Image
Халилтай, драмтай их хурал
Image
Image

Их гэвш лам Дэнгала: Бумба тахиулсан айл хэзээ ч хоосордоггүй

Бумба тахих ёслол долоодугаар сарын 27-29-ны өдрүүдэд Баянзүрх дүүргийн 805 дугаар ангийн хойд талд Хүрэн шаргал байранд боллоо. Бумбаны тахилгыг жил бүр уламжлал болгон сүсэгтэн олон түмэнд зориулан тахидаг болжээ. 

Бумба гэдэг нь их гүн бэлгэдлийн мөн чанартай ажээ. Энэ нь сүсэгтэн олон хүмүүсийн эдлэл зүйлс, ахуй амьдрал, сайн сайхныг бэлэгддэг эд юм байна. Сүүлийн үед үүний утга учрыг ойлгосон монголчуудын дунд бумбатай олон айл өрх, сүсэгтэн олон олширчээ. 

Сүсэгтэн олон бумбаа тахиулсны ач тусаар хишиг буян нь хурж, олз омогтой, санасан үйл бүхэн нь бүтэж, амар амгалан байх үүд хаалга нь нээгддэг утга учиртай гэнэ. Түүнчлэн бумбанд бэлгэдлийн чанартай эд, эдлэл зүйлс, өнгөтэй өөдтэй, сайн сайхан бүхний дээжис, ховор нандин зүйл бүгд багтсан байдаг учраас хүндэтгэн шүтэж явах ёстой байдаг талаар энэ үеэр тодотгон хэлж байлаа. 

Энэхүү Бумба тахих ёслолыг Монголд суугаа Төвдийн гэгээнтэн, гэвш лам Дэнгала буюу Tashi Namgya Liang шашны ёсоор нь хийлээ. Гурван өдөр үргэлжилсэн уг ёслолд Балба Улсад төрсөн Түвдийн гэгээнтэн Дэнгала гэвш ламтны Монгол, Өвөрмонгол шавь нар болон сүсэгтэн олон цугларч, даган баясч, залбирсан юм.

Энэ үеэр Tashi Namgya Liang буюу Дэнгала гэвш ламтан сүсэгтэн олонд бумба тахих зан үйлийн ёсны тухай болон гол ач тусын талаар тайлбарлав.

Гэвш багш тэрээр “Монголын дээр үеийн мундаг лам нар эх орондоо бумба тахиж байсан түүхтэй. Социализмын үед шашингүйн үзлийг тухайн үеийн Монголын төр баримтлаж байсан болохоор энэхүү шашны зан үйл хийхийг хориглодог байжээ. Иймээс бумба тахих ёслол тасарсан байгаа юм. Харин бумба тахих ёсыг Монголд Гүрдаваа Ренбүчи багш дахин сэргээж, дэлгэрүүлсэн түүхтэй. Гэхдээ бумба тахих зан үйлд тухайн хүн заавал өөрийн биеэр сууж, залбирч байвал нөлөө нь хүчтэй байдаг. 

Харин бумбыг хүүхдээ цэцэрлэгт нь хүргээд орой нь очиж авдаг шиг бурхны номын өргөөнд тавьчихаад, явж байгаад ирж авдаг шиг хандаж болохгүй. Сүсэгтний ийм хандлага нь үр нөлөөгүй гэж ойлгох хэрэгтэй. Мөн юуны учир бумба тахих зан үйл хийж, ном уншиж байгааг сүсэгтэн олон ойлгож, мэдэхгүйгээр тахиулвал бас нөлөө нь багасдаг. Иймээс сүсэгтэн бумба тахих зан үйлд өөрийн биеэр оролцож, ойлгож мэдэх нь тун чухал.

Бумба тахиулсан айл хэзээ ч хоосордоггүй. Гэхдээ залбирч, ерөөлөө талбих хэрэгтэй. Тэгэхгүй бол бас нөлөө багатай болдог. Ер нь ямар нэгэн үйлс хосолж байж бүтдэг юм.

Бумба тахиулсны дараа нүцгэн гараар барихгүй, харин хадаг юм уу, цэвэрхэн зүйлсээр барьж, гэртээ зална. Яагаад гэвэл Бурхан бумбан дотор байдаг тул та бүхэнд эд баялгийг дуудаж байдаг. Бумбыг бүтээхээс эхлээд айл гэрт залагдах хүртэл маш хүндэтгэлтэй хандах ёстой. Тахиулсан бумбаа бурхныхаа өмнө залахдаа цэвэр даавуун дээр будаа тавьж, дээр нь бумбаа тавих хэрэгтэй.

Харин нэг зүйлийг сануулж хэлэхэд, монголчууд гурван хоног гэрээсээ юм гаргаж болдоггүй гэж ярьдаг нь мухар сүжиг тул, энэ яриа ам дамжсан худал зан үйл юм. Зөвхөн бумба тахисан өдөр л гэрээсээ ямар нэгэн эд зүйлс гаргадаггүйг сайн ойлгоорой” хэмээн тайлбарлаж айлдсан билээ.

Бумба тахих ёслолын үеэр Дэнгала гэвшийн ууган шавь МУ-ын гавъяат жүжигчин Н.Чулуунхүү “Дэнгала багш маань Түвд орноос Монголд хүрэлцэн ирж, бүтэн гурван өдөржин та бидний сайн сайхан амьдралын төлөө оюун ухаан, эрдэм мэдлэгээ зориулж бумба тахих зан үйлийн ёс үйлдлээ. Багш маань их агуу хүчтэй хүн гэдгийг би өөрийн биеэр мэдэрсэн.

Миний хувьд Дэнгала багшаас нарийн мэдрэмжийг авч байсан учир онцгой хүн байна гэж боддог. Бид Их багшдаа халуун баяр хүргэж, урт наслахыг хүсэн ерөөе. Буян номын ажил нь улам дэлгэрэх болтугай гэж хүсэж байна. Бумба тахиулсан сүсэгтнүүд сайн сүжиглээрэй” гэж хэлээд, их гэвш багшид зориулж дуу дуулав.

Мөн Түвдийн их гэвш лам Дэнгалад зориулж буяны их үйлсийг нь магтан дуулсан гүн ухаалаг, уянгалаг дуу зохиож бичсэн эдийн засагч мэргэжилтэй Н.Болормаагийн “Сэтгэлийн дуудлага” хэмээх дууг болон Монголын ардын "Үлэмжийн чанар" зэрэг дуунуудыг нэрт дуучин Н.Чулуунхүү, ХЦДБЧ-ын залуу дуучин Ч.Будрагчаа, бие даасан чөлөөт уран бүтээлч, залуу дуучин, СТА Х.Ган-Эрдэнэ нар хамтран дуулж, ая дуугаа өргөсөн.

Б.Баярмаа

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6