Эхлэл        Байгаль орчин        Боловсрол        Гэмт хэрэг        Гэр бүл        Нийслэл        Орон нутаг        Хөдөө аж ахуй         Хууль, эрхзүй        Шашин        Эрүүл мэнд
Image
Хэлмэгдсэн иргэдийн ар гэр, үр хүүхдүүдийн төлөөлөлд хүндэтгэл үзүүлэв
Image
Э.Ариунтунгалаг: Хотын өнгө төрхийг хорооноос нь харж шинждэг
Image
Хэлмэгдсэн иргэдийн ар гэр, үр хүүхдүүдийн төлөөлөлд хүндэтгэл үзүүлэв
Image
Г.Түвдэндорж: Ирэх онд Чингэлтэй дүүрэгт 136.2 тэрбум төгрөгийн 25 төсөл, арга хэмжээг хэрэгжүүлнэ
Image
Монголын Халал Хөгжлийн Холбоо (МХХА), Монголын Үндэсний Худалдаа Аж Үйлдвэрийн Танхим (МҮХАҮТ) хамтран “HALAL MONGOLIA 2023” БИЗНЕСИЙН АНХДУГААР ФОРУМ-ыг зохион байгууллаа.
Image
Хөвчийн олон улсын 9 дэх удаагийн цөлийн форум эхлэх дашрамд
Image
НЭЭЛТТЭЙ СОНГОН ШАЛГАРУУЛАЛТ ГЭХ БУЛХАЙ
Image
ҮХ-ИЙН ӨӨРЧЛӨЛТ & Г.ЗАНДАНШАТАР
Image
БОАЖЯ: 3050 гэр хорооллын 00-ыг шинэчлэн барьж байна
Image
Улсын хэмжээнд 10 мянга гаруй ээж Алдарт эхийн одонгоо гардаж авлаа
Image
ХӨРӨНГИЙН АРИЛЖАА — 2023-25 ОНЫ ХЭТИЙН ТӨЛӨВ ЯМАР БАЙНА ВЭ?
Image
ХӨРӨНГИЙН АРИЛЖАА — 2023-25 ОНЫ ХЭТИЙН ТӨЛӨВ ЯМАР БАЙНА ВЭ
Image
Тогтолцоог дэмжих хэдий ч тоо хэд байх вэ?
Image
ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ӨӨРЧЛӨЛТИЙН ЭРГЭН ТОЙРОНД...
Image
Хүний тухай хуульчлал буюу Үндсэн хуулийн жендэр
Image
Т.ДОРЖХАНД: УИХ-ЫН ГИШҮҮДИЙН ТООГ НЭМЭХГҮЙ БОЛ АВИЛГА,“ХУЛГАЙ” АРИЛАХГҮЙ
Image
ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ӨӨРЧЛӨЛТ: ТООНООСОО ӨМНӨ ТОГТОЛЦОО, ЗАРЧМАА ЯРЬЯ
Image
ЕРӨНХИЙЛӨГЧ АСАН Х.БАТТУЛГЫН САНААРХАЛ ХИЙГЭЭД БАЯНХОНГОРЫН ТООЧИГЛОЛ
Image
Газрын дарга нарт чинь "Ш" ажиллагаанууд үйлчлэхгүй байна Ерөнхий сайд аа!
Image
ТОГТВОРТОЙ ХӨГЖЛИЙН ЗОРИЛГЫН ХЭРЭГЖИЛТИЙН ҮНДЭСНИЙ САЙН ДУРЫН ХОЁРДУГААР ИЛТГЭЛТИЙН ТӨСЛИЙГ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭВ
Image
Парламент ирэх долоо хоногт ямар асуудал хэлэлцэх вэ?
Image
C.Чинзориг: 2024 оноос “Шүд” төсөл хэрэгжүүлнэ
Image
ЗАВХАН: О.Төгөлдөр: Ганц хормын уур бухимдлаа "уучлаарай" гэдэг үгээр сольё
Image
ӨМНӨГОВЬ: Энэ онд эцэг, эхчүүдэд чиглэсэн нөлөөллийн ажлуудыг түлхүү хийнэ
Image
ӨМНӨГОВЬ: Аймгийн хэмжээнд мал төллөлт 3.09 хувьтай байна
Image
Их Британийн хаан III Чарльзын Францад хийх айлчлал хойшилжээ
Image
У.Хүрэлсүх: Уул уурхайн зориулалтаар газрын доорх ус ашиглахыг хязгаарлах шаардлагатай
Image
ХҮҮХДҮҮДЭЭС харамласан 4 ТЭРБУМААР Ч.ХҮРЭЛБААТАР сайдын яаманд ЗАСВАР ХИЙЖ БАЙНА
Image
АНУ, Канад орогнол хүсэгч иргэдийн асуудлаарх гэрээ байгуулав
Image
БНХАУ гадаадын компаниудад шахалт үзүүлэхээ зогсоохыг АНУ-д уриалжээ
Image
НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх 17 дугаар бага хурлыг зохион байгуулах бэлтгэлийг хангаж байгааг онцолжээ
Image
УИХ-ын гишүүн асан Д.Ганхуяг: Улс төрийн намууд нь Монгол Улсын засаглалын хямралын гол шалтгаан болжээ
Image
УИХ-ын даргад 3 гишүүний бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх хүсэлтийг хүргүүлжээ
Image
Дэлхий даяар 4 хүн тутмын 1 нь баталгаатай ундны усаар хангагдаж чадахгүй байна
Image
"Уул уурхай хөрс, усыг хамгийн их бохирдуулж байна"
Image
Ж.ЧИНБҮРЭН: ЭРТ ИЛРҮҮЛЭГ ХЭЧНЭЭН ХҮНИЙГ ҮХЛЭЭС АВАРЧ ЧАДАВ ГЭДЭГ ЧУХАЛ
Image
ДАРХАН-УУЛ: Соёлын биет бус өвийг өвлүүлэх, түгээн дэлгэрүүлэх сургалт эхэллээ
Image
13-ын А” маягтыг цахим болгохоор ярилцаж байна гэв
Image
ДОРНОД: Дашбалбар, Баян-Уул сумдад нойтон цас их орсноос гамшгийн түвшинд хүрчээ
Image
ОХУ “Сибирийн хүч-2” хоолойгоор Хятад руу хий нийлүүлэх гэрээг энэ онд багтаан байгуулна гэж найдаж байна
Image
“Мөсөн өргөө”-нөөс мөрөөдөл биелэв
Image
Орхон аймагт спортын сургалтын төлбөр сард дунджаар 50 мянган төгрөг байдаг
Image
Алтны үнэ өсжээ
Image
Д.Ганбат: Төрд НУУЦ АМРАГУУД том албан тушаал хашиж байгаа. Эдгээр хүмүүсийг яах юм
Image
Голын сав газрын татмыг нарийвчлан судалжээ
Image
Английн банк бодлогын хүүгээ 25 суурь нэгжээр өсгөжээ
Image
“3D” принтерээр “хэвлэсэн” анхны пуужин тойрог замд орж чадаагүй байна
Image
БНСУ-ын Ерөнхийлөгч Япон, АНУ-тай аюулгүй байдлын хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлэхээ амлалаа
Image
"Хүнсний хувьсгал"-ын хүрээнд хүнс, хөдөө аж ахуйн тоног төхөөрөмжийг гаалийн татвараас чөлөөлөв
Image
Эзэнгүй муур, нохойг тоолно
Image
Эрчим хүчний хөрөнгө оруулалт 4 дахин нэмэгдсэн
Image
Монголоо сонгоё
Image
Нийтийн тээврийн үйлчилгээнд шинэ чиглэл нэмэгдлээ
Image
Ц.Мөнх-Оргил Токиод "Азийн ирээдүй" форумд оролцож байна
Image
Жүжигчин О.Дөлгөөн хагас нүцгэн зургаа дэлгэлээ
Image
МУБИС-ийн захирал Д.Мөнхжаргал оюутнуудынхаа амьдралаар тоглолоо
Image
“ХАТАН ЯТГЫН ЭГШИГЛЭН ТАСРАШГҮЙ” ХАНДИВЫН ТОГЛОЛТ БОЛНО
Image
Үндсэн хуулийн цэцийн бүрэлдэхүүн хэнд таалагдах ёстой вэ
Image
Цөлжилттэй тэмцэх ба тогтвортой байдлыг эрэлхийлэхээр чуулж байна
Image
Булган, Төв, Хэнтий аймгууд түймэртэй байна
Image
Автозамын тэмдэглэгээг шинэчлэх ажил үргэлжилж байна
Image
Гэмтлийн эмнэлгийн гаднах нисдэг тэрэгний зогсоол бэлэн болжээ
Image
С.Содонгоо: Би эмээдээ 150 наслуулдаг тариа зохион бүтээж өгнө
Image
С.Гантогоо Солонгос улс руу буцлаа
Image
Т.Бархүүгийн хоёр охин аавыгаа ингэж дэмжижээ
Image
АРХАНГАЙ АЙМГИЙНХАН АСАШЁОРЮҮ Д.ДАГВАДОРЖООР НУТГАА УХУУЛАХГҮЙ
Image
Э.Энхмөнх: Бокс, жудо шиг медаль авахад нь төрөөс дэмжээд өгдөг бол зүгээр
Image
Өнөөдөр зургаан хөвгүүн одтой, шарагчин туулай өдөр.
Image
Солонгос улсын засгийн газраас ард иргэдээ секс ихээр хийхийг уриалжээ
Image
“Real estate 2017” форум өнөөдөр болно
Image
Эмч Б.Энхзаяа: Харшил нь удамшдаг өвчин
Image
Бид хэрхэн ажилладаг вэ? - Банкны салбарын хамт олон
Image
НӨАТ-ын баримт бүртгүүлэхэд өөрчлөлт орлоо
Image
Ю.Болдбаатар: Монголчууд Юан улсын үед шаазан урлагийн хөгжилд шинэ технологийг бий болгосон
Image
Ц.Батням: “Ээж намайг тэнгэрээс харж байгаа
Image
Монголд хамгийн өндөр цалинтай хүмүүс ПРОГРАММ хангамжийн мэргэжилтэн
Image
ХАЛУУН ТОГООНД ЧАНАГДАЖ БАЙСАН ХАВЧ АМЬД ҮЛДЭХИЙН ТУЛД МӨЧӨӨ ӨӨРӨӨ ТАСДЖЭЭ
Image
Өнөөдөр болох үйл явдал
Image
Бурхан багшийн их дүйчин өдөр “Сэтгэл ариусахуй”-н зам мөр юм
Image
Эрэгтэй, эмэгтэй хүүхдийг магтахад ялгаа байдаг
Image
ЦЭЦЭРЛЭГЭЭР ДҮҮРЭН "СОГТУУЧУУД" БАЙХ НЬ ЗӨВ ҮҮ?
Image
ЭМГЭНЭЛ
Image
МУ-ын Арслан Д.Мөнх-Эрдэнэд хүндэтгэл үзүүлэх наадам боллоо
Image
Тараг уухын ач тус
Image
УИХ-ЫН ГИШҮҮН Ж.БАТЗАНДАНГИЙН “АРЬСЫГ ХУУЛНА” ГЭВ
Image
2500 СОРОЛТТОЙ #IPLAY_MAX-н 8ТӨРЛИЙГ ТАНИЛЦУУЛЖ БАЙНА.
Image
Монгол Улс, ОХУ нислэгээ сэргээнэ
Image
БНСУ-д халдварын шинэ тохиолдлын тоо буурчээ
Image
Олон улсын стандартад нийцсэн байт харвааны талбайн нээлт болно
Image
Есөн сарын 1-нээс мөрдөгдөх Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хуулийн заалтууд
Image
Залуучуудын өвлийн олимпод оролцох тамирчид Ганвонд бэлтгэл хийнэ
Image
”Оюутолгой”-н ТУЗ-ийн гишүүдийг чөлөөлжээ
Image
ОРОСЫН ЭСРЭГ ШИНЭ ХОРИГ АРГА ХЭМЖЭЭ АВЧ ХЭРЭГЖҮҮЛЖ МАГАДГҮЙ ГЭЖЭЭ
Image
Согтуу нисэгчдийг саатуулжээ
Image
Террористууд Сидней Абу-Даби чиглэлийн зорчигч тээврийн онгоцыг сөнөөх гэж байжээ
Image
Инстаграмд шуугиан тарьж буй Орос охин
Image
“ТОРГОНЫ ЗАМ” МОНГОЛЫГ ХЯТАДЫН ЭРХЭНД ОРУУЛАХ УУ
Image
Хөгжлийн банкны 580 сая ам.долларын бондыг шинэ бондоор солино гэв
Image
БНАСАУ: НҮБ хамтарсан сургуулиа зогсоохыг АНУ, БНСУ-аас шаардах ёстой
Image
23 настнуудын яг одоо мэдэх ёстой 23 чухал зүйл
Image
МЭРГЭШСЭН ЖОЛООЧТОЙ ТЭЭВРИЙН ХЭРЭГСЛЭЭР ЗОРЧИХЫГ ЗӨВЛӨВ
Image
МОНГОЛ УЛСЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧ 2019-2020 ОНЫГ “ХҮҮХДИЙН ХӨГЖИЛ, ХАМГААЛЛЫН ЖИЛ” БОЛГОН ЗАРЛАЛАА
Image
Стив Жобс: Чи хэзээ ч өөрийнхөө өмнөөс ӨВЧИН тусах хүн хөлсөлж ЧАДАХГҮЙ!
Image
Монголчууд өмнөд хөршид хар тамхи, Солонгост хулгайн хэрэгт голчлон холбогддог
Image
Нэр цуутай хүмүүсийн гарын үсэг
Image
Тогонд цохиулж нас барсан хүүхдийн Эмээ Өвөө нь ийнхүү ярьж байна
Image
Г.Занданшатар: УИХ хуулийг бизнес эрхлэгч, татвар төлөгчийн нүдээр харж батална
Image
Сүүлийн гурван сарын хүүхдийн мөнгийг бөөнд нь олгоно
Image
Б.Даваадалай: "Тэрбум мод" үндэсний хөдөлгөөнийг дэмжих сан нь мод тарих хүний нөөц бэлтгэхэд онцгой анхаарна
Image
Жүжигчин Мишээл, Ариунцэцэг нар ”Ганц бие ээж”-үүдийг магтан дуулав
Image
Image

Ю.Болдбаатар: Монголчууд Юан улсын үед шаазан урлагийн хөгжилд шинэ технологийг бий болгосон

Сүүлийн үед монгол эмэгтэйчүүд дэхийн улс үндэстний ховор нандин, чамин хийцтэй уламжлалт урлаг, соёлыг харуулсан шаазан тавга цуглуулдаг болжээ.Тиймээс шаазан тавга, эдлэлийг түүх талаас нь түүх, археологийн судлаач, ШУТИС-ийн Бизнесийн удирдлага, хүмүүнлэгийн сургуулийн доктор, профессор Ю.Болдбаатараас тодрууллаа.

-Та түүх судалдаг хүний хувьд монголчууд шаазан тавга, аягыг хэдий үеэс хэрхэн хэрэглэж ирсэн түүхээс товч ярьж өгнө үү?

-Дорно зүгийн Хан үндэстэн буюу хятадууд хамгийн анх шаазан аяга, тавгыг урласан хүмүүс юм. Шаазан урлагийн технологийг хятадууд хадгалсаар, мөн дэлхийн олон улс оронд хөгжсөөр өнөөг хүрчээ. Гэхдээ нүүдэлчин монголчууд шаазан аяга, тавга хүний хэрэгцээнд бий болсноос хойш хэрэглэдэг байсан. Манай улсын хаад, ноёдууд шаазан аягыг хэрэглэж байсан түүхтэй. Гэхдээ тэд байнга нүүдэл суудал хийдэг байсан учир хагархай нь үлдэж, олддог тохиолдол бий. Ер нь монголчууд 13-р зууны үед их гүрнийг байгуулж байсан цаг үед, Хубилайн Хятадад байгуулсан Юан улсын үед Өрнө, Дорныг холбосон Торгоны замыг жинхэнэ бодитойгоор хамгийн таатай боломжийг Өрнө, дорнын худалдаачдад олгож байсан.

-Шаазан урлагийн технологи “Торгоны зам”-аар дамжиж, бусад оронд хөгжсөн юм уу?

-Торгоны замаар дамжин Хятадын шаазан эдлэл Өрнө, Европт  очсон байдаг. Нөгөө талаар Юан улсын үед монголчууд Ойрхи дорнодын шаазангийн урлагийн арга технологийг Хятадын шаазан урлагтай нийлүүлж өвөрмөц хөх өнгө, хөх цэцэг бүхий шаазангуудыг бий болгосон. Монголчууд Юан улсын үед Өрнө, Дорно, Ойрхи дорнодыг холбосон шаазан урлагийн хөгжилд шинэ технологийг бий болгож, их нөлөөлсөн ард түмэн юм. Гэхдээ Өрнө дахинд шаазангийн урлагийг түгээж хүргэхэд энхжингийн цаг үед монголчуудад  тэр бололцоо нээгдэж байжээ.

-Тэгвэл шаазан урлагийг хятадууд анх урлаж байсан ч Юан улсын үед монголчууд дэлхийд түгээхэд нь том нөлөө үзүүлсэн гавъяатай юмаа даа?

-Шаазангийн урлалыг Өрнө, Дорнодод хөгжих эхлэлийн нөхцөлийг монголчууд бүрдүүлсэн гэж эх сурвалжуудад байна. Худалдаачдын Өрнө, Дорныг холбосон худалдааны "Торгоны зам"-ын гол төв болж байж.

-Та шаазан тавганы үзэсэглэнд тавигдсан тавганы талаар сэтгэгдлээ хэлээч?

-Хятадуудын гар аргаар нарийн технологи ашиглаж урласан шаазан тавганд олон өнгө орсон байдаг. Манай сургуулийн эрдэмтэн багш нарын сонирхуулсан шаазан тавганы үзэсгэлэнд Өрнө, Дорнын уламжлалт болон орчин цагийн урлагийг тусгасан бүтээлүүд тавигдсан. Ер нь нөгөө талаас тавганы урлаг бол бэлэг дурсгалын нэгэн том төрөл болжээ. Улс, хот, байгууллагууд, хамт олон өөрсдийн онцлогоо илэрхийлсэн тавганы урлагийг хөгжүүлж байна. Жишээ, нь 12 жилийг харуулсан тавга ч байна.

 

Уншигч танд сонирхуулахад Өвөрмонголын http://www.solongonews.mn/content/read/2288.htm сайтад М.Банди Хятадын шаазан урлагийн түүхэн хөгжлийн талаар онцолжээ. Түүнээс товчлон дурдвал,

Юань гүрний үед Жиньдэжэнь үргэлжлэн хөгжсөөр улмаар их эзэн Хубилайн Жиюань арван тавдугаар он буюу 1278 онд хаан төр энэ нутгийн байгаль, газарзүйн онцгой нөхцөлийг олж хараад Их Юань гүрний цорын ганц албан ёсны шаазан үйлдвэрийн бүтэц болох Фүлян шаазангийн хэлтсийг байгуулсан ба тэр цагаас хойш Жиньдэжэнь эд материал хийгээд хүн хүчний асар том базтай болсон тул үйлдвэрлэлийн өртгийг тооцолгүй, уран нарийн шинэлэг загвар хийцийг л эрэлхийлэх болсноор Юань улсын хамгийн боловсронгуй хөх цэцэгт шаазангууд төрөн гарч эхэлсэн юм.

Юань гүрний үеийн хөх цэцэгт шаазан нь болор мэт тунгалаг гэрэлтсэн шилэн гадаргуутайгаас гадна нарийн тансаг хөх өнгөтэй хээ хуартай. Түүнийг амжилттай гаргаж авсан нь Хятадын газар газрын уналтад орсон шаазангийн үйлдвэрлэлийг сэргээн хурдатгаж, Жиньдэжэньгийн шаазангийн үйлдвэрийн суурийг тавьж, улмаар Хятадын шаазан эдлэлд хоёр мянга гаруй жилийн туршид дангаар зонхилж байсан хашийн цагаан өнгийг халсан. 

Чин гүрний үеийн хараа булаам, гэрэлтсэн өнгөт хөх цэцэгт нь шаазан үйлдвэрлэлд зонхилох байр суурь эзэлж, хаан эзнээс эхлээд харц ардын дунд ч өргөн дэлгэрээд зогсохгүй нэр алдар нь дэлхий дахинаа дуурсагдах болсон ба гар урлалын технологи, зураг урлагийн түвшин, үйлдвэрлэлийн гарц гээд бүхий л талаараа дэлхийд дахин шинэ амжилтыг тогтоосон юм. Гэсэн ч Чин гүрний үед хөх цэцэгтийн соёлын хөгжил бууралт, өөрчлөлт хувьслын зөрүү хамгийн хүчтэй байсан юм. Энх-Амгалангийн үед хөх цэцэгт шаазан урлагийн өндөр түвшинд хүрч, байюү /цагаан шилэн будагт/, жянтай /цардсан гадарт/, яньжизы /улаан хүрэн будагт/ зэрэг шинэ төрлийн хөх цэцэгт шаазангууд бий болсон.

Б.Баярмаа

 

СЭТГЭГДЭЛ

Comments


Fatal error: Call to undefined function write_cache() in /var/www/html/xac/ww.focusmedee.mn/cache_footer.php on line 6